|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Na posiedzeniu Komitetu Doradczego ds. Nauki o Kosmosie Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), które odbyło się 17 i 18 października, pojawił się wyraźniejszy pogląd na kolejne cele europejskich wypraw w kosmos. Wybrano kilka propozycji przyszłych misji, w tym badanie układu Jowisza, ... Z 7 na 8 czerwca dojdzie do bardzo bliskiego spotkania na niebie Jowisza i Urana - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. Uran to jedna z najbardziej niedocenianych planet. Choć jest widoczna gołym... Wieczorem 4 stycznia dojdzie do bardzo bliskiego spotkania na niebie Jowisza i Urana - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.Uran to jedna z najbardziej niedocenianych planet. Choć jest widoczna go... W czwartek o godzinie 17 naszego czasu, Neptun znajdzie się w opozycji do Słońca - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. Opozycją, astronomowie nazywają takie ustawienie planety... Amerykański naukowiec dokonał dokładnych pomiarów obrotu Neptuna dookoła własnej osi. Wykorzystał do tego obserwacje struktur widocznych w atmosferze tej ostatniej planety Układu Słonecznego.Według najnowszych pomiarów, doba na Ne...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Pierścienie planetarneCzy wiesz że...? Voyager 2 - (pl. Podróżnik 2) bezzałogowa sonda kosmiczna wysłana w 1977 roku w przestrzeń kosmiczną z Przylądka Canaveral przez amerykańską agencję kosmiczną NASA. Z początku jej zadaniem było dokładne zbadanie Jowisza oraz Saturna, jednak sprawowała się na tyle dobrze, że przeprogramowano ją, aby przeprowadziła badania również pozostałych planet zewnętrznych. Sonda spisała się bardzo dobrze i przesłała obrazy wszystkich czterech planet, ich księżyców i pierścieni. Do dnia dzisiejszego Voyager 2 jest jedyną sondą, która dotarła do Urana i Neptuna. Grawitacja (ciążenie powszechne) - jedno z czterech oddziaływań podstawowych, będące zjawiskiem naturalnym polegającym na tym, że wszystkie obiekty posiadające masę oddziałują na siebie wzajemnie przyciągając się. Saturn – szósta planeta Układu Słonecznego pod względem oddalenia od Słońca. Jest to gazowy olbrzym, drugi pod względem masy i wielkości po Jowiszu, a przy tym paradoksalnie o najmniejszej gęstości ze wszystkich planet całego Układu Słonecznego. Saturn znany był już w świecie starożytnym. Charakterystyczną jego cechą są pierścienie składające się głównie z lodu i (w mniejszej ilości) z odłamków skalnych. Obecnie znamy 61 naturalnych satelitów Saturna (3 niepotwierdzone ostatecznie). Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga – Saturna. Pierścień planetarny – pierścień złożony z cząsteczek pyłu i innych małych cząstek orbitujących dookoła planety w cienkim obszarze o kształcie dysku. Najbardziej spektakularne i znane pierścienie planetarne należą do Saturna, ale wszystkie cztery największe planety Układu Słonecznego (gazowe olbrzymy: Jowisz, Saturn, Uran i Neptun) mają układy pierścieni. Jowisz – piąta w kolejności oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego. Posiada wiele księżyców (odkryto 63) oraz system pierścieni. Jowisz wraz z Saturnem, Uranem i Neptunem to planety gazowe, czasem nazywane również planetami jowiszowymi.
Naturalny satelita (księżyc) – ciało niebieskie pochodzenia naturalnego, obiegające planetę lub planetoidę. Słowo "Księżyc" pisane wielką literą oznacza tylko i wyłącznie naturalnego satelitę Ziemi. Poza Układem Słonecznym znane są układy podwójne gwiazd, w których jeden ze składników jest otoczony szerokim dyskiem protoplanetarnym, jak epsilon Aurigae; jednak nie można w takim wypadku mówić o pierścieniach planetarnych. Obecnie (styczeń 2012) został zaobserwowany tylko jeden układ, w którym system podobny do pierścieni Saturna zaćmiewa gwiazdę (1SWASP J140747.93-394542.6), odległą o 420 lat świetlnych od Ziemi. Nie jest wiadome, czy towarzysz gwiazdy otoczony tymi pierścieniami jest planetą pozasłoneczną, brązowym karłem czy też mało masywną gwiazdą. Neptun posiada blade pierścienie planetarne złożone z kilku odrębnych pierścieni i rzadkie łuki pierścieni obecne w zewnętrznym pierścieniu Adamsa. Cząstki tworzące pierścienie są przeważnie ciemne i zawierają w dużej części mikroskopijny pył.
