Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Naukowcy odkryli nowy, występujący w lasach deszczowych gatunek grzybów przejmujących kontrolę nad mrówkami
Brazylijscy, brytyjscy i amerykańcy badacze odkryli cztery nowe, występujące w Brazylii gatunki grzybów z rodzaju Ophiocordyceps unilateralis (O. unilateralis), pasożytujące na mrówkach szczepu Camponotini. Cztery nowo odkryte gatunki grzybów przejmujących kontrolę nad zachowaniem mrówek przedstawiono w cz...
 
Odkryto nowy gatunek oligoceńskiego ptaka z Polski
Zespół polskich badaczy odkrył nowy gatunek ptaka wróblowego z wczesnego oligocenu, czyli sprzed około 30 mln lat. To jeden z najstarszych na świecie ptaków przypisywanych do tego rzędu - informują odkrywcy.Nowy gatunek o nazwie Jamna szybiaki (Passe...
 
Nowy gatunek drożdży odkryty w amazońskiej dżungli
W amazońskiej dżungli odkryto nowy gatunek drożdży o nazwie Candida carvajalis. Naukowcy z Instytutu Badań nad Żywnością w Wielkiej Brytanii oraz Pontificia Universidad Catolica del Ecuador opisali C. carvajalis w artykule, który ukazał się w interne...
 
"Genomika funkcjonalna i biologia systemowa" Cambridge, Zjednoczone Królestwo
W dniach 29 listopada - 1 grudnia 2011 r. w Cambridge odbędzie się wydarzenie zatytułowane "Genomika funkcjonalna i biologia systemowa". Wysokowydajne technologie genomiki funkcjonalnej pozwalają otrzymać ogromne ilości informacji opisujących funkcje i interakcje elementów z...
 
Naukowcy: grzyby pleśniowe zagrożeniem dla powodzian
Wszechobecne w otoczeniu człowieka grzyby pleśniowe są jednym z najgroźniejszych wrogów tegorocznych powodzian - oceniają specjaliści od mikotoksyn. 80 naukowców z Polski i zagranicy, zajmujących się badaniem grzybów pleśniowych, spotkało się w Bydgosz...

Reklama:


Pieprznik jadalny

Czy wiesz że...?
Grzybnia (mycelium) – forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów zbudowane z wyrośniętej i rozgałęzionej strzępki lub wielu strzępek skupionych w jednym miejscu. Grzybnia, która rozwija się na powierzchni podłoża (często w formie puchu lub pleśni), nazywana jest grzybnią powietrzną, a grzybnia wnikająca w podłoże to grzybnia substratowa lub pożywkowa.

Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

Miąższ grzyba – zasadnicza część owocnika grzybów wypełniająca jego wnętrze. Składa się ze ściśle splecionych płonnych strzępek grzybni. Miąższ może być mięsisty, gąbczasty, elastyczny, włóknisty, chrząstkowaty itp. U niektórych grzybów miąższ zawiera tzw. mleczko o różnych kolorach u różnych gatunków grzybów – może być białawe, mleczne, pomarańczowe, krwiste. Mleczko to u niektórych gatunków może zmieniać barwę, albo natychmiast po przełamaniu grzyba, albo po kilku – kilkunastu minutach. Również smak mleczka pomaga w oznaczeniu gatunku.

Pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius Fr.), kurka, liszka – gatunek grzybów z rodziny pieprznikowatych. Gatunek typowy rodzaju pieprznik (Cantharellus Adans. ex Fr.). Występuje gromadnie w lasach całej Polski. Jest cenionym i eksportowym grzybem jadalnym.

Charakterystyka

Pieprznik jadalny zaliczany jest do tzw. grzybów wielkoowocnikowych. Część podziemna plechy, grzybnia, jest najczęściej niewidoczna, natomiast owocniki z podstawkami wykształcającymi zarodniki wyrastają ponad warstwę mchów na dnie lasu.

Lucien Quélet (ur. 14 lipca 1832 w Montécheroux, zm. 25 sierpnia 1899) – francuski mikolog i założyciel Francuskiego Towarzystwa Mikologicznego, odkrywca wielu gatunków grzybów.

