Pilzno - Czechy - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta w Czechach. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Na mapach: 49°44′N 13°22′E / 49.733, 13.367

Katedra

Wielka Synagoga

ČEZ Aréna.

Pilzno (czes. Plzeň, niem. Pilsen), miasto w Czechach zachodnich, stolica kraju pilzneńskiego i okręgu terytorialnego kraj zachodnioczeski. Położone jest w kotlinie, gdzie wiele potoków zbiega się tworząc rzekę Berounkę.

Pilsner Urquell (czes. Plzeňský prazdroj, plzeň) – jasne piwo produkowane w Pilznie w Czechach. Pierwsze piwo tzw. dolnej fermentacji (fermentowane w niskich temperaturach) na świecie, stworzone w 1842 r. przez pilzeńskiego piwowara Josefa Grolla. To od nazwy pilsner wzięły początek wszystkie piwa typu pils, a sam Pilsner jest do dziś przez wielu uznawany za wzorzec jasnego piwa. Zawiera 4,4% alk.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Charakterystyka

Powierzchnia miasta wynosi 137,66 km², zamieszkuje je 164 180 osób (gęstość zaludnienia wynosi 1198,39 mieszkańców na 1 km²). Pilzno jest powiatem grodzkim oraz siedzibą powiatów Pilzno Północ i Pilzno Południe. Od 1 stycznia 2003 powiaty nie są już jednostką podziału administracyjnego Czech. Podział na powiaty zachowały jednak sądy, policja i niektóre inne urzędy państwowe. Został również zachowany dla celów statystycznych.

Wielka Synagoga w Pilznie (czes. Velká Synagoga v Plzni) - synagoga znajdująca się w Pilznie. Jest największą synagogą w Czechach, drugą w Europie i trzecią na świecie.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Miasto znane jest z:

piwa typu pilzner (Pilsner Urquell)

zakładów Škoda Holding

bycia miejscem urodzin słynnego bramkarza Petra Čecha

Historia miasta

Najstarsze ślady osiedli ludzkich na tym terenie datuje się na 5000 lat p.n.e., ale początki dzisiejszego miasta to 1295. Wacław II założył osadę, która dzięki dogodnemu położeniu szybko rozwinęła się w ośrodek handlowy.

Statystyka – nauka, której przedmiotem zainteresowania są metody pozyskiwania i prezentacji, a przede wszystkim analizy danych opisujących zjawiska, w tym masowe.

Powiat grodzki – jednostka samorządu terytorialnego w Polsce, w okresie międzywojennym. Powiaty grodzkie (wówczas nazywane "miejskimi") istniały w Polsce także po II wojnie światowej. Szczebel powiatów zniesiono w ramach reformy administracyjnej przeprowadzonej w 1975 r.

Na przełomie XVI i XVII przez rok miasto pełniło rolę stolicy kraju - mieszkał tutaj cesarz Rudolf II Habsburg. Rozwój zahamowała wojna trzydziestoletnia oraz zarazy.

W XIX wieku nastąpił gwałtowny rozwój Pilzna - miasto zostało silnym ośrodkiem przemysłu żelaznego, a główną postacią tego okresu Emil Škoda, właściciel huty żelaza. Po 1890 huta została przekształcona w zakład zbrojeniowy, a w późniejszym okresie samochodowy.

Już Wacław II nadał 260 mieszczanom przywilej warzenia piwa, a na początku XVII wieku było w mieście 26 browarów. Jakość produkcji nie zawsze była wysoka, więc w XIX rada miejska przymusiła browarników do połączenia się i w 1842 założono browar Pilsner Urquell - dzisiejszą wizytówkę Pilzna.

Kraj zachodnioczeski (czes. Západočeský kraj) powstał 11 kwietnia 1960 r. na podstawie ustawy nr 36/1960 o podziale terytorialnym państwa i jako obszar administracyjny wciąż istnieje, nie jest jednak już jednostką samorządową. Siedzibą kraju jest Pilzno. Obejmuje on zachodnią część Czech właściwych. Na północnym wschodzie graniczy z krajem północnoczeskim, na północnym zachodzie z niemiecką Saksonią, na południowym zachodzie z niemiecką Bawarią, na wschodzie z krajem środkowoczeskim, a na południowym wschodzie z krajem południowoczeskim.

Protektorat Czech i Moraw (czes. Protektorát Čechy a Morava, niem. Protektorat Böhmen und Mähren), autonomiczna jednostka administracyjna utworzona 16 marca 1939 przez niemiecką Rzeszę z okupowanych od 15 marca 1939 Czech, Moraw i Śląska Czeskiego, nie przyłączonych w konsekwencji układu monachijskiego do III Rzeszy 30 września 1938 jako Kraj Sudetów (niem. Sudetenland). Większość społeczności międzynarodowej nigdy nie uznała istnienia tego tworu.

W okresie II wojny światowej Pilzno stało się częścią Protektoratu Czech i Moraw (granica z III Rzeszą biegła za rogatkami miasta) oraz siedzibą władz administracyjnych (Oberlandratsbezirk Pilsen). W 1945 wyzwoliły je wojska amerykańskie, co państwo komunistyczne starało się ukryć przez cały czas swego istnienia.

Ratyzbona (niem. Regensburg, czes. Řezno) – miasto wydzielone (Kreisfreie Stadt) w Bawarii, nad Dunajem. siedziba władz rejencji Górny Palatynat i powiatu Ratyzbona. Polska nazwa miasta wywodzi się z pradawnej nazwy celtyckiej Radasbona.

Gera - miasto na prawach powiatu we wschodnich Niemczech, nad Białą Elsterą, 60 km na południe od Lipska (niem. Leipzig), 80 km na wschód od Erfurtu, położone przy autostradzie A4. Po Erfurcie drugie co do wielkości miasto kraju związkowego Turyngia.

Struktura powierzchni

Według danych z 31 grudnia 2003 powiat ma obszar 137,66 km², w tym:

użytki rolne - 45,32%, w tym 72,25% gruntów ornych

inne - 54,68%, w tym 34,49% lasów

liczba gospodarstw rolnych: 61

Demografia

Dane z 31 grudnia 2003:

gęstość zaludnienia: 1198,39 mieszk./km²

Zatrudnienie

Szkolnictwo

W Pilznie działają:

Służba zdrowia

Sport

HC Pilzno 1929 - klub hokejowy

Viktoria Pilzno - klub piłkarski

Miasta partnerskie

Ciekawostki

W herbie Pilzna znajduje się wielbłąd. Wielbłąd był podarkiem, jaki przywieźli ze sobą najemnicy Czescy, którzy wzięli udział w bitwie pod Grunwaldem. Był to jeden z wielbłądów jakie Władysław II Jagiełło otrzymał od swych sojuszników: księcia Witolda i Dżalal ad-Dina.

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Pilzno

Tramwaje w Pilznie

Przypisy

Jadwiga Siedlecka-Siwuda: Droga wojsk Witolda, Wielkiego Księcia Litewskiego, pod Grunwald. 2010-07-12. [dostęp 2010-07-22].

Bibliografia

Český statistický úřad (czeski urząd statystyczny)

Linki zewnętrzne

Strona internetowa Pilzna

Plzeň (en)