Pierwszy rząd Piotra Jaroszewicza - Polski Serwis Naukowy

Pierwszy rząd Piotra Jaroszewicza – pierwszy rząd utworzony przez premiera Piotra Jaroszewicza (drugi rząd pod jego kierownictwem).

29 marca 1972 r. sejm powołał rząd. Powołanie gabinetu połączone było z reorganizacją centralnych organów państwowych – utworzono Ministerstwo Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki; Ministerstwo Oświaty i Wychowania; Ministerstwo Handlu Wewnętrznego i Usług; Ministerstwo Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska; Ministerstwo Pracy, Płac i Spraw socjalnych.

Włodzimierz Berutowicz (ur. 3 października 1914 w Przedmościu w pow. Wieluń, zm. 11 grudnia 2004 w Warszawie) – polski prawnik, polityk, członek PZPR.

Stefan Olszowski (ur. 28 sierpnia 1931 w Toruniu) – polityk polski, działacz PZPR, minister spraw zagranicznych PRL, poseł na Sejm PRL V, VI i VII kadencji.

W skład rządu weszło 31 osób. Rząd istniał do 25 marca 1976 r., kiedy złożył dymisję.

Wydarzenia poprzedzające utworzenie rządu

Powołanie Piotra Jaroszewicza na premiera nastąpiło po odwołaniu Józefa Cyrankiewicza w związku z wydarzeniami Grudnia 1970. 23 grudnia 1970 r. przejął poprzedni Piąty rząd Józefa Cyrankiewicza i kierował nim do 28 marca 1972 r., kiedy złożył dymisję. Dymisja została przyjęta i tego samego dnia sejm powołał Jaroszewicza na stanowisko prezesa Rady Ministrów oraz powierzył mu przedstawienie składu rządu.

Stanisław Kowalczyk (ur. 12 grudnia 1924 w Pabianicach, zm. 30 stycznia 1998 w Warszawie) – polski polityk, generał MO, z zawodu magister inżynier metalurg.

Tadeusz Pyka (ur. 17 maja 1930, zm. 23 maja 2009) – działacz komunistyczny, ekonomista, wiceprezes Rady Ministrów w drugim rządzie Piotra Jaroszewicza (od 23 października 1975 do 24 sierpnia 1980) zastąpiony przez Mieczysława Jagielskiego, w latach 1972–1980 poseł w Sejmie PRL VI, VII i VIII kadencji. W 1980 (od 15 lutego do 24 sierpnia) zastępca członka Biura Politycznego KC PZPR. Odwołany z KC PZPR w październiku 1980 wskutek wydarzeń sierpniowych.

Skład rządu

Piotr Jaroszewicz (PZPR) – prezes Rady Ministrów

Mieczysław Jagielski (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów i przew. Komisji Planowania przy Radzie Ministrów

Franciszek Kaim (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

Jan Mitręga (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów i minister górnictwa i energetyki

Kazimierz Olszewski (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

Józef Tejchma (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów

Zdzisław Tomal (ZSL) – wiceprezes Rady Ministrów

Alojzy Karkoszka (PZPR) – minister budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych

Stefan Jędrychowski – minister finansów

Jerzy Kusiak (PZPR) – minister gospodarki terenowej i ochrony środowiska

Edward Sznajder (PZPR) – minister handlu wewnętrznego i usług

Tadeusz Olechowski (PZPR) – minister handlu zagranicznego

Mieczysław Zajfryd (PZPR) – minister komunikacji

Stanisław Wroński (PZPR) – minister kultury i sztuki

Jerzy Popko (ZSL) – minister leśnictwa i przemysłu drzewnego

Edward Kowalczyk (SD) – minister łączności

prof.Jan Kaczmarek (PZPR) – minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki

gen. broni Wojciech Jaruzelski (PZPR) – minister obrony narodowej

Jerzy Kuberski (PZPR) – minister oświaty i wychowania

prof. Wincenty Kawalec (PZPR) – minister pracy, płac i spraw socjalnych

Jerzy Olszewski (PZPR) – minister przemysłu chemicznego

Włodzimierz Lejczak (PZPR) – minister przemysłu ciężkiego

Tadeusz Kunicki (PZPR) – minister przemysłu lekkiego

Tadeusz Wrzaszczyk (PZPR) – minister przemysłu maszynowego

Emil Kołodziej (ZSL) – minister przemysłu spożywczego i skupu

prof. Józef Okuniewski (PZPR) – minister rolnictwa

Wiesław Ociepka (PZPR) – minister spraw wewnętrznych

Stefan Olszowski (PZPR) – minister spraw zagranicznych

prof. Włodzimierz Berutowicz (PZPR) – minister sprawiedliwości

Marian Śliwiński (PZPR) – minister zdrowia i opieki społecznej

Jerzy Szopa (PZPR) – minister żeglugi

Zmiany w rządzie

Osobny artykuł: Kalendarium rządu Piotra Jaroszewicza.

8 czerwca 1972 r.:

utworzenie Ministerstwa ds. Kombatantów - minister gen. dyw. Mieczysław Grudzień (PZPR)

28 lutego 1973 r.;

zmarł minister spraw wewnętrznych Wiesław Ociepka (51 lat)

22 marca 1973 r.:

Stanisław Kowalczyk (PZPR) – minister spraw wewnętrznych

22 listopada 1973 r.:

Odwołania: Jerzy Popko i Jerzy Szopa

powołania: Tadeusz Skwirzyński (ZSL) – minister leśnictwa i przemysłu drzewnego; Kazimierz Olszewski (PZPR) – minister żeglugi

16 lutego 1974 r.:

odwołania: Józef Okuniewski i Stanisław Wroński

powołania: Józef Tejchma (PZPR) – minister kultury i sztuki; Kazimierz Barcikowski (PZPR) – minister rolnictwa; Stanisław Wroński (PZPR) – minister bez teki.

10 kwietnia 1974 r.:

utworzenie Ministerstwa Handlu Zagranicznego i Gospodarki Morskiej w miejsce Ministerstwa Handlu Zagranicznego i Ministerstwa Żeglugi. Minister – Kazimierz Olszewski.

29 maja 1974 r.:

Powołania: Franciszek Szlachcic – wiceprezes Rady ministrów; Kazimierz Kąkol (PZPR) – minister, kierownik Urzędu do Spraw Wyznań.

26 czerwca 1974 r.;

Stanisław Wroński został odwołany ze stanowiska ministra.

24 września 1974 r.:

za odwołanego Jana Mitręgę ministrem górnictwa i energetyki został Jan Kulpiński (PZPR).

21 listopada 1974 r.:

odwołania: Stefan Jędrychowski, Wincenty Kawalec, Jerzy Olszewski i Kazimierz Olszewski (zachował stanowisko wicepremiera).

powołania: Henryk Kisiel (PZPR) – minister finansów; Jerzy Olszewski – minister handlu zagranicznego i gospodarki morskiej; Tadeusz Rudolf (PZPR) – minister pracy, płac i spraw socjalnych; Maciej Wirowski (PZPR) – minister przemysłu chemicznego.

17 grudnia 1974 r.:

za odwołanego Jana Kaczmarka ministrem nauki, szkolnictwa wyższego i techniki został gen. dyw. prof. Sylwester Kaliski (PZPR).

21 lutego 1975 r.:

Jan Mitręga odwołany z funkcji wicepremiera.

28 maja 1975 r.:

zniesienie urzędu ministra gospodarki terenowej i ochrony środowiska i utworzenie urzędu ministra administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska.

odwołania: Alojzy Karkoszka, Jerzy Kusiak i Edward Sznajder

powołania: Alojzy Karkoszka – wiceprezes Rady Ministrów; Tadeusz Bejm – minister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska; Adam Glazur – minister budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych; Jerzy Gawrysiak – minister handlu wewnętrznego i usług.

23 października 1975 r.:

Jagielski został odwołany ze stanowiska przewodniczącego Komisji Planowania, a Wrzaszczyk ze stanowiska ministra przemysłu maszynowego.

Powołania: prof. Tadeusz Pyka – wiceprezes Rady Ministrów; Tadeusz Wrzaszczyk – wiceprezes Rady Ministrów i przew. Komisji Planowania; Aleksander Kopeć – minister przemysłu maszynowego.