Cassini-Huygens - wspólna bezzałogowa misja kosmiczna NASA, ESA i Włoskiej Agencji Kosmicznej ASI, mająca na celu badanie Saturna oraz wykonanie serii dobrej jakości zdjęć. Szczególnym obiektem jej badań jest Tytan. CharakterystykaPochodzenie pierścieni planetarnych nie jest dokładnie znane, prawdopodobnie zostały ukształtowane przez odpryski materii powstające przy zderzeniach ciał lub przez rozerwanie księżyca planety, gdy ten zbliżył się do planety i przekroczył granicę Roche'a. Również aktywność geologiczna księżyców może tworzyć i kształtować pierścienie, co ma miejsce w przypadku pierścienia E Saturna, tworzonego przez gejzery na księżycu planety, Enceladusie. Dysk protoplanetarny jest to zagęszczenie pyłów i gazów wokół młodej gwiazdy w kształcie dysku. Zaczyna powstawać jeszcze przed rozpoczęciem reakcji jądrowej w centrum układu (protogwiazdy). Materia, z której się składa, pochodzi z obłoku wokół gwiazdy.
Uran − gazowy olbrzym, siódma w kolejności od Słońca planeta Układu Słonecznego. Jest także trzecią pod względem wielkości i czwartą pod względem masy planetą naszego systemu. Nazwa planety pochodzi od Uranosa, który był bogiem i uosobieniem nieba w mitologii greckiej (klasyczna greka: Οὐρανός), ojcem Kronosa (Saturna) i dziadkiem Zeusa (Jowisza). Choć jest widoczny gołym okiem, podobnie jak pięć innych planet, starożytni obserwatorzy nie uznali go za planetę ze względu na jego niską jasność i powolny ruch po sferze niebieskiej. Sir William Herschel ogłosił odkrycie planety w dniu 13 marca 1781, po raz pierwszy w historii nowożytnej rozszerzając znane granice Układu Słonecznego. Uran to również pierwsza planeta odkryta przy pomocy teleskopu. Skład cząstek pierścieni jest różny, mogą składać się z lodu i krzemianów. W pierścieniach mogą też występować większe bryły skalne. Relacje z księżycamiNiekiedy pierścieniom towarzyszą tzw. "księżyce pasterskie" (lub "prowadzące"), czyli małe księżyce, których orbity przebiegają blisko granic pierścieni lub w przerwach między nimi. Grawitacja księżyców pasterskich tworzy i utrzymuje ostrą krawędź takiego pierścienia: materia "dryfująca" w pobliżu orbity księżyca pasterskiego, po zbliżeniu się do niego jest odrzucana w głąb pierścienia, wyrzucona z pierścienia lub nawarstwia się na księżycu. Siła pływowa - siła działająca na ciało rozciągłe znajdujące się w polu sił o różnej wartości lub kierunku w różnych punktach ciała. Najczęściej kojarzona z polem grawitacyjnym.
Planeta – według definicji Międzynarodowej Unii Astronomicznej, to obiekt astronomiczny okrążający gwiazdę lub pozostałości gwiezdne, nieprzeprowadzający reakcji termojądrowej w swoim wnętrzu, wystarczająco duży, aby uzyskać prawie okrągły kształt oraz osiągnąć dominację w przestrzeni wokół swojej orbity. W odróżnieniu od gwiazd, świecących światłem własnym, planety świecą światłem odbitym[1]. Dwa małe księżyce Jowisza, Metis i Adrastea, krążą w obrębie pierścieni planetarnych Jowisza i wewnątrz granicy Roche'a. Oznacza to, że każdy niezwiązany z księżycem okruch, np. powstający w wyniku uderzenia w księżyc innego okruchu, jest porywany z jego powierzchni przez siły pływowe Jowisza zasilając pierścienie w nowy materiał. Brązowy karzeł – obiekt gwiazdopodobny o masie zbyt małej (poniżej 8% masy Słońca - 80 mas Jowisza), by mogły zachodzić w nim reakcje przemiany wodoru w hel, które są głównym źródłem energii gwiazd ciągu głównego. Od gazowych planet odróżnia je to, że są zdolne do syntezy deuteru przynajmniej na początku istnienia[1] i często występują samotnie w przestrzeni. Pierwszego brązowego karła zaobserwowano w 1995 roku. Określa się je czasem (potocznie) mianem niewypałów, nieudanych gwiazd bądź superplanet.