Lisówka pomarańczowa (Hygrophoropsis aurantiaca (Wulfen) Maire), pieprznik pomarańczowy – gatunek grzybów z rodziny lisówkowatych (Hygrophoropsidaceae).
Kapelusz  Średnicy 1-10 (do 12) cm. U młodych owocników guzikowaty, okrągłego kształtu, później wypukły z podwiniętym brzegiem, a u starszych okazów rozpostarty, lejkowaty i nieregularny. Barwy jasnożółtej do pomarańczowożółtej. Powierzchnia gładka, matowa. Hymenofor  W formie nieregularnie i widlasto rozgałęzionych, grubych listewek. Barwy kapelusza. Daleko zbiegające na trzon. Często połączone są anastomozami. Trzon  Długości 3-7 cm, średnicy 0,7-2 cm. Barwy kapelusza, często o jaśniejszym odcieniu. Podstawa zwężona, powyżej szerszy i łagodnie przechodzący w kapelusz. Pełny, twardy i często wygięty. Miąższ  Barwy białej lub bladożółtej, o zwartej konsystencji, łamliwy, włóknisty w trzonie. Zapach owocowy, korzenny, nieco pieprzowy. Smak łagodny, kwaskowaty lub lekko ostry. Zarodniki Wymiary: 7-11×4-6,5 µm. Bezbarwne, o elipsoidalnym kształcie, gładkie, z ziarnistą zawartością. Wysyp zarodników barwy białawej, żółtawej lub jasnoochrowożółtej.
Kielichowiec pomarańczowy
Kolczak obłączasty
Lisówka pomarańczowa
Gatunki podobne
  • Kielichowiec pomarańczowy (Omphalotus olearius (DC.) Singer), wyrastający na martwym drewnie, o często ekscentrycznie umiejscowionym na trzonie kapeluszu i wyraźnie wykształconych blaszkach. Występuje w południowej Europie, w Polsce nie notowany. Trujący.
  • Kolczak obłączasty (Hydnum repandum L.), o kolczastym hymenoforze. Jadalny.
  • Lisówka pomarańczowa (Hygrophoropsis aurantiaca (Wulfen) Maire), różniąca się przede wszystkim blaszkowatymi, cienkimi i gęstymi blaszkami oraz ciemniejszą, pomarańczową barwą owocników. Niejadalna.
  • Pieprznik ametystowy (Cantharellus amethysteus (Quél.) Sacc.), którego kapelusz pokryty jest filcowatymi, fioletowymi łuseczkami (zwłaszcza u młodych egzemplarzy). Występuje głównie w górach pod bukami, rzadki. Według niektórych źródeł jest to odmiana pieprznika jadalnego (Cantharellus cibarius var. amethysteus (Quél.) Cetto). Jadalny.
  • Siedlisko

    Gatunek mikoryzowy. Występuje w lasach liściastych i iglastych, często na piaszczystych, kwaśnych glebach. Często pod świerkami pośród mchów. Pospolity w Polsce, choć w niektórych rejonach zanikający. Owocuje na ziemi, gromadnie, od czerwca do października.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Mchy (Bryophyta) – . W rozwoju mchów wyróżnia się dwa następujące po sobie pokolenia: płciowe (gametofit) wytwarzające gametangia (plemnie i rodnie) oraz bezpłciowe (sporofit) wytwarzające zarodniki.

    Znaczenie

    Owocniki pieprznika jadalnego są jadalne. Dotychczasowe próby uprawy tego gatunku zakończyły się niepowodzeniem. Pieprznik jadalny dopuszczony jest w Unii Europejskiej do obrotu handlowego i eksportu, jego kod w systemie Nomenklatury Scalonej (CN) to 0709 59 10, a określony został jako towar wrażliwy (S). W Estonii jest głównym grzybem zbieranym w celach handlowych.

    Owocnik, twór grzybniowy – zbita część grzybni, wytwarzana przez nią w formie charakterystycznej dla każdego gatunku, tworząca na zewnątrz lub wewnątrz zarodniki. Owocniki występują u grzybów wyższych; workowców i podstawczaków, a ich zadaniem jest wytwarzanie zarodników. Zbudowane są z dwóch rodzajów grzybni: płonnej – plektenchymy, stanowiącej rusztowanie i zarodnionośnej – obłoczni, w której wytwarzane są zarodniki. Mogą mieć różną postać, np. kapelusza osadzonego na trzonie, kopyta, bulwy, miseczki, maczugi, krzaczka, różdżki, płaskiej skorupy i inne. Istnieje ogromna różnorodność kształtów i barw owocników. Niemal wszystkie wyrastają nad ziemią, ale istnieją też owocniki podziemne, np. u trufli.

