Piaski - Poznań - Polski Serwis Naukowy

Piaski - ul. Krakowska

Piaski – historyczna część Poznania zlokalizowana w obrębie Rybaków i Garbar (głównie ul. Łąkowa, część Krakowskiej i Strzeleckiej). Obecnie nazwa Piaski zanika – teren ten uważa się potocznie za Rybaki.

Historyzm – nurt w XIX-wiecznej architekturze światowej polegający na naśladownictwie stylistyki minionych epok. Kierunek nietwórczy i eklektyczny polegający na zaniechaniu dążenia do stworzenia stylu odpowiadającego aktualnym warunkom historyczno-społecznym i naśladowaniu przeszłych wielkich stylów w sztuce i architekturze.

Ulica Krakowska w Poznaniu - ulica zlokalizowana w południowej części Starego Miasta w Poznaniu, na terenie Rybaków i Piasków. Na zachodzie kontynuacją jest ul. Kościuszki (od ul. Półwiejskiej), a na wschodzie ul. Kazimierza Wielkiego (od ul. Strzeleckiej).

Historia

W średniowieczu osada Piaski leżała na południowy wschód od murów miejskich Poznania, nad zakolem Warty i Strugi Karmelickiej (Karmelitańskiej). Był to rejon obecnej ulicy Łąkowej. W tamtych czasach do Piasków należały prawdopodobnie Rybaki, Czapniki i osada Gąska (dwie ostatnie nie istnieją).

Ulica Strzelecka w Poznaniu - ulica zlokalizowana w południowej części Starego Miasta w Poznaniu, na terenie Rybaków i Piasków. Rozciąga się pomiędzy placem Wiosny Ludów i ul. Półwiejską na północnym-zachodzie, a ul. Garbary na południowym-wschodzie.

Kapizm, zwany też koloryzmem – kierunek malarski, który wykształcił się i zdominował polską sztukę w drugiej dekadzie dwudziestolecia międzywojennego. Nazwa pochodzi od liter K.P. - skrótu "Komitetu Paryskiego", czyli Komitetu Paryskiej Pomocy dla Wyjeżdżających Studentów na Studia Malarskie do Francji, zawiązanego w 1923 roku przez Józefa Pankiewicza na krakowskiej ASP.

W 1399 Władysław Jagiełło lokował na południe od Piasków karmelitów trzewiczkowych (kościół Bożego Ciała). Przed 1421 założono tutaj cmentarz miejski, kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych i hospicjum dla podróżnych. W 1455 mieszczanie poznańscy ufundowali klasztor Bernardynów pod wezwaniem św. Bernardyna ze Sieny.

Kamienica – miejski budynek mieszkalny, murowany z cegły lub kamienia, przynajmniej jednopiętrowy. Kamienicą określa się zazwyczaj budynek stojący w zwartym szeregu innych domów, jeśli tak nie jest, to kamienica odróżnia się brakiem dużych okien na jednej z jej ścian (jest to związane z tym, że podczas budowy przewidywano w tym miejscu inny budynek lub taki budynek istniał, ale został wyburzony).

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Podobnie, jak w przypadku Rybaków, znacząca przebudowa dzielnicy nastąpiła na przełomie XIX i XX w. Wtedy to zabudowano ten teren okazałymi 4- i 5-piętrowymi kamienicami w duchu secesji i historyzmu.

Najważniejszym zabytkiem na terenie Piasków jest gotycki Kościół Bożego Ciała. W kamienicy przy ul. Krakowskiej 30 mieszkał i tworzył w latach 1929-1981 Józef Krzyżański - kapista. Upamiętnia go tablica pamiątkowa projektu Józefa Petruka.

Gospodarka

Dzielnica obecnie ma charakter mieszkalno-usługowy. Piaski, podobnie jak Rybaki, zachowały dotąd indywidualny charakter i nie podlegały znaczącym modernizacjom. Najbardziej malownicze są okolice kościoła Bożego Ciała.

Secesja jako kierunek w architekturze rozwijała się w latach 1899-1925, lecz zasadniczy rozkwit trwał od około 1905. W Polsce secesja przyjęła sie nieco wcześniej niż w większości krajów Europy, głównie ze względu na wpływy architektury niemieckiej, austriackiej i francuskiej. Kraje te jako pierwsze wykształciły ten styl, a Polska będąca pod ich wpływem przejęła bardzo szybko nowe trendy, szybciej niż reszta Europy. Szybciej też odeszła od tego stylu na rzecz modernizmu. Najważniejsze jednak, że nie wykształciła typowego stylu secesji, a budowle z tego okresu przypominają bardziej neobarok. Secesja była rezultatem poszukiwań wyzwolenia formy budynku z czystego naśladownictwa dawnych epok (historyzmu) i wytworzenia nowego stylu.

Józef Krzyżański (ur. w 1898 w Hnilicach Wielkich, zm. 9 lipca 1987 w Poznaniu) – artysta-malarz kapista, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Przypisy

Jarosław Mulczyński, Historia pisana na murach. Tablice pamiątkowe w Poznaniu po 1945 roku, w: Kronika Miasta Poznania, nr 2/2001, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2001, ss.251-252, ISSN 0137-3552

Bibliografia

Jerzy Topolski (redakcja), Dzieje Poznania, Warszawa-Poznań, PWN, 1988, s.227-228, ISBN 83-01-08194-5
Poznań plus 22 – atlas, Wydawnictwo Demart, Warszawa, 2008, ISBN 83-7427-206-6

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.