Piraci z Penzance - Polski Serwis Naukowy

Piraci z Penzance (tytuł oryginalny The Pirates of Penzance, or, The Slave of Duty) - piąta operetka W.S. Gilberta (libretto) i Arthura Sullivana (muzyka). Utwór miał oficjalną premierę 31 grudnia 1879 roku w Fifth Avenue Theatre w Nowym Jorku. Londyńska premiera miała miejsce 3 kwietnia 1880 w Opera Comique, gdzie zagrano ją 363 razy.

Wiktoria z rodu Welfów, właściwie: Aleksandryna Wiktoria (ang. Alexandrina Victoria) (ur. 24 maja 1819 w Londynie, zm. 22 stycznia 1901 w Cowes na wyspie Wight) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii przez 63 lata (od 20 czerwca 1837). Od 1 stycznia 1877 r. także cesarzowa Indii. Żona księcia Alberta Sachsen-Coburg-Gotha. Jej krewni i potomkowie zasiadali na tronach Grecji, Jugosławii, Rosji, Rumunii i Niemiec, a obecnie panują w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii, Belgii, Danii i Hiszpanii.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Operetka w dwóch aktach. Akcja rozgrywa się u wybrzeża Kornwalii, w czasie panowania królowej Wiktorii.

Akt I

Na ustronnym wybrzeżu grupa piratów świętuje 21 urodziny Frederica i tym samym ukończenie jego przyuczania do "zawodu". Ten jednak niespodziewanie oznajmia, że teraz, gdy skończyła się obowiązująca go umowa, zamierza wystąpić z bandy i wejść na uczciwą drogę życia. Tłumaczy swym towarzyszom, że został do nich skierowany w wyniku pomyłki - jego niania, Ruth, źle zrozumiała instrukcje ojca Frederica i zamiast pilota morskiego zrobiła z niego pirata (błąd wynikły z podobnego brzmienia angielskich słów pilot i pirate). Frederic oznajmia, że jako prawy człowiek będzie zmuszony wytępić swoich byłych towarzyszy, choć jednocześnie przyznaje, że nie są oni bardzo okrutną bandą - na przykład nigdy nie atakują słabszych od siebie oraz nigdy nie krzywdzą sierot. Jako że fakt ten jest powszechnie znany, piraci nie mają na koncie wielu sukcesów - wszystkie spotykane przez nich statki okazują się pełne sierot.

Pilot morski – osoba posiadająca specjalistyczną wiedzę, doświadczenie w manewrowaniu statkami oraz znajomość lokalnych warunków, spełniająca wymogi kwalifikacyjne określone prawem. Pilot morski udziela kapitanowi statku informacji o warunkach nawigacyjnych oraz rad w prowadzeniu statku na ściśle określonym akwenie.

Gdy piraci na chwilę odchodzą, pojawia się grupa młodych dziewcząt ("Climbing over rocky mountain"), córek Generała Stanleya. Oczarowany ich urodą i młodością Frederic prosi je o pomoc w swej reformacji obiecując pokochać choćby najbrzydszą z nich. Dziewczęta nie są jednak zbyt chętne do zadawania się z piratem i tylko jedna Mabel odpowiada na jego wezwanie ("Poor wand'ring one"). Tymczasem wracają pozostali członkowie bandy i widząc młode panny, z miejsca postanawiają je poślubić. Na szczęście nadchodzi także ojciec dziewcząt ("I am the very model of a modern Major-General"), który obmyśla sprytny podstęp - oświadcza, że jest... sierotą. Wzruszeni piraci pozwalają wszystkim odejść.

Akt II

O północy w ruinach kaplicy w swoich włościach, Generał daje wyraz trapiącym go wyrzutom sumienia - nie może sobie wybaczyć, że oszukał piratów wymyślając historię o swoim rzekomym sieroctwie. Tymczasem nadchodzi Sierżant wraz z policjantami, których Frederic ma poprowadzić przeciw piratom ("When the foeman bares his steel"). Córki Generała głośno wyrażają swój podziw dla ludzi, którzy są gotowi iść na straszną śmierć z ręki okrutnych piratów. Zachwiany w swej odwadze oddział policyjny bardzo niechętnie odchodzi.

Tymczasem Frederic w samotności raduje się myślą, że wreszcie odpokutuje lata pirackiego życia. W tej właśnie chwili pojawiają się Król Piratów oraz Ruth, którzy tłumaczą mu przezabawny paradoks: Frederic urodził się w roku przestępnym, 29 lutego, więc chociaż skończył 21 lat, to - biorąc pod uwagę tylko te lata, w których wystąpił dzień jego urodzin - ma dopiero nieco ponad 5 lat. A w umowie zawartej z piratami zapisano, że jego obowiązek wobec nich skończy się dopiero w dniu jego 21 urodzin. Frederic uznaje logikę tego wywodu i decyduje się na powrót dołączyć do bandy. Będąc znowu piratem, czuje się w obowiązku donieść o oszustwie Generała, co budzi zrozumiałą wściekłość i pragnienie jak najszybszej zemsty ("Away, away, my heart's on fire"). Wszyscy troje wyruszają połączyć się z resztą bandy.

Mabel rozumie konieczność, której podlega jej ukochany i postanawia na niego czekać, choć będzie to trwało ponad 60 lat. Tymczasem zagrzewa do walki policjantów, którzy czują pewien dyskomfort mając pozbawić wolności ludzi, którzy - pomijając ich zbrodniczy proceder - są przecież bardzo do nich podobni ("When a felon's not engaged in his employment"). Słysząc nadchodzących piratów ukrywają się w kaplicy. Nadchodzi również Generał przywołany usłyszanym hałasem. Piraci ruszają na niego grożąc mu straszną zemstą. W tym momencie oddział policji ujawnia swoją obecność. Wywiązuje się krótka walka, którą wygrywają piraci. Jednak Sierżant ma asa w rękawie - wzywa piratów do poddania się... w imię Królowej Wikrorii. Piraci przyznają, że kochają swoją królową i składają broń. Wówczas Ruth zdradza, że wszyscy oni są szlachetnie urodzeni. Na to oświadczenie przeszłe pirackie błędy idą w zapomnienie, a Generał postanawia jednak wydać swoje córki za - przywróconych do swojej społecznej pozycji - "piratów".