    Mikoryza - występujące powszechnie zjawisko, polegające na współżyciu korzeni lub innych organów, a nawet nasion roślin naczyniowych z grzybami (dotyczy około 85% gatunków roślin wyższych z całego świata). Tego typu symbioza daje obu gatunkom wzajemne korzyści, polegające na obustronnej wymianie substancji odżywczych – rośliny mają lepszy dostęp do wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych, ale także do substancji regulujących ich wzrost i rozwój, które produkuje grzyb, ten zaś korzysta z produktu fotosyntezy roślin - glukozy. Odkrycia mikoryzy dokonał w roku 1880 polski botanik, Franciszek Kamieński[potrzebne źródło].

    Pieprznik jadalny ceniony jest ze względu na aromat, smak oraz twardość i chrupkość owocników. Do spożycia zaleca się młode, zdrowe owocniki, które można przyrządzać na wiele sposobów. Smażenie kurek powinno trwać krótko, ponieważ w innym wypadku mocno twardnieją. Marynowane ustępują walorami smakowymi kilku innym popularnym gatunkom grzybów jadalnych, przy tym do przetworów tego rodzaju zaleca się stosować same kapelusze z krótko odciętym trzonem. Kurki duszone i konserwowane dobrze jest mieszać z grzybami zawierającymi duże ilości śluzów (podgrzybkami, opieńkami, maślakami). Ponieważ kurki po suszeniu nie mają atrakcyjnego wyglądu, wskazane jest dosuszenie ich do kruchości i zmielenie na mączkę grzybową. Mączka traci jednak szybciej aromat i szybko bywa atakowana przez molowate.

    Kielichowiec pomarańczowy (Lejek pomarańczowy) (Omphalotus olearius) – trujący grzyb o lejkowatym kształcie, intensywnie świecący w ciemności. Światło wydzielane przez ten grzyb, ma kolor zielony. Jest to grzyb ciepłolubny, w Polsce nie spotykany. Rośnie na południu Europy, poczynając od południowych Czech, na pniakach dębów, kasztanowców i oliwek.

    Opieńka miodowa (Armillaria mellea) – gatunek grzyba jadalnego. Występuje na znacznym obszarze Europy, na terenie całej Polski w lasach, rzadziej w ogrodach.

    Systematyka i zmienność

    Pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius Fr.) jest gatunkiem typowym rodzaju pieprznik (Cantharellus Adans. ex Fr.).

    Podgatunki

  • Cantharellus cibarius subsp. cibarius Fr. (1821) - podstawowy podgatunek.
  • Cantharellus cibarius subsp. squamulosus A. Blytt (1905) - występujący w lasach iglastych, znaleziony w North Elba (USA).
  • Odmiany

  • Cantharellus cibarius var. albipes Peck (1903),
  • Cantharellus cibarius var. atlanticus Romagn. (1995) - holotyp znaleziono we Francji, na plantacji sosny nadmorskiej (Pinus pinaster Aiton).
  • Cantharellus cibarius var. carneoalbus (R. Heim) Corner (1966),
  • Cantharellus cibarius var. inodorus Velen. (1939),
  • Cantharellus cibarius var. latifolius Heinem. (1966)
  • Cantharellus cibarius var. longipes Peck (1904)
  • Cantharellus cibarius var. multiramis Peck (1901),
  • Cantharellus cibarius var. pallens Gerhardt (2001),
  • Cantharellus cibarius var. pallidifolius A.H. Sm. (1968),
  • Cantharellus cibarius var. roseocanus, Redhead, Norvell & Danell (1997),
  • Cantharellus cibarius var. rufescens Cetto (1991),
  • Cantharellus cibarius var. rufipes (Gillet) Cooke (1883),
  • Cantharellus cibarius var. squamosus Pöll ex J. Murr (1916) - odmiana o wyróżnia się twardym trzonem, oraz kapeluszem pokrytym ciemnymi łuskami, wyglądem zbliżony do pieprznika pomarańczowego (Cantharellus friesii Welw. & Curr.),
  • Cantharellus cibarius var. tenuis Romagn. (1995) - holotyp znaleziono we Francji, pośród bielistki siwej (Leucobryum glaucum) pod sosną nadmorską (Pinus pinaster Aiton),
  • Cantharellus cibarius var. umbrinus R. Heim ex Eyssart. & Buyck (2000) - holotyp znaleziono we Francji, na glebie, pośród bluszczu (Hedera L.) pod dębami (Quercus L.). Bazonimem dla tej odmiany był podgatunek Cantharellus cibarius subsp. umbrinus R. Heim (1960).
  • Formy

