Pirs - budowla - Polski Serwis Naukowy

OORP "Heweliusz" i "Bałtyk" przy pirsie w Porcie Wojennym Gdynia

Pirs – portowa budowla hydrotechniczna w postaci sztucznego półwyspu wysuniętego w głąb wody prostopadle lub skośnie do brzegu lub nabrzeża, lub w postaci sztucznej wyspy, a w przypadku pirsów największych - również w postaci pomostu stojącego dalej od brzegu i połączonego z lądem estakadą (podobnie jak sztuczna wyspa). Pirsy występują również w portach lotniczych. Są to przedłużenia hali głównej terminalu lotniczego, zazwyczaj węższe od niej. Od pirsów odchodzą rękawy, kryte przejścia, którymi można się bezpośrednio przedostać na pokład samolotu.

Lotnisko, port lotniczy - obszar, na którym lądują, startują i kołują statki powietrzne (samoloty, śmigłowce, sterowce). Ich wyposażenie zróżnicowane jest w zależności od liczby odprawianych pasażerów i przeładowywanych towarów.

Wyspa – każdy z trwałych fragmentów , jeziorach, stawach, morzach i oceanach. Mała wyspa, to wysepka. Za wyspy nie uznaje się ruchomych ławic piaszczystych, ani obszarów lądu zalewanych podczas przypływów.

Pirs stanowi rozwinięcie linii brzegowej w porcie. Jest zaopatrzony w urządzenia cumownicze oraz przeładunkowe. Służy przede wszystkim do obsługi statków o większym zanurzeniu, większej wyporności, gorszej manewrowości, lub też do obsługi statków przewożących materiały niebezpieczne, np. o zwiększonym zagrożeniu pożarowym. Duże pirsy mogą posiadać własne pomieszczenia magazynowe i place składowe. Z pirsu mogą prowadzić w stronę lądu taśmociągi, rurociągi itp. Na pirsie, oprócz dróg dojazdowych, może również znajdować się bocznica kolejowa oraz urządzenia takie, jak wywrotnica wagonów. Zazwyczaj pirsy są przeznaczone do przeładunku określonych materiałów, np. pirs węglowy, pirs LPG, pirs rudowy, ale mogą służyć również do obsługi statków: np. pirs paliwowy. Istnieją ponadto pirsy dla żeglugi pasażerskiej.

Akwen – każdy dowolnie określony fragment powierzchni wodnej. Termin spełniający taką samą funkcję jak teren w odniesieniu do powierzchni lądowej.

Awanport – najdalsza z wewnętrznych części wodnej powierzchni portu (czyli część jego akwatorium), przylega do wejścia do portu i redy, ograniczona jest zazwyczaj falochronem. Z awanportu statki przechodzą do dalszych akwenów portowych: basenów portowych, doków lub kanałów portowych, lub też podchodzą bezpośrednio do nabrzeży, pirsów, pomostów itp.

Również porty jachtowe mogą posiadać pirsy - stoją wtedy przy nich jachty. W takich portach pirsy różnią się od pomostów tym, że stanowią osłonę od fal oraz mogą być wyposażone w większą infrastrukturę niż pomosty.

Pirsy mogą spełniać również inne funkcje, np. rozdzielać części portu, stanowić dodatkowe wewnętrzne falochrony itp.

Brzeg pirsu, do którego może przybić jednostka pływająca, to nabrzeże.

Nabrzeże – linia brzegowa mola, pirsu lub kanału portowego wraz z przyległymi terenami portowymi, odpowiednio przystosowane (uzbrojone) do postoju i obsługi jednostek pływających. W żargonie marynarskim używa się też określenia keja.

Wywrotnica wagonowa to urządzenie przeładunkowe powszechnie stosowane w portach, elektrowniach i na placach składowych do rozładunku materiałów sypkich z wagonów kolejowych.

Zobacz też