Piotrków Kujawski - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Piotrków Kujawski – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piotrków Kujawski. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. włocławskiego.

Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 4463 mieszkańców.

Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących wg reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla Kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem.
Kruszwica (niem. Kruschwitz) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kruszwica. Jest położone na Pojezierzu Gnieźnieńskim, w pobliżu północnego bieguna jeziora Gopło, w miejscu wypływania z niego rzeki Noteci. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.

Historia

Wzmiankowany od 1325 r. Prawa miejskie otrzymał w 1738 r. na mocy przywileju Augusta III Sasa. Do znacznego rozwoju miasta w XIX wieku przyczyniło się wybudowanie w 1851 r. kolei wąskotorowej Nieszawa - Sompolno. Utrata praw miejskich nastąpiła na mocy ukazu carskiego w 1867 r., jako element represji wobec narodu polskiego po powstaniu styczniowym. W 1933 r. przez Piotrków Kujawski poprowadzono magistralę kolejową Herby Nowe - Gdynia, co spowodowało dalszy wzrost gospodarczy miejscowości i podniosło jej znaczenie w regionie. Dzięki wieloletnim staraniom władz gminy, w 1998 r. nastąpiło przywrócenie praw miejskich. Obecnie jest to znaczący lokalny ośrodek przemysłu spożywczego i elektromaszynowego (m. in. duża proszkownia mleka i fabryka kontenerowych oczyszczalni ścieków), a także ważny węzeł komunikacyjny dla powiatu. Liczne zakłady rzemieślnicze i gospodarstwa agroturystyczne.

Lucidus / Lucid urodził się we Włoszech, zmarł w 993 roku. Z nakazu papieża Jana XIII przyjechał na tereny Polski w celach misyjnych. Kronika Jana Długosza, że był biskupem kruszwickim w latach 966-993. Został pochowany w Dźwierzchnie.
Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Kościół

Według tradycji pierwszy kościół w Piotrkowie wybudowany był przez biskupa kruszwickiego - Lucidusa. Pierwszy kościół spalony został w 1331 w czasie najazdu krzyżackiego, znanego z bitwy pod Płowcami. Z wizytacji biskupa kujawskiego Heronima Rozdrażewskiego z lat 1594 i 1599 wynika, że pożarowi uległ później wybudowany drugi kościół. W XVI w. do parafii w Piotrkowie przyłączone zostało Kaczewo.

Droga wojewódzka nr 266 - droga wojewódzka łącząca Konin z Ciechocinkiem o długości 99 km, leżąca na obszarze województw wielkopolskiego i kujawsko-pomorskiego.
Gmina Piotrków Kujawski (dawn. gmina Piotrkowo) – gmina miejsko-wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie włocławskim.

Obecny kościół wystawiony został przez Piotra Piotrowskiego kanonika włocławskiego właściciela Piotrkowa i proboszcza w pierwszej połowie XVI w. Murowana z czerwonej cegły świątynia architektonicznie odpowiadała gotyckim kościołom budowanym w XIV w. Kościół był wyświęcony pw. Bożego Ciała i św. Jakuba. Kościół został przebudowany w połowie XIX w. Obecnym proboszczem jest ks. Zbigniew Cabański.

Kolej wąskotorowa - kolej o prześwicie mniejszym niż określany w danym kraju jako normalny, czyli w większości krajów europejskich 1435 mm. Kolej wąskotorowa cechuje się mniejszą zdolnością przewozową od kolei normalnotorowej, jednak można na niej stosować większe pochylenia i łuki o mniejszym promieniu, dzięki czemu jest nawet kilkakrotnie tańsza w budowie. Koleje wąskotorowe, początkowo niemal wyłącznie konne, rozpowszechniły się w przemyśle wydobywczym, hutnictwie, leśnictwie. Od połowy XIX wieku zaznacza się zróżnicowanie funkcji kolei wąskotorowych w zależności od prześwitu, następuje także częściowa unifikacja standardów k.w. Od połowy XIX wieku na k.w. stosuje się powszechnie trakcję parową, od końca XIX wieku wprowadza się na niektóre k. w. trakcję elektryczną, od połowy XX wieku także spalinową. Najstarsza nieprzerwanie funkcjonująca kolej wąskotorowa na świecie istnieje w Polsce - są to Górnośląskie Koleje Wąskotorowe.
Bitwa pod Płowcami – bitwa rozegrana 27 września 1331 r. pomiędzy wojskami Władysława Łokietka a oddziałami zakonu krzyżackiego pod wodzą komtura krajowego chełmińskigo Otto von Lutterberga, marszałka zakonu Dietricha von Altenburga, wielkiego komtura Otto von Bonsdorfa, w okolicach wsi Płowce na Kujawach.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)