  • Cantharellus cibarius f. cibarius Fr. (1821),
  • Cantharellus cibarius f. pallidus R. Schulz (1924).
  • Synonimy

  • Agaricus alectorolophoides Schaeff. (1774)
  • Agaricus chantarellus L. (1753)
  • Agaricus chantarellus Bolton (1788)
  • Alectorolophoides cibarius (Fr.) Earle (1909)
  • Cantharellus alborufescens (Malençon) Papetti & S. Alberti (1999)
  • Cantharellus cibarius f. neglectus M. Souché (1904)
  • Cantharellus cibarius subsp. flavipes R. Heim (1960)
  • Cantharellus cibarius subsp. nanus R. Heim (1960)
  • Cantharellus cibarius subsp. umbrinus R. Heim (1960)
  • Cantharellus cibarius var. albidus Maire (1937)
  • Cantharellus cibarius var. alborufescens Malençon (1975)
  • Cantharellus cibarius var. albus Fr. (1937)
  • Cantharellus cibarius var. bicolor Maire (1937)
  • Cantharellus cibarius var. cibarius Fr. (1821)
  • Cantharellus cibarius var. flavipes (R. Heim) Corner (1966)
  • Cantharellus cibarius var. flavipes R. Heim ex Eyssart. & Buyck (2000)
  • Cantharellus cibarius var. nanus (R. Heim) Corner (1966)
  • Cantharellus cibarius var. neglectus (M. Souché) Sacc. (1905)
  • Cantharellus cibarius var. pallidus R. Schulz (1924)
  • Cantharellus cibarius var. salmoneus L. Corb. (1929)
  • Cantharellus cibarius var. umbrinus (R. Heim) Corner (1966)
  • Cantharellus edulis Sacc. (1916)
  • Cantharellus neglectus (M. Souché) Eyssart. & Buyck (2000)
  • Cantharellus pallens Pilát (1959)
  • Cantharellus rufipes Gillet (1874)
  • Cantharellus vulgaris Gray (1821)
  • Chanterel alectorolophoides (Schaeff.) Murrill (1910)
  • Chanterel chantarellus (L.) Murrill (1910)
  • Craterellus cibarius (Fr.) Quél. (1888)
  • Merulius alectorolophoides (Schaeff.) J.F. Gmel. (1792)
  • Merulius chantarellus (L.) Scop. (1772)
  • Merulius cibarius (Fr.) Westend. (1857)
  • Przypisy

    1. Pieprznik jadalny w: www.grzyby.pl
    2. Ewald Gerhardt: Przewodnik GRZYBY. Warszawa: MULTICO, Oficyna Wydawnicza, 2001, s. 178. ISBN 8370730841. 
    3. Marcus Flück: Atlas grzybów - oznaczanie, zbiór, użytkowanie. Warszawa: Oficyna Wydawnicza "DELTA W-Z", s. 354. ISBN 8371753373. 
    4. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988. ISBN 83-09-00714-0. 
    5. Ewald Gerhardt: Przewodnik GRZYBY. Warszawa: MULTICO, Oficyna Wydawnicza, 2001, s. 28. ISBN 8370730841. 
    6. Wniosek dotyczący ROZPORZĄDZENIA RADY wprowadzającego plan ogólnych preferencji taryfowych.
    7. Według Lasy i leśnictwo krajów Unii Europejskiej, s. 72, ISBN 978-83-89744-41-8
    8. Robert Miernik: Przetwory z płodów leśnych. Warszawa: Wydawnictwo Spółdzielcze, 1989, s. 48-57. ISBN 8320907276. 
    9. Elżbieta Wieteska (red.): Kuchnia polska. Warszawa: Bertelsmann Media, 1997, s. 156. ISBN 8371294875. 
    10. Species Fungorum
    11. CABI database
    12. Według Elias Magnus Fries: Systema Mycologicum I. ex officina Berlingiana, 1821, s. 401. 
    13. Według Pier Andrea Saccardo: Sylloge Fungorum XXI. Patavii, sumptibus auctoris, 1912, s. 103. 
    14. Pier Andrea Saccardo: Sylloge Fungorum XVII. 1905, s. 35. 
    15. Index Fungorum - Names Record
    16. Index of Fungi 3. Commonwealth Mycological Institute, 1961–1970, s. 401. 
    17. F. Petrak: Petrak's Lists 8. 1936–1939, s. 15. 
    18. Pier Andrea Saccardo: Sylloge Fungorum XVII. 1905, s. 34. 
    19. Index of Fungi 3. Commonwealth Mycological Institute, 1961–1970, s. 482. 
    20. Mycotaxon 65. 1997, s. 313. 
    21. Pier Andrea Saccardo: Sylloge Fungorum XXIII. 1925, s. 142. 
    22. Index Fungorum - Names Record
    23. Index Fungorum - Names Record
    24. Edmund Michael: Führer für Pilzfreunde. Lipsk: Quelle & Meyer, 1927, s. 82. 

    Bibliografia

    1. Cantharellus cibarius w: www.indexfungorum.org
    2. Marcus Flück: Atlas grzybów - oznaczanie, zbiór, użytkowanie. Warszawa: Oficyna Wydawnicza "DELTA W-Z", s. 16,70,81,90,94-97,345,353-355,369. ISBN 8371753373. 
    3. Ewald Gerhardt: Przewodnik GRZYBY. Warszawa: MULTICO, Oficyna Wydawnicza, 2001, s. 28, 178. ISBN 8370730841. 
    4. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988. ISBN 83-09-00714-0. 
    5. Pieprznik jadalny w: www.grzyby.pl
    6. Hans E. Laux: Grzyby jadalne oraz ich trujące sobowtóry. Warszawa: 2007, s. 146. ISBN 8370730841. 
    Trzon grzyba – część owocnika, występująca u wszystkich grzybów kapeluszowych oraz u niewielkiej ilości grzybów bezkapeluszowych (o owocnikach typu hubowatego).

    Marynowanie - konserwowanie produktów spożywczych za pomocą octu. Spożywanie dużych ilości octu może być przyczyną anemii, dlatego marynaty powinny być spożywane w małych ilościach nawet przez ludzi zupełnie zdrowych. Dzieci, chorzy, kobiety ciężarne i karmiące nie powinny spożywać marynat.





    Czy wiesz że...? beta

    Gatunek (łac. species) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:
    Sosna nadmorska (Pinus pinaster Aiton) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Naturalnie sosna nadmorska występuje w basenie Morza Śródziemnego. Zasięg rozciąga się od atlantyckich wybrzeży Portugalii i Hiszpanii, przez południową Francję, zachodnie Włochy, aż na południe do północnego Maroka, z niewielkimi populacjami w Algierii. Występowanie na wyspach ograniczone jest do Korsyki i północnych krańców Sardynii. Niewielka populacja rośnie także na włoskiej wyspie Pantelleria.
    Anastomoza – krótkie, poprzeczne lub ukośne połączenie pomiędzy dwiema sąsiednimi blaszkami, fałdami lub żeberkami na owocniku grzybów owocnikowych. Występowanie anastomoz lub ich brak jest cechą pomocną przy oznaczaniu niektórych gatunków grzybów. Niekiedy gęsta sieć anastomoz może utworzyć na owocniku gęstą siateczkę.
    Pieprznik pomarańczowy, pieprznik Friesa (Cantharellus friesii Welw. & Curr.) – gatunek grzybów z rodziny pieprznikowatych. Nazwa systematyczna pochodzi od nazwiska szwedzkiego botanika, Eliasa Magnusa Friesa.
    Estonia (est. Eesti, Republika Estońska – Eesti Vabariik) – państwo w Europie Północnej, nad Morzem Bałtyckim, powstałe po I wojnie światowej. Członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy z Łotwą od południa i z Rosją od wschodu oraz z Finlandią przez Zatokę Fińską.
    Gatunek typowygatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny, czyli wzorzec taksonomiczny umożliwiający stosowanie nazw rodzajowych czy rodzinowych. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.
    Bluszcz (Hedera L.) – rodzaj roślin z rodziny araliowatych (Araliaceae Juss.). Zalicza się do niego około 15–16 gatunków występujących w Europie, Afryce Pn., na Wyspach Kanaryjskich i Azorskich, Maderze, Kaukazie oraz we zachodniej, centralnej i wschodniej Azji. W paleoekologii wskaźnik klimatu ciepłego. Gatunkiem typowym jest Hedera helix L.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.