Pierre Alechinsky - Polski Serwis Naukowy

Pierre Alechinsky, 1965

Pierre Alechinsky (ur. 19 października 1927 w Brukseli) – malarz, grafik i pisarz belgijski. Obecnie mieszka we Francji w okolicach Paryża.
W 1944 roku zaczął studia w Wyższej Szkole Architektury i Sztuk Wizualnych (La Cambre) w Brukseli. W 1947 roku został członkiem stowarzyszenia Jeune Peinture Belge, a następnie w 1949 dołączył do międzynarodowej grupy artystycznej Cobra, stając się jednym z głównych jej członków. Po rozwiązaniu grupy w 1951 roku wyjechał do Paryża, gdzie w L'Atelier 17 pod kierownictwem Stanleya Williama Haytera, studiował techniki graficzne.
Cobra – międzynarodowa awangardowa grupa artystyczna założona w Paryżu w roku 1948 podczas Międzynarodowej Konferencji na temat Dokumentacji Sztuki Awangardy. Działała głównie w Brukseli do roku 1950. Należeli do niej malarze, pisarze i poeci z Danii, Belgii i Holandii. Nazwa została utworzona z pierwszych liter nazw stolic właśnie tych krajów: COpenhaga, BRuksela i Amsterdam. Grupa wydawała czasopismo "Cobra".

Kaligrafia — sztuka starannego i estetycznego pisania, a często również zdobionego artystycznie. Nauka kaligrafii miała kształtować charakter, cierpliwość, była podstawowym przedmiotem w szkołach. Do ok. 1960 była w Polsce przedmiotem nauczania początkowego, mającym na celu doskonalenie pisma odręcznego.

W 1954 roku poznał chińskiego malarza Wallace Tinga, który miał duży wpływ na kierunek dalszej ewolucji sztuki Alechinsky'ego. W roku 1955 artysta odbył podróż do Japonii, gdzie uczył się sztuki japońskiej kaligrafii, a następnie, w Kyoto, zrealizował film dokumentalny na temat tej tradycyjnej sztuki japońskiej. Motywy zaczerpnięte z dalekowschodniej kaligrafii stały się ważnym wyróżnikiem jego stylu.
Bordiura (fr. bordure) – pas dekoracyjny, zwykle z ornamentów lub elementów roślinnych, obrzeżający tkaninę lub strój, zamykający kompozycję plastyczną, malarską, graficzną, obramowujący płaskorzeżbę lub element budowli (np. drzwi, posadzkę, tablicę pamiątkową).

Labirynt (gr. λαβύρινθος labyrinthos) – ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście. Używany czasami w matematyce i w logice. Słowo labirynt jest właściwie niegreckiego pochodzenia, często uważa się, że pochodzi od przedgreckiego (pelazgijskiego) słowa labrys, które oznaczało obusieczny topór.

Przełomowym momentem w twórczości Alechinsky'ego był rok 1965 i praca Central Park – na obrzeżach obrazu pojawiła się charakterystyczna bordiura, przedstawiająca "alternatywną wersję wydarzeń" w stosunku do centralnego przedstawienia i przywołująca na myśl średniowieczne manuskrypty.

Ekspresjonizm abstrakcyjny (szkoła nowojorska) to ruch artystyczny kształtujący się w malarstwie amerykańskim w latach 40. XX wieku pod wpływem nowoczesnego malarstwa europejskiego. Uznawany za pierwszy czysto amerykański ruch o światowym znaczeniu, stawiający Nowy Jork w centrum świata sztuki. Termin został ukuty w 1946 roku przez krytyka, Roberta Coatesa.

Surrealizm (zwany także nadrealizmem) – kierunek w sztuce powstały w 1924 we Francji, początkowo występujący wyłącznie w literaturze, później w sztukach plastycznych, filmie i teatrze. Termin ten stworzył w 1917 roku Guillaume Apollinaire [1].

Częstymi motywami jego prac są labirynty, węże, zabawne chochliki, motyle i udziwnione stwory. Wskazuje to na kolejne źródło inspiracji artysty, jakim jest sztuka Jamesa Ensora.
Jego twórczość zalicza się do ekspresjonizmu abstrakcyjnego i abstrakcji lirycznej. Zarazem, stałym elementem prac artysty są motywy figuralne, przesycone niespokojną fantastyką, często zbliżoną do surrealizmu.
Źródła

Ruksza S., Grafika bez jałowych teorii, "Ultramaryna" Nr 11 (62), Katowice 2006.

Sabor A., Bestiariusz na cztery ręce, "Tygodnik Powszechny" Nr 42 (2780), Kraków 2002.

Linki zewnętrzne

Pierre Alechinsky at Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique (ang. • fr. • niderl.)

Pierre Alechinsky at Artcyclopedia (ang.)

Pierre Alechinsky at Spaightwood Galleries (ang.)

Pierre Alechinsky (fr.)