Pilot doświadczalny - Polski Serwis Naukowy

Pilot doświadczalny to pilot statku powietrznego znajdującego się w trakcie badań w locie i odbywającym loty celem wykrycia i zdiagnozowania ewentualnych nieprawidłowości w zakresie stateczności, sterowności, obciążeń i osiągów, charakterystyki przeciągnięcia i korkociągu, drgań, zgodności z przepisami (np. FAR), przed dopuszczeniem statku powietrznego do normalnej eksploatacji.

Przeciągnięcie - w aerodynamice lotniczej - zjawisko znacznego, gwałtownego spadku siły nośnej i gwałtownego przyrostu oporu aerodynamicznego, na skutek zbyt dużego kąta natarcia skrzydła - ściślej przekroczenia krytycznego kąta natarcia skrzydła i wystąpienia chwilowej, częściowej lub całkowitej utraty sterowności..

Samolot jest strukturą przestrzenną, odkształcalną (pod wpływem obciążeń) i odkształcaną (w celu sterowania), która wraz z oddziałującym nań przepływem powietrza tworzy układ o określonych właściwościach dynamicznych. Do podstawowych właściwości tego układu należy jego zachowanie się w wyniku działania zakłóceń lub/i sterowania, czyli sterowność i stateczność ruchu.

Emerytowani polscy piloci doświadczalni: od lewej Wiktor Pełka, Bronisław Żurakowski, Ryszard Witkowski w roku 1989.

Pilot doświadczalny musi spełniać wysokie wymagania odnośnie wiedzy z konstrukcji oblatywanych statków powietrznych, doświadczenia we właściwościach lotnych zbliżonych maszyn, spełniać wysokie wymagania odnośnie cech psychofizycznych takich jak podzielność uwagi, refleks, szybkość i trafność w podejmowaniu decyzji, odwaga, odporność na stres. Z reguły piloci doświadczalni są inżynierami lotnictwa. Wyszkolenie pilota doświadczalnego oraz nadanie mu uprawnień to proces długi i kosztowny, z tego też względu za granicą istnieją odpowiednie ośrodki kształcące pilotów w tej specjalności.

Mgr inż. Bronisław Żurakowski (ur. 26 czerwca 1911 r. w Maciejówce nad Donem, zm. 4 października 2009 r.) - samolotowy i śmigłowcowy konstruktor lotniczy, obliczeniowiec, pilot szybowcowy, szybowcowy pilot doświadczalny.

Statek powietrzny to urządzenie zdolne do unoszenia się w atmosferze na skutek oddziaływania powietrza innego niż oddziaływanie powietrza odbitego od podłoża (zgodnie z definicją legalną z ustawy — Prawo lotnicze). Ze względu na sposób unoszenia się w powietrzu statki powietrzne dzieli się na aerostaty (lżejsze od powietrza) i aerodyny (cięższe od powietrza).

W Polsce pilotów doświadczalnych dzieli się umownie na:

pierwszej klasy (dopuszczenie do wszelkich lotów doświadczalnych na statkach powietrznych zgodnych z posiadanymi uprawnieniami)

drugiej klasy (dopuszczenie do wszelkich lotów doświadczalnych z wyjątkiem: pierwszego oblotu prototypu, i prawa opiniowania dla organu nadrzędnego, celem wydania certyfikatu dopuszczającego dany statek powietrzny do eksploatacji).