Piotr Biron - Polski Serwis Naukowy

Piotr Biron (niem. Peter von Biron) (ur. 15 lutego 1724 w Mitawie, zm. 13 stycznia 1800 w Jeleniowie) – hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, książę Kurlandii i Semigalii w latach 1769-1795, książę Żagania w latach 1786-1800.

Młodość

Był synem Ernesta Jana Birona i starszym bratem Karola Ernesta Birona. Młodość spędził w Sankt Petersburgu, gdzie jego ojciec był głównym doradcą i faworytem cesarzowej Anny Iwanowny. W 1735 roku typowany był na męża jej siostrzenicy Anny Leopoldowny. Plany dynastyczne przekreśliła jednak intryga dworska ministra Artemija Wołynskiego wymierzona przeciwko Ernestowi Bironowi.

Hrabia – tytuł szlachecki, w Polsce od wyrazu grabia i grof, wyraz pochodzenia czeskiego i niemieckiego, w czasach wczesnośredniowiecznych comes, jednakże średniowieczni comites byli wyższymi urzędnikami, kasztelanami oraz wojewodami.

Krypta — podziemna część budynku kościoła. Spełnia funkcje pochówkowe, a w kościołach wczesnośredniowiecznych była również miejscem przechowywania i eksponowania relikwii świętych.

W 1740 roku po spisku dworskim Anny Leopoldowny, Piotr Biron znalazł się na zesłaniu na Syberii, gdzie przebywał wraz z rodzicami do czasów objęcia rządów przez Piotra III. W 1762 roku został zrehabilitowany i mianowany generałem jazdy rosyjskiej.

Książę Kurlandii i Semigalii

Po powrocie Ernesta Jana Birona na tron w Kurlandii i Semigalii w 1763 roku Piotr Biron został wyznaczony jego następcą i objął regencję w księstwie. W 1764 roku złożył hołd lenny Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu.

Formalnie władzę przejął w 1769 roku po abdykacji ojca. Zaczął gromadzić dobra ziemskie. Oprócz odziedziczonego Sycowa stał się także właścicielem wielu posiadłości na Śląsku i w Czechach m.in. Żagania (od 1786) i Náchodu (od 1792). Był mecenasem sztuki. Kolekcjonował obrazy, utrzymywał dworską kapelę i teatr.

Wieża – w architekturze konstrukcja o wymiarach poprzecznych znacznie mniejszych od wysokości, pracująca jako wspornik utwierdzony w fundamencie, obciążony działaniem wiatru w kierunku poziomym oraz obciążeniem grawitacyjnym[1]. Wieże miały różne funkcje, szczególnie popularne były w architekturze średniowiecznej, przede wszystkim jako wieże obronne i kościelne – zarówno wolno stojące (kampanile, dzwonnice), jak i stanowiące część budynku kościoła. W średniowiecznym zamku występowała tzw. wieża ostatniej obrony (donżon).

Śląsk (śl. Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – region i kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Ta historyczna kraina dzieli się na Dolny i Górny Śląsk oraz Śląsk Cieszyński. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

W okresie rozbiorów Rzeczypospolitej zachowywał neutralność wobec wydarzeń, był posłuszny poleceniom i woli cesarzowej Katarzyny II. W 1791 roku stał się formalnie suwerennym władcą jednak faktycznie znalazł się pod ścisłą zależnością Imperium Rosyjskiego. 30 maja 1794 roku wydał patent potępiający insurekcję kościuszkowską. W 1795 roku po III rozbiorze podjął decyzję o przekazaniu Kurlandii i Semigalii Rosji. W zamian za abdykację otrzymał wysoką dożywotnią rentę państwową w wysokości 60 000 talarów oraz rekompensatę finansową za utracone posiadłości w wysokości 2 000 000 talarów.

Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego , (niem.) Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ ,Sacrum Imperium 1157 , Sacrum Romanum Imperium - pierwsza wzmianka 1254, do 1512 Święte Cesarstwo Rzymskie, niem. Heiliges Römisches Reich , (łac.) Sacrum Romanum Imperium , nazwa odwołująca się do idei jak i tworu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy.

Karol Ernest Biron von Curland (niem. Karl Ernst Biron von Curland) (ur. 11 października 1728 w Królewcu, zm. 16 października 1801) – książę kurlandzki, starosta babimojski, generał-major wojsk rosyjskich

Książę Żagania

Po zrzeczeniu się tronu ostatnie lata życia spędził w swoich dobrach na Śląsku i w Czechach. Rezydował głównie w Żaganiu, który uczynił wspaniałą rezydencją dorównującą dworom innym niemieckim książętom.

Piotr Biron pochowany został w krypcie pod wieżą Kościoła Łaski w Żaganiu.

Życie prywatne

Był trzykrotnie żonaty. Z trzeciego małżeństwa z Dorotą von Medem, miał pięcioro dzieci, z których wieku dorosłego dożyły tylko córki:

Anna Iwanowna Romanow (ros. Анна Иоанновна) (ur. 23 stycznia 1693 w Moskwie, zm. 17 października 1740 w Sankt Petersburgu) – księżna Kurlandii i Semigalii w latach 1711-1731, cesarzowa Rosji w latach 1730 - 1740, córka cara Iwana V Aleksiejewicza i Praskowii Fiodorowny Sałtykowej.

Pałac Lobkowitzów w Żaganiu (obecnie Żagański Pałac Kultury) – barokowy pałac położony w południowo-wschodniej części Żagania, przy ulicy Szprotawskiej 4. Najokazalszy i największy gmach przy tej ulicy. Obecny wygląd nie jest pierwotny; pałac był kilkakrotnie przebudowywany i remontowany. W latach po wybudowaniu pałacu, spełniał funkcję mieszkalną, dziś natomiast pełni jedynie funkcje kulturalne i publiczne. Stoi on między szeregiem bloków mieszkalnych, nad brzegiem rzeki Bóbr. Otoczony jest rozległym parkiem krajobrazowym.

Wilhelmina - żona księcia Juliusza Armanda de Rohan-Guéménée, a później księcia Wasylego Trubeckiego i hrabiego Karola von Schulenburg-Vitzenburga

Paulina - żona księcia Fryderyka Hermana von Hohenzollern-Hechingen

Joanna - żona księcia Acarenza, Franciszka Pignatelliego de Bellmonte

Dorota - żona księcia Dino, Aleksandra Edmunda de Talleyrand-Périgord

Bibliografia

Andrzej Andrusiewicz. Carowie i cesarze Rosji. Szkice biograficzne. Warszawa 2001. ISBN 83-7311-126-3

Marek Arpad Kowalski. Kolonie Rzeczypospolitej. Warszawa 2005. ISBN 83-11-10285-6

Zobacz też

Bironowie

Księstwo Kurlandii i Semigalii

Pałac Lobkowitzów w Żaganiu

Linki zewnętrzne

Historia domu Biron

Katarzyna II (właściwie: Sophie Friederike Auguste zu Anhalt-Zerbst, ros. Екатерина II Алексеевна: Jekaterína II Alekséjewna), znana jako Katarzyna Wielka (ur. 2 maja 1729 w Szczecinie, zm. 17 listopada 1796 w Petersburgu) – cesarzowa (Imperatrica) Rosji, żona cara Piotra III (zm. 1762).

(Anna Charlotte) Dorothea von Medem (3 lutego 1761 – 20 sierpnia 1821) – hrabianka z arystokratycznej, niemieckiej rodziny von Medem. Po ślubie z Piotr Biron, księżna Władcy Kurlandii i Semigalii, znana także jako Dorothea (Dorota) Kurlandzka lub Dorota Biron. Prowadziła znany salon arystokratyczny w Berlinie, wykonywała także pewne zadania dyplomatyczne.