Piotruś Pan - powieść - Polski Serwis Naukowy

Ilustracia z "Peter and Wendy" Jamesa Matthew Barrie, opublikowana w 1911 przez C. Scribner's Sons, New York

Okładka angielskiego wydania Piotrusia Pana z 1915 roku

Ten artykuł dotyczy powieści. Zapoznaj się również z: inne artykuły o tym samym tytule.

Piotruś Pan (ang. Peter Pan, Peter Pan and Wendy) – powieść autorstwa szkockiego powieściopisarza i dramaturga Jamesa Matthew Barriego, w Polsce znana także pod tytułami Przygody Piotrusia Pana oraz Piotruś Pan i Wendy.

Maciej Słomczyński (ur. 10 kwietnia 1920 w Warszawie, zm. 20 marca 1998 w Krakowie) – polski pisarz i tłumacz. Swoje powieści kryminalne podpisywał pseudonimem Joe Alex.

Marzyciel (ang. Finding Neverland) – film z 2004 roku, opowiadający opartą na faktach historię pisarza Jamesa Matthew Barriego – autora Piotrusia Pana.

Pierwotnie Barrie napisał sztukę teatralną pod tytułem Peter Pan, pierwszy raz wystawioną w 1904. W 1911 Barrie zaadaptował ją na powieść, której nadał tytuł Peter Pan and Wendy.

Geneza

Barrie stworzył Piotrusia Pana na potrzeby historii, które opowiadał synom Sylvii Llewelyn Davies, należącej do grona jego najbliższych przyjaciół, a imię postaci jest połączeniem imienia najmłodszego z chłopców, Petera oraz greckiego boga lasów i pasterzy Pana. Kiedy Sylvia zmarła na raka parę lat po śmierci swego męża, Barrie został jednym z oficjalnych opiekunów ich synów.

Film animowany – rodzaj filmu, który jest tworzony techniką zdjęć poklatkowych, rejestrujących na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu. Najczęściej są to fazy rysowane, stąd też film animowany określany jest zazwyczaj mianem filmu rysunkowego lub kreskówki.

Dramat (z gr. δρᾶμα - dráma czyli działanie, akcja) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.

Sugeruje się również, że inspiracją postaci Piotrusia był starszy brat Barriego David, którego śmierć w wypadku podczas jazdy na łyżwach w wieku trzynastu lat mocno wstrząsnęła matką przyszłego pisarza. Według Andrew Birkina, autora J.M. Barrie and the Lost Boys, śmierć ta była "niewyobrażalną katastrofą, z której nigdy w pełni się nie wydźwignęła... Jeśli Margaret Ogilvy [matka Barrie'ego] znalazła pociechę w idei, że David, umierając jako chłopiec, pozostał chłopcem na zawsze, to Barrie znalazł [w tej idei] inspirację".

Walter Elias Disney (ur. 5 grudnia 1901 w Chicago, zm. 15 grudnia 1966 w Los Angeles) – amerykański producent filmów animowanych i filmów, reżyser, scenarzysta, aktor dubbingowy, animator, przedsiębiorca, wizjoner i filantrop. Jeden z największych twórców przemysłu rozrywkowego w historii, legenda animacji i filmu. Twórca Disneylandu i wartej miliardy dolarów korporacji The Walt Disney Company.

Dorosłość – określenie stanu dojrzałości psychicznej, społecznej i fizycznej, (w biologii odnosi się do organizmu), zwykle dotyczy człowieka, który nie jest dzieckiem - mężczyzną lub kobietą.

Maude Adams w roli Piotrusia Pana w jednym z wcześniejszych przedstawień

Statuetka Piotrusia Pana w Londynie

Postać Piotrusia Pana pierwszy raz pojawiła się w druku w 1902 roku, w książce zatytułowanej The Little White Bird, fabularyzowanej historii przyjaźni Barrie’ego i dzieci Llewelyn Daviesów, której wątki wykorzystano potem w popularnej sztuce teatralnej zatytułowanej Peter Pan, or The Boy Who Wouldn't Grow Up (Piotruś Pan, czyli o chłopcu, który nie chciał dorosnąć), która miała swą premierę sceniczną w Duke of York’s Theatre w Londynie 27 grudnia 1904.

