Pina Bausch - Polski Serwis Naukowy

Philippine "Pina" Bausch (ur. 27 lipca 1940 w Solingen, zm. 30 czerwca 2009 w Berlinie) – niemiecka tancerka oraz choreografka tańca współczesnego o wielkim wpływie na rozwój teatru tańca jako gatunku.

Zarys biografii

Była dyrektorem artystycznym i choreografem Tanztheater Wuppertal Pina Bausch w Wuppertalu w Niemczech. Teatr ten ma bogaty repertuar własnych spektakli i odbywa regularne tournée po świecie.

Pina Bausch zaczęła tańczyć już jako dziecko. W 1955 rozpoczęła naukę w Folkwangschule w Essen pod kierunkiem najbardziej znaczącego choreografa niemieckiego Kurta Joossa, nazywanego ojcem niemieckiego tańca ekspresjonistycznego. Dzięki ukończeniu z odznaczeniem szkoły uzyskała w 1959 stypendium na kontynuację nauki w Juilliard School w Nowym Jorku, gdzie jej nauczycielami byli Anthony Tudor, José Limón i Paul Taylor. W Nowym Jorku występowała z Paul Sanasardo and Donya Feuer Dance Company, New American Ballet i została członkiem zespołu Metropolitan Opera Ballet Company.

Nagroda Goethego (Goethepreis der Stadt Frankfurt) – niemiecka nagroda przyznawana za osiągnięcia z dziedziny literatury. Nazwa nagrody pochodzi od niemieckiego poety Johann Wolfgang Goethe.

Café Müller – spektakl taneczny niemieckiej choreografki Piny Bausch, stworzony dla jej teatru Tanztheater Wuppertal. Premiera odbyła się 20 maja 1978 roku w Wuppertalu. W ciągu następnych 30 lat wystawiany był m.in. w Brazylii, Chile, Argentynie, Kolumbii, Izraelu, Austrii, Francji, USA, Portugalii, Hiszpanii i Japonii.

W 1962 Bausch dołączyła do nowego zespołu Kurta Joossa, Folkwang Ballett Company, jako solistka i asystentka Joossa w wielu spektaklach, zanim stworzyła swój pierwszy taniec w 1968. W 1969 została następczynią Joossa jako dyrektor artystyczna. W 1972 Bausch rozpoczęła pracę jako dyrektor artystyczna ówczesnego Wuppertal Opera Ballet, nazwanego później "Tanztheater Wuppertal Pina Bausch".

Święto wiosny (pełna nazwa: Święto wiosny - obrazy z życia dawnej Rusi w 2 częściach) - balet Igora Strawińskiego. Często używany tytuł w języku franc. - Le Sacre du printemps. Tytuł w języku ros. - Весна священная (Święta wiosna).

Choreografia pierwotnie zajmowała się układem ruchów tanecznych w balecie, komponowaniem tańca; dziś pojęcie to rozszerzyło się na wszystkie dziedziny, w których ruch ludzki ma charakter artystyczny – na pokazowe walki, ruch gwiazd muzyki rozrywkowej, łyżwiarstwo figurowe czy gimnastykę artystyczną; coraz częściej także choreograf - będąc odpowiednikiem kompozytora na etapie tworzenia, czy dyrygenta albo reżysera w teatrze operowym, układa wyszukane sceny walk na potrzeby filmu.

Jej przedstawienia znane są z połączenia nastroju radości i smutku. Motywem przewodnim jej spektakli są relacje między kobietą a mężczyzną, co stało się inspiracją filmu Porozmawiaj z nią w reżyserii Pedro Almodóvara. Przedstawienia składają się z krótkich etiud dialogu i akcji, często natury surrealistycznej. Ważnym elementem struktury spektaklu są powtórzenia. W dużych multimedialnych produkcjach Pina Bausch często stosowała rozbudowaną scenografię i muzykę eklektyczną. W spektaklu Masurca Fogo połowę sceny zajmuje gigantyczne kamienne wzgórze, a podkład dźwiękowy jest bardzo różnorodny – od muzyki portugalskiej po k.d. lang.

Juilliard School – nowojorska renomowana wyższa uczelnia muzyczna i artystyczna powstała w 1905 roku, część Lincoln Center for the Performing Arts. Obecnie studiuje w niej ok. 800 studentów. Znajduje się przy 60 Lincoln Center Plaza.

Wim Wenders, właściwie Ernst Wilhelm Wenders (ur. 14 sierpnia 1945 w Düsseldorfie w Niemczech) – niemiecki reżyser, scenarzysta, fotograf i producent.

Związała się z Rolfem Borzikiem (1944-1980), scenografem holenderskiego pochodzenia, urodzonym w Poznaniu. Borzik miał znaczący wpływ na ukształtowanie stylu teatru tańca od samego początku i znacząco wspierał Pinę we wczesnych latach, zanim na krótko przed jego śmiercią teatr uzyskał międzynarodowe uznanie. Następnie związała się z chilijskim poetą Ronaldem Kayem, z którym miała syna Rolfa-Salomona (ur. 1981).

Federico Fellini (ur. 20 stycznia 1920 w Rimini nad Adriatykiem, zm. 31 października 1993 w Rzymie) – włoski reżyser i scenarzysta filmowy. Znany ze swojego barokowego, cyrkowego, onirycznego stylu. Szeroko uznawany za jednego z najbardziej wpływowych i najważniejszych reżyserów w historii kina, czołowy przedstawiciel europejskiego kina autorskiego, nawiązujący do włoskiego neorealizmu kina lat 40-tych i 50-tych. Autor La strady, Słodkiego życia, Nocy Cabirii, Amarcord oraz Osiem i pół, uważanego za jego magnum opus.

Pina – pełnometrażowy film muzyczny Wima Wendersa z 2011 roku, poświęcony niemieckiej tancerce i choreografce Pinie Bausch i nakręcony w technice 3D. Początkowo film miał być stworzony wspólnie z artystką, jednak po jej nagłej śmierci w 2009 roku wspólny projekt zmienił się w hołd poświęcony tancerce. Jeden z pierwszych europejskich filmów 3D.

W 2008 Pina Bausch otrzymała Nagrodę Goethego.

W 1983 zagrała dużą rolę aktorską w filmie Federico Felliniego A statek płynie (jako księżniczka). We wrześniu 2009 miała rozpocząć zdjęcia do pierwszego trójwymiarowego filmu, który przygotowywał wraz z nią znany reżyser Wim Wenders; film zatytułowany Pina został dokończony bez jej udziału.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Essen jest miastem na prawach powiatu w zachodniej części Niemiec, w landzie Nadrenia Północna-Westfalia. Pełni funkcję portu nad rzeką Ruhra i nad Kanałem Ren–Herne. Essen jest szóstym co do ludności miastem w Niemczech. Siedziba biskupstwa rzymskokatolickiego założonego w 1958 r. Od roku 1972 miasto uniwersyteckie. Na rok 2010 Essen otrzyma status Europejskiego Miasta Kultury.

Zmarła w wieku 68 lat w szpitalu 5 dni po zdiagnozowaniu u niej raka.