Pieszczany - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 48°35′30″N 17°49′56″E / 48.59167, 17.83222

Pieszczany (słow. Piešťany, węg. Pöstyén, niem. Pistyan/Pistian, na przełomie XIX i XX w. również [Bad] Püschtin) – uzdrowisko na Słowacji, ok. 86 km na północ od Bratysławy i 40 km na południe od Trenczyna, przy autostradzie D1, u podnóża pasma górskiego Považský Inovec nad Wagiem.

Fontanna (wodotrysk) – urządzenie wodne, najczęściej ozdobne, wyrzucające pod ciśnieniem wodę z dysz lub dyszy. Jest jednym z elementów tzw. małej architektury.

Karol I Habsburg-Lotaryński (Karl Franz Josef Ludwig Hubert Georg Maria von Habsburg-Lothringen) (ur. 17 sierpnia 1887 w Persenbeug, zm. 1 kwietnia 1922 w Funchal na Maderze) – ostatni władca Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier (jako król Węgier - Karol IV, jako król Czech - Karol III), pochodził z dynastii Habsbursko-Lotaryńskiej. Przez Kościół katolicki ogłoszony błogosławionym.

Znane, dzięki unikalnemu składowi wód termalnych, których właściwości znane są co najmniej od średniowiecza (pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1113 r., a o Pieszczanach jako uzdrowisku z 1642 r.). Jednak rozwój największy rozwój uzdrowiska nastąpił w XIX wieku i wiąże się z rodziną Alexandra Wintera, który zainicjował budowę szeregu budynków sanatoryjnych oraz zakładów przyrodo-leczniczych. Główna część uzdrowiska znajduje się na wyspie (słow. Kúpeľny ostrov) położonej pomiędzy odnogami Wagu. Do zabiegów stosuje się wysoko zmineralizowane (ok 1500 mg związków mineralnych na litr) wody głębinowe o temperaturze sięgającej 68 °C (oczywiście po ich uprzednim schłodzeniu). Źródło Torkoš o temperaturze wody 68,2 °C, której wiek ocenia się na 26 000 – 28 000 lat, jest uważane za najcieplejsze źródło termalne Słowacji. Ponadto stosuje się okłady błotne, a pacjenci poddawani są gimnastyce leczniczej. Symbolem uzdrowiska jest rzeźba umieszczona na Moście z kolumnadą (słow. Kolonádový most) przedstawiająca chorego łamiącego i odrzucającego kule. Most ten, wybudowany w latach 1930 – 1933 jest przykładem funkcjonalizmu w architekturze.

Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

Wag (słow. Váh, węg. Vág, niem. Waag) – rzeka w zachodniej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość – 403 km, powierzchnia zlewni – 10.640 km², średni roczny przepływ u ujścia – 196 m³/s. Do dorzecza Wagu należy także polska część Orawy.

W pochodzącym z 1912 roku hotelu Thermia Palace, w lutym 1917 r. odbyło się w czasie I wojny światowej spotkanie trzech cesarzy: niemieckiego Wilhelma II, austriackiego Karol I i bułgarskiego Ferdynanda I. W hotelu mieszkał w tym czasie cesarz Karol I, a dla jego wygody otwarto w nim urząd pocztowo – telegraficzny.
W dniach 12-13 września 2008 r. w mieście odbył się szczyt prezydentów Grupy Wyszehradzkiej, dla upamiętnienia spotkania uroczyście uruchomiono fontannę nazwaną imionami czterech prezydentów.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Poczta – ogólnie dostępna instytucja, przeważnie państwowa, zajmująca się obrotem przesyłek, a także wykonywaniem niektórych usług na rzecz telekomunikacji oraz usług pieniężno-bankowych. Od połowy XIX wieku usługi w zakresie łączności dzielono na pocztowe i telekomunikacyjne, a od połowy XX wieku zaczęto pocztę nazywać łącznością pocztową.

Samo miasto liczy około 30 tysięcy mieszkańców, poza częścią uzdrowiskową na wyspie i ulicą Wintera zabudowane jest mało ciekawymi blokowiskami z drugiej połowy XX w. Jest siedzibą firmy CHIRANA produkującej m. in. fotele dentystyczne (tzw. unity). Na południe od miasta sztuczny zbiornik wodny Sľňava kończący kaskadę elektrowni wodnych wybudowanych na Wagu. Miejscowość ma statystycznie najwięcej słonecznych dni w całej Słowacji i charakteryzuje się łagodnym klimatem.

Góry Inowieckie (514.41; słow. Považský Inovec) - pasmo górskie w zachodniej Słowacji. Stanowi część Łańcucha Małofatrzańskiego (słow. Fatransko-tatranská oblasť), należącego do Centralnych Karpat Zachodnich.

Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.

Przypisy

Zobacz też

Milan Antal

4573 Piešťany

Pieszczany, budynek tzw. Łazienek Napoleońskich