Piastowie małopolscy - Polski Serwis Naukowy

Piastowie małopolscy – linia dynastii Piastów, panująca w Małopolsce i w ziemi sandomierskiej, wywodząca się od Kazimierza II Sprawiedliwego, wygasła na jego wnuku Bolesławie V Wstydliwym w 1279.

Z racji posiadania stołecznego Krakowa linia ta uważała się za nadrzędną wobec innych gałęzi piastowskich. O ile do śmierci Leszka Białego jej pozycja w Polsce dzielnicowej rzeczywiście była silna, to już jego jedyny syn, Bolesław Wstydliwy uważany był jedynie za księcia Krakowa, niemającego realnej władzy nad pozostałymi książętami dzielnicowymi.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Kazimierz II Sprawiedliwy (ur. 1138, zapewne przed 28 października, zm. 5 maja 1194 w Krakowie) – książę wiślicki w latach 1166-1173, książę sandomierski od 1173, od 1177 książę krakowski (z włączonym do księstwa do 1182 Kaliszem i Gnieznem), od 1186 książę mazowiecki i kujawski (możliwe, że Kujawy otrzymał dopiero syn Kazimierza – Leszek Biały w 1199)[potrzebne źródło]. Syn Bolesława III Krzywoustego z rodu Piastów. Przydomek: "Sprawiedliwy" nie jest mu współczesny, pojawił się dopiero w XVI wieku.

Zazwyczaj do linii Piastów małopolskich zalicza się trzech książąt: Kazimierza II Sprawiedliwego, jego syna Leszka Białego oraz wnuka Bolesława V Wstydliwego. Do gałęzi tej przynależą także trzej wcześnie zmarli synowie jej protoplasty: Kazimierz, Bolesław i Odon oraz dwie jego córki: Adelajda i nieznana z imienia żona wielkiego księcia kijowskiego Wsiewołoda Czermnego, a także córka Leszka Białego, Salomea.

Błogosławiona Salomea (ur. 1211 lub 1212, zm. 17 listopada 1268) – księżniczka polska, żona Kolomana, króla Rusi Halickiej, klaryska, dziewica i błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego.

Piastowie – pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi na półlegendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Syn Piasta, Siemowit, (IX wiek) został księciem Polan. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I (zm. 992), prawnuk Siemowita.

Czasami Piastem małopolskim czyni się także piątego syna Kazimierza Sprawiedliwego, Konrada I mazowieckiego. Jednakże tak z racji posiadanych ziem, jak i tego jakimi obszarami władali jego potomkowie, bardziej zasadne byłoby uznanie go za Piasta mazowieckiego.

Drzewo genealogiczne Piastów małopolskich

Opracowanie na podstawie: K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań-Wrocław 2001.; dane dotyczące nieznanej z imienia żony Wsiewołoda Czermnego za: O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005.

Małopolska – kraina historyczna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty. Stolicą regionu jest Kraków.

Wsiewołod IV Czermny (zm. 1212 lub 1215) – książę czernihowski w latach 1204–1211 i wielki książę kijowski (z przerwami) w latach 1194–1214 z dynastii Rurykowiczów. Najstarszy syn Światosława III. W okresie od 15 listopada do 24 grudnia 1179 poślubił nieznaną z imienia córkę Kazimierza II Sprawiedliwego. Z małżeństwa tego pochodził na pewno syn Michał oraz dwie córki.