Pindos - Polski Serwis Naukowy

Góry Pindos

Smolikas

Jezioro Zagori i szczyt Gamila po prawej

Rzeka Wjosa

Pindos – góry w południowo-wschodniej Europie na terenie Grecji i południowej Albanii, stanowiące oś południowej części Półwyspu Bałkańskiego. Długość ok. 200 km, szerokość do 50 km. Najwyższym szczytem jest Smolikas (2637 m n.p.m.). Jest to drugi co do wysokości masyw Grecji, ustępuje tylko masywowi Olimpu.

Boksyt – ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu (hydrargilitu, bemitu lub diasporu). Zawiera też minerały ilaste, krzemionkę, tlenki i wodorotlenki żelaza. Nazwa boksyt pochodzi od francuskiego miasta Les Beaux-de-Provence w południowej Francji, gdzie w 1821 roku po raz pierwszy odkryto złoża.

Księstwo Pindosu i Mogleny (Macedonii) (arumun. Printsipat di la Pind, mac. Војводство Македонија, wł. Principato del Pindo) - państwo na Bałkanach, istniejące podczas II wojny światowej.

Góry Pindos stanowią część wielkiego pasma gór ciągnącego się od Alp przez Góry Dynarskie, pasmo Szar Płanina, Góry Korab, przez Pindos dalej na południe do pasm Parnas, Tajget i Aroania. Te system górski ciągnie się dalej przez greckie wyspy: Kíthira (Κύθηρα), Andikíthira (Αντικύθηρα), Kreta (Κρήτη ), Karpathos (Κάρπαθος), Rodos (Ρόδος) i wiele mniejszych aż do gór Taurus w Azji Mniejszej.

Jałowiec (Juniperus L.) – rodzaj roślin iglastych należący do rodziny cyprysowatych. Liczy 50-76 gatunków, z których w Polsce w warunkach naturalnych występują 2.

Szar Planina, Szarska Planina (serb. Šar Planina, serb.-cyrylica Шар Планина, alb. Malet e Sharrit) - zrębowe pasmo górskie na Pólwyspie Bałkańskim.

W latach 1941-1944 na terenie gór Pindos leżało Księstwo Pindosu.

Środowisko naturalne

Obszar gór Pindos jest bardzo zróżnicowany, znajdują się tu zarówno bardzo wysokie szczyty górskie jak i głębokie wąwozy jak np. Wikos. Duże różnice wysokości zaowocowały wykształceniem się dwóch stref drzewnych:

Strefa drzew iglastych, na czele między innymi z: jodłą grecką i sosną czarną. Występują na wyższych wysokościach, na górnych granicach występuje także jałowiec.

Strefa mieszanych lasów liściastych zajmujących głownie doliny i wąwozy oraz niżej położone zbocza gór.

Znajdują się tu również kolonie lęgowe czapli, warzęchy oraz pelikana. W lasach występują wilki, szakale i niedźwiedzie.

Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą, i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).

Kithira, Kythera, Tsirigho (starożytna Kytera), Cytera, grec. Κύθηρα – grecka wyspa na Morzu Śródziemnym, historycznie część Wysp Jońskich. Leży naprzeciwko wschodniego cypla Półwyspu Peloponeskiego u wejścia do Zatoki Lakońskiej.

Ekologia

Tutejsze lasy od wieków zagrożone były wycinką drzew i wylesianiem. Obecnie największym zagrożeniem jest rozwój ośrodków narciarskich i turystyki górskiej. Niestabilność gruntu na zboczach gór połączona z wycinaniem drzew i budową nowych dróg doprowadziła do niebezpiecznych osunięć zboczy. Wydobywanie boksytu oraz nadmierne wypasanie zwierząt zagrażają różnorodności roślinnej regionu.

Sosna czarna, sosna austriacka (Pinus nigra Arn.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna czarna występuje na terenie południowej Europy i Azji Mniejszej. Do Polski sosnę czarną sprowadzono w 1759 r. Pierwotny areał tego gatunku rozciąga się od Maroka i Hiszpanii, przez Pireneje, Alpy, południowe Karpaty aż do Krymu.

Jodła grecka (Abies cephalonica) – gatunek drzewa występujący w górach Półwyspu Bałkańskiego, w Polsce bardzo rzadka w uprawie. W ojczyźnie dorasta do około 35 m. Ma oliwkowobrązowe pędy pokryte żywicą. Igły sztywne, ostro zakończone, kłujące, osiągają ok. 3,5 cm długości, ustawione promieniście i prostopadle do gałązki. Szyszki do 20 cm długości. Dość dobrze znosi upały i susze, wolno rośnie.

Parki Narodowe

W greckiej części pasma stworzono dwa parki narodowe:

Park Narodowy Wikos-Aoos - leży na południe od miejscowości Konitsa i na północ od regionu Zagori. W parku tym znajdują się między innymi: szczyt Gamila oraz wąwozy Wikos i Aoos.

Park Narodowy Pindos - znany też jako Valia Kalda leży w odosobnionym regionie północno-wschodniej części pasma, na północ od miejscowości Metsovo i na południe od Perivoli. Zajmuje powierzchnię ok. 7,000 ha, został utworzony w 1966 r. Teren parku pokrywają głównie lasy, w których występują głównie buki, sosny czarne oraz sosna bośniacka. Głównymi przedstawicielami fauny są tu: niedźwiedź, żbik i ryś.

Wąwóz Wikos

Szczyty

Smolikas (2637 m),

Gamila (2497 m),

Gamila II (2480 m),

Athamanon (2469 m),

Tsouka Rossa (2466 m),

Astraka (2432 m),

Peristen (2295 m),

Lygkos (2249 m),

Vutsikaki (2187 m),

Karava (2184 m),

Aigo (2177 m),

Oeta (2152 m).

Źródła

Pindos na SummitPost