Planeta pozasłoneczna, egzoplaneta (gr. exo: poza, na zewnątrz) – planeta znajdująca się w pozasłonecznym układzie planetarnym, czyli układzie wokół gwiazdy (lub gwiazd) innej niż Słońce. Niezwykłą cechą pierścieni Neptuna jest to, że wydają się one składać z oddzielnych łuków, nie opasując całej planety. Sonda kosmiczna Voyager 2 przekazała jednak zdjęcia, które wykazują, że pierścienie są jednak kompletne, za to posiadają wyraźnie jaśniejsze łuki. Jest to wynik grawitacyjnego oddziaływania księżyca pasterskiego – Galatei i prawdopodobnie jeszcze innego, nie odkrytego ciała. Skały są to duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i przeobrażone (metamorficzne)
Enceladus (Saturn II) – jeden z księżyców Saturna, odkryty w 1789 roku przez Williama Herschela. Jego nazwa pochodzi od Enkeladosa, jednego z gigantów w mitologii greckiej, który został przygnieciony przez Zeusa wyspą Sycylią. Przypisy
Czy wiesz że...? beta Układ Słoneczny – , pięć planet karłowatych i miliardy małych ciał Układu Słonecznego, do których zalicza się planetoidy, obiekty pasa Kuipera, komety, meteoroidy i pył okołoplanetarny.
Pył kosmiczny - materia wypełniająca przestrzeń kosmiczną złożona z cząstek o wielkości do 0,1 mm średnicy. Zależnie od jego lokalizacji astronomicznej można w nim wyróżnić m.in. pył międzygalaktyczny, pył międzygwiazdowy, pył okołoplanetarny, pył międzyplanetarny, chmury pyłowe wokół innych gwiazd, czy większość międzyplanetarnych składników pyłowych (tzw. międzyplanetarne obłoki pyłowe albo zespół pyłu zodiakalnego) złożonych w Układzie Słonecznym głównie z pyłu komet i pyłu planetoid, a w mniejszym stopniu z pyłu pasa Kuipera, pyłu międzygwiazdowego przechodzącego przez Układ Słoneczny oraz beta-meteoroid.
Rok świetlny (ang. light year) to miara odległości stosowana w astronomii. Jest to odległość jaką pokonuje światło w próżni w ciągu jednego roku.
Adrastea (Jowisz XV) - księżyc Jowisza, odkryty w 1979 roku przez Davida Jewitta i jego profesora E. Danielsona, na podstawie zdjęć nadesłanych przez sondę Voyager 2.
Gazowy olbrzym (planeta olbrzym) – typ planety, która nie posiada stałej powierzchni, a skały nie stanowią znacznej części jej masy. Posiada ona gęstą atmosferę, może być zbudowana głównie z gazu lub lodu; ma także niewielkie metaliczne, skalne lub skalno-lodowe jądro. Cechą wszystkich takich obiektów astronomicznych jest ich bardzo duży rozmiar i stosunkowo mała gęstość (w porównaniu z planetami skalistymi).
Księżyc pasterski (satelita pasterski) – niewielki księżyc w pobliżu pierścieni planety takiej jak Saturn czy Uran. Przypuszcza się, że obiekty te utrzymują materię w pierścieniach lub nawet są jej źródłem. Przykładami księżyców pasterskich są Adrastea w układzie Jowisza ograniczająca pierścień główny, Prometeusz i Epimeteusz wraz z Janusem w układzie Saturna względem pierścienia F oraz Kordelia i Ofelia w układzie Urana wobec pierścienia epsilon. Natomiast wśród księżyców zasilających swoją materią pierścienie można wskazać na Amalteę zasilającą jeden pierścieni ażurowych Jowisza oraz Enceladus zasilający pierścień E Saturna. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
