Pirna - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: piRNA – rodzaj RNA.

Na mapach: 50°58′N 13°55′E / 50.967, 13.917

Pirna – miasto powiatowe we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, siedziba powiatu Sächsische Schweiz-Osterzgebirge (do 31 lipca 2008 siedziba powiatu Sächsische Schweiz) oraz wspólnoty administracyjnej Pirna, port nad Łabą, w pobliżu Drezna. Liczy ok. 39,0 tys. mieszkańców.

Okręg administracyjny Drezno (niem. Direktionsbezirk Dresden) - jeden z trzech tego typów okręgów w Saksonii. Okręg powstał 1 sierpnia 2008 jako następstwo rejencji Drezno w wyniku reformy administracyjnej kraju związkowego. Siedziba administracyjna okręgu znajduje się w Dreźnie.

Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1918. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją i z Bałtykiem, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.

Rynek w Pirnie na obrazie Bernardo Bellotto, zw. Canaletto z r. 1753 wygląda dokładnie tak samo, jak dzisiaj

Rynek w Pirnie z tzw. Domem Canaletta

Późnogotyckie sklepienia kościoła Mariackiego

Historia

Pirna uzyskała prawa miejskie dokumentem lokacyjnym z roku 1240, chociaż historia osadnictwa w tym miejscu sięga czasów znacznie wcześniejszych - okresu istnienia archeologicznej kultury łużyckiej, kiedy to na wzgórzu Sonnenstein znajdował się najprawdopodobniej gród z epoki brązu. Naturalna obronność tego wzgórza mogła być również jednym z powodów ulokowanie się tutaj osadnictwa słowiańskiego we wczesnym średniowieczu. Natomiast trwałość osadnictwa od czasów średniowiecznych w Pirnie wiązała się przede wszystkim z faktem istnienia w tym miejscu dogodnej przeprawy przez Łabę, która powyżej Pirny ma charakter rzeki górskiej i przełamuje się przez krajobrazowo atrakcyjny masyw skał wapiennych zwany Saską Szwajcarią, w wyniku czego rzeka ta nie była spławna. Nie istniała też możliwość podróży lądowej wzdłuż Łaby, w związku z czym Pirna uzyskała bardzo ważne znaczenie jako miejsce przekraczania rzeki i przeładowywania towarów spławianych dalej w dół Łabą. Ta rola miasta czytelna jest do dzisiaj wyraźnie w jego planie, w którym jedna z ulic, peryferyjnych w zasadzie w stosunku do teoretycznie centralnego miejsca miasta, jakim jest plac miejski (Dohnaische Strasse) jest dwukrotnie szersza od pozostałych i ona to właściwie pełni rolę głównej osi komunikacyjnej, prowadząc do miejsca przeprawy promowej przez Łabę.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Murowana zabudowa historycznego centrum miasta (poprzedzona zabudową drewnianą z XIII wieku) sięga swymi początkami XIV wieku, chociaż obecne fasady dwu, trzy i czterokondygnacyjnych budynków pochodzą w większości z czasów renesansu i baroku.

Kalendarium

1233 Pirna po raz pierwszy wspomniana została w źródłach pisanych. W 1293 król czeski kupił miasto i zamek od biskupa Miśni. Pirna należała do Czech do roku 1405

1502 rozpoczęto budowę najcenniejszego z zachowanych zabytków Pirny – późnogotyckiego halowego kościoła Mariackiego (St. Marien), ukończonego dopiero w 1546

1639 miasto zostało zajęte przez oddziały szwedzkie, które przez pięć miesięcy oblegały twierdzę Sonnenstein. Zginęło wówczas ok. 600 mieszkańców miasta, a samo miasto zostało znacznej mierze zniszczone

1756 miasto i twierdza zostały zajęte przez Prusy. W 1813 oddziały napoleońskie zajęły Pirnę, a sam cesarz mieszkał przez pewien czas w jednym z budynków przy rynku

1837 uruchomiono parowce na Łabie, a wkrótce potem linię kolejową z Drezna. W 1862 powstały pierwsze fabryki w mieście (zakłady mechaniczne, zakłady produkcji szkła, celulozy, garbarnie).

W czasie II wojny światowej, od 1940 do 1942 zamek Sonnenstein stał się miejscem masowej zagłady w komorze gazowej. Wymordowano tu około 15 000 osób, w większości psychicznie i umysłowo chorych w ramach tzw. Akcji T4. Personel tego miejsca zagłady został później wykorzystany w obozach zagłady na terenie okupowanej Polski.

Sonnenstein – zamek w Pirnie, niedaleko Drezna w Niemczech. Mieścił szpital dla umysłowo chorych, który działał od 1811 do końca II wojny światowej w 1945. Podczas wojny funkcjonował jako jeden z ośrodków programu Aktion T4. Zamknięty zaraz po wojnie, został otwarty ponownie w roku 1970.

Słowianie – kryterium lingwistyczne, ogół ludności posługującej się językami słowiańskimi, oraz kulturowe, podobne zwyczaje, obrzędy, wierzenia. Najliczniejsza indoeuropejska grupa ludnościowa w Europie, zamieszkująca wschodnią, środkową oraz południową część tego kontynentu, a także północną część Azji.

Współpraca

Miejscowości partnerskie:

Baienfurt, Badenia-Wirtembergia

Bolesławiec, Polska

Děčín, Czechy

Longuyon, Francja

Remscheid, Nadrenia Północna-Westfalia

Reutlingen, Badenia-Wirtembergia

Varkaus, Finlandia

Linki zewnętrzne

Stare miasto w Pirnie na zdjęciu satelitarnym

Przypisy

Współpraca