Piotr Wawrzyniak (ur. 30 stycznia 1849 r. w Wyrzece koło Śremu, zm. 9 listopada 1910 r. w Poznaniu) – polski ksiądz, wielkopolski działacz społeczny, oświatowy i gospodarczy, patron Związku Spółek Zarobkowych i Gospodarczych.

Młodość i lata nauki

Rodzinny dom

Piotr Wawrzyniak urodził się 30 stycznia 1849 r. w Wyrzece koło Śremu, w rodzinie chłopskiej Franciszka i Cecylii z domu Łopińskiej. Miał 9 rodzeństwa, 3 zmarło wkrótce po urodzeniu. Jego rodzice byli ludźmi głęboko wierzącymi. Jego matka, będąc jeszcze w ciąży, złożyła w sanktuarium w Górce Duchownej przyrzeczenie, że, jeśli urodzi syna, odda go do stanu kapłańskiego. Fakt ten i religijne wychowanie zadecydowały o wyborze drogi życiowej ks. Wawrzyniaka.

Po ukończeniu wiejskiej szkoły elementarnej Piotr Wawrzyniak w 1858 r. rozpoczął naukę w Gimnazjum w Śremie, gdzie, nie licząc trudności w nauce zaraz na początku edukacji i związanej z tym krótkiej przerwy w uczęszczaniu do szkoły, był jednym z najlepszych uczniów. Od 1865 r. należał do Marianów – działającej w szkole tajnej organizacji filomackiej, w 1866 r. został jej przewodniczącym. Organizacja ta stawiała sobie za zadanie propagowanie samokształcenia w zakresie historii, literatury i języka polskiego, a także oddziaływanie na młodszych kolegów oraz organizowanie obchodów rocznic narodowych. Wcześniej, zaraz po wybuchu powstania styczniowego w 1863 r., Piotr Wawrzyniak na kilka tygodni nawet samowolnie opuścił gimnazjum, chcąc przekroczyć granicę i walczyć z Rosjanami w Królestwie Polskim. Planów tych jednak nie zrealizował i na skutek perswazji ojca powrócił do szkoły.

W 1867 r. zdał maturę i wstąpił do seminarium duchownego w Poznaniu. W 1868 r. przyjął niższe święcenia a w 1870 r. został subdiakonem. W tym samym roku przeszedł do seminarium w Gnieźnie, gdzie w 1871 r. otrzymał święcenia diakońskie.

Podczas nauki wyróżnił się na tyle, że dzięki ks. arcybiskupowi Mieczysławowi Ledóchowskiemu otrzymał stypendium na studia teologiczne. W 1871 r. wyjechał do Münster (ówcześnie przez Polaków nazywanego Monastyrem), gdzie poza nauką teologii interesował się naukami przyrodniczymi i technicznymi. W rok później wrócił do kraju, nie uzyskując prawdopodobnie licencjatu z teologii. W sierpniu 1872 r. ukończył seminarium w Gnieźnie.