|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Komisja Europejska ogłosiła zaproszenie do składania wniosków o finansowanie działań zmierzających do zmiany na inne formy transportu, działań katalitycznych, działań związanych z autostradami morskimi, działań związanych z unikaniem ruchu oraz wspólnych działań dokształcających w ramach drugiego programu Marco Polo.
Zagadnienie przechodzenia od transportu drogowego do przyjaźniej... 15 ekomuzeów działa obecnie w Polsce. Instytucje te to sieć rozproszonych w terenie obiektów, tworzących żywą kolekcję obrazującą wartości przyrodnicze i kulturowe regionu oraz dorobek jego mieszkańców."Ekomuzeum to nie jed... Zespół naukowców odkrył, jak działa jeden z najpowszechniej stosowanych w gospodarstwach domowych środków przeciwbólowych, co oznacza, że już niedługo może być dostępny lek uśmierzający ból o mniej szkodliwych skutkach ubocznych.
Prezentując swoje odkrycia w czasopiśmie Nature Communica... Za niespełna pół roku na terenie Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II w Krakowie powstanie ,,Edukatorium - Pomoc i Nadzieja", w którym będą prowadzone spotkania dla pacjentów oraz szkolenia dla personelu medycznego dotyczące chorób cywilizacyjnych. 29 listop... Naukowcy badający instytucje zajmujące się młodocianymi przestępcami w Belgii, Finlandii, Holandii i Wlk. Brytanii odkryli, że odizolowywanie młodocianych przestępców z zaburzeniami psychicznymi, po wystąpieniu agresji jest zawsze ostatecznością dla pracowników odpowiedzialnych za ich dobro.
Bada...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Pisarz grodzkiCzy wiesz że...? Pisarz – w dawnej Polsce sekretarz, notariusz, urzędnik zatrudniony w sądach, kancelarii i administracji cywilnej i wojskowej. W zależności od kompetencji wyróżniano następujących pisarzy: pisarz bartny, pisarz dekretowy, pisarz gminny, pisarz graniczny, pisarz grodzki, pisarz gwarecki, pisarz kancelarii kanclerskiej, pisarz kanclerza, pisarz ławy miejskiej, pisarz marszałkowski, pisarz miejski, pisarz nadworny wielki, pisarz olbory, pisarz podkomorski, pisarz polny, pisarz pułkowy, pisarz radziecki, pisarz sądu wiejskiego, pisarz skarbowy, pisarz sztolni, pisarz wielki, pisarz wyroków, pisarz ziemski, pisarz żupny. Starosta grodowy (łac. capitaneus cum iurisdictione) – sprawował w imieniu króla administrację i sądownictwo na terenie swojego powiatu i ziemi. Stał na czele sądu grodzkiego, do którego kompetencji należało rozpatrywanie spraw gardłowych z tzw. czterech artykułów grodzkich, oraz sądzenie szlachty nieosiadłej. Starosta pełnił także funkcje policyjne, dbał o bezpieczeństwo na drogach. Posiadał tzw. prawo miecza, czyli prawo do egzekucji wyroków sądów wszystkich instancji na podległym sobie terytorium. Pisarz grodzki (łac. scriba) – urzędnik wchodzący w skład personelu sądu grodzkiego, obok starosty (zastępowanego niekiedy przez podstarościego), sędziego grodzkiego. Do obowiązków jego należało dokonywanie wpisów do ksiąg grodzkich. Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce. Historyczną Stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu – prawa miejskie – 1237.
Sąd grodzki – sąd w dawnej Rzeczypospolitej. Wykształcił się z sądów małopolskich starostów grodowych na przełomie XIV i XV w. Sąd pod przewodnictwem starosty i sędziego grodzkiego sądził wszystkie sprawy, w których pozwanym był szlachcic nieosiadły (gołota) oraz tzw. sprawy gardłowe z czterech artykułów grodzkich. Podczas gdy w XVII wieku znaczenie sądów ziemskich malało, zwiększała się rola sądów grodzkich. Liczba ich funkcjonariuszy rosła. Rozszerzały się również ich kompetencje - obok spraw karnych zaczęto obejmować również cywilne. Sędzia grodzki, mianowany przez starostę, a tym samym powoływany niezależnie od sejmiku, nadal działał sprawnie. W hierarchii urzędów ziemskich w Wielkim Księstwie Litewskim urząd pisarza grodzkiego znajdował się na 13 miejscu w hierarchii, a w Koronie występował poza hierarchią. Z wyjątkiem Mazowsza urząd ten nie mógł być sprawowany jednocześnie z funkcją pisarza ziemskiego. Jego zastępcą i pomocnikiem (jak w przypadku wszystkich pisarzy) był podpisek. Pisarz grodzki nie musiał być szlachcicem, mógł być mieszczaninem. Tam gdzie nie istniały sądy bartne pisarz grodzki wchodził w skład sądu starosty królewskiego, orzekającego