Piotr Chlebowski - Polski Serwis Naukowy

Piotr Chlebowski (ur. w 1799, zm. po 1868) – polski nauczyciel, pedagog i matematyk, nauczyciel Zygmunta Krasińskiego.

Życiorys

Był synem Józefa, uczył się w Liceum Krzemienieckim, gdzie w 1818 roku wszedł do „Towarzystwa Uczniów Liceum Wołyńskiego ćwiczących się w porządnym mówieniu i pisaniu”, założonym przez władze szkolne i kuratora księcia Adama Jerzego Czartoryskiego.

Lata 1819–1820 spędził w Petersburgu starając się o pracę i planując rozpoczęcie studiów w Szkole Inżynierów.

Józef Korzeniowski (ur. 19 marca 1797 w Brodach, zm. 17 września 1863 w Dreźnie) – polski poeta, powieściopisarz, nowelista i dramaturg. Uważany za czołowego twórcę dramatu romantycznego, najwybitniejszego przedstawiciela powieści biedermeierowskiej oraz mistrza narracji; prekursor realizmu społecznego oraz powieści psychologiczej, ojciec pozytywistycznej nowelistyki, a także inicjator balzakowskiej panoramy społecznej na gruncie literatury polskiej; część jego drobnych utworów nosi znamiona czarnego romantyzmu, gdzie elementy grozy i niesamowitości podporządkowane zostały jednak nauce moralnej w duchu katolickim. Stawiany obok Aleksandra Fredry jako najznakomitszy komediopisarz epoki romantyzmu. Przyczynił się do powstania tzw. "komedii charakterów". Od XX wieku niemalże zapomniany i – jak poświadcza Jerzy Stempowski – czytany jedynie przez wąskie grono badaczy.

Liceum Warszawskie – państwowa męska szkoła średnia w Warszawie, najlepsza szkoła średnia w Królestwie Kongresowym, która istniała od 1804 do 1831 roku.

Neogotycki pałac Krasińskich w Opinogórze Górnej, gdzie przez kilka lat mieszkał Piotr Chlebowski

W sierpniu 1820 roku – namówiony przez Józefa Korzeniowskiego – objął po nim posadę nauczyciela Zygmunta Krasińskiego, który miał wówczas 8 lat. Kolejne 6 lat Chlebowski spędził w Opinogórze i Warszawie, w domu generałostwa Krasińskich, wychowując młodego poetę. Pod jego kierunkiem chłopiec uczył się historii, literatury, geografii, ekonomii, łaciny, greki, francuskiego, niemieckiego i arabskiego, arytmetyki, algebry. W 1822 roku wyjechał z nim w podróż do Dunajowiec (gdzie znajdował się pałac Krasińskich), jadąc przez Poryck i Krzemieniec (z tej podróży zachował się pamiętnik Krasińskiego). Jesienią 1825 roku trzynastoletni Zygmunt powtórnie wyjechał z guwernerem Chlebowskim na Podole. Tu „obserwował dolę chłopa i ubolewał nad ruskim chłopem uciśnionym przez możnych panów. Tu budziły się jego zainteresowania polityką, a zwłaszcza ruchami wolnościowymi”.

Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii sławnych, nieżyjących już osób związanych z Polską, mieszkających w niej oraz poza jej granicami, od czasów Popiela do współczesności.

Podole (łac. Podolia; ukr. Поділля, Podilla; ros. Подолье, Podolje; rum. Podolia; tur. Podolya) – kraina historyczna i geograficzna (Wyżyna Podolska) nad północnymi dopływami środkowego Dniestru (np. Smotrycz, Zbrucz) i w górnym biegu rzeki Boh.

Po zdaniu przez Krasińskiego egzaminu do szóstej klasy Liceum Warszawskiego Chlebowski opuścił dom swego wychowanka. W listopadzie 1828 roku zatrudnił się jako praktykant w Sekcji Statystycznej Biura Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji. Po kolejnych awansach został Szefem Wydziału Administracji Ogólnej w Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Duchownych w Warszawie.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Polska Akademia Umiejętności (w skrócie PAU, do 1919 pod nazwą Akademia Umiejętności, w skrócie AU) - naczelna polska instytucja nauki mająca status towarzystwa naukowego ogólnego, korporacja uczonych skupiająca elitę kadry naukowej.

W 1846 roku został powołany na członka zawiązanego w 1845 roku Towarzystwa Geograficznego Rosyjskiego w Petersburgu.

Był lojalnym urzędnikiem rosyjskim. Dosłużył się rangi radcy dworu i wielu orderów.

Ożenił się z Marią Kuntze, z którą miał syna Jana (ur. w 1837 roku), również urzędnika Komisji Spraw Wewnętrznych.

Chlebowski wydał m.in.:

Napoleon Stanisław Adam Feliks Zygmunt hrabia Krasiński herbu Ślepowron (ur. 19 lutego 1812 w Paryżu – zm. 23 lutego 1859 w Paryżu) – jeden z trójcy największych poetów polskiego romantyzmu.

Tabela rang, ros. Табель о рангах всех чинов воинских, статских и придворных - jedna z reform, wprowadzonych przez cesarza Rosji Piotra I.

przekład Gramatyki Hebrajskiej L. A. Chiariniego (1826)

przekład „Jeometrii i mechaniki” Karola Dupina (1827–8, 3 tomy, wspólnie z Antonim Tylmanem)

przekład Słownika Hebrajskiego L. A. Chiariniego (1829).

Przypisy

↑ Jadwiga Komosa: Odbicie Rosji w biografii Zygmunta Krasińskiego. 2002.

Bibliografia

Maria Danilewiczowa, w: Polski Słownik Biograficzny. T. 3. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1937, s. 295–296.