Piotruś Pan (ang. Peter Pan, 2003) – amerykańsko-brytyjski film fabularny, familijny w reżyserii P.J. Hogana. Scenariusz oparto na powieści J.M. Barriego pod tym samym tytułem.

Kapitan Jakub Hak (ang. James Hook) - postać fikcyjna, stworzona przez Jamesa Barrie, pojawia się w powieści tego autora "Przygody Piotrusia Pana". Największy wróg tytułowego bohatera, kapitan pirackiego okrętu "Wesoły Roger", odzwierciedla zafascynowanie młodych widzów historiami o piratach.

W 1906 roku fragment The Little White Bird z Piotrusiem jako głównym bohaterem opublikowano pod tytułem Peter Pan in Kensington Gardens (Piotruś Pan w Ogrodach Kensingtońskich) z ilustracjami Artura Rackhama. Później Barrie zaadaptował sztukę na powieść wydaną w 1911 roku pt. Peter Pan and Wendy.

Dzwoneczek (ang. Tinker Bell, 2008) – amerykański film animowany ze studia Walt Disney Animation Studios, opowiadający historię Dzwoneczka zanim poznała Piotrusia Pana. Po raz pierwszy w filmie Disneya Dzwoneczek odzywa się. Polska premiera telewizyjna odbyła się 18 października 2008 na Disney Channel, premiera filmu na DVD 4 listopada 2008. Jego kontynuacją jest Dzwoneczek i zaginiony skarb.

Film fabularny – film fikcji, film aktorski przeznaczony głównie do wyświetlania w kinach. Jeden z głównych rodzajów filmowych obok filmu animowanego, filmu dokumentalnego i filmu oświatowego. Posiada fabułę, czyli dramaturgiczną, najczęściej wielowątkową opowieść.

Na język polski powieść po raz pierwszy przełożyła już w roku 1913 Zofia Rogoszówna (pod tytułem Przygody Piotrusia Pana), tłumaczyli ją również Maciej Słomczyński (również Przygody Piotrusia Pana, 1974) oraz Michał Rusinek (Piotruś Pan i Wendy, 2007).

Opis fabuły

Głównym bohaterem jest tytułowy Piotruś Pan, psotny chłopiec, który nie chce dorosnąć. Piotruś, znakomity szermierz, spędza swe niekończące się, pełne przygód dzieciństwo na wyspie Nibylandii, przewodząc grupie Zaginionych Chłopców. Powieść zawiera elementy fantastyczne: Piotruś posiada pewne magiczne zdolności (np. potrafi latać), a do jego przyjaciół zalicza się wróżka Dzwoneczek. Głównym antagonistą Piotrusia jest Kapitan Hak.

Sequel (ang. kontynuacja, dalszy ciąg, następstwo; wym. po spolszczeniu sikłel) – kontynuacja jakiegoś dzieła, najczęściej filmu, książki lub gry komputerowej, przedstawiająca dalsze losy poznanych bohaterów lub kontynuująca wątek ukazany w poprzednim filmie.

Johnny Depp, właśc. John Christopher Depp II (ur. 9 czerwca 1963 w Owensboro w stanie Kentucky) – amerykański aktor filmowy, trzykrotnie nominowany do Oscara.

Adaptacje i nawiązania filmowe

Piotruś Pan (1924) – film niemy oparty na sztuce Barrie'ego.

Piotruś Pan (1953) – film animowany Walta Disneya oparty na sztuce Barrie'ego.

Hook (1991) – filmowy sequel historii Piotrusia Pana z Dustinem Hoffmanem w roli Haka oraz Robinem Williamsem w roli Piotrusia.

Piotruś Pan (2003) – film fabularny w reżyserii P. J. Hogana oparty na powieści Barrie'ego.

Piotruś Pan: Wielki powrót (2002) – animowany sequel Disneyowskiego Piotrusia Pana z 1953 roku.

Marzyciel (2004) – film opowiadający historię twórcy powieści; w roli Barrie'go - Johnny Depp.

Dzwoneczek – film animowany z wytwórni Disneya oparty na postaciach i wątkach z pierwszej produkcji tej wytwórni o Piotrusiu Panie, którego premiera odbyła się w 2008 roku.

Zobacz też

Piotruś Pan w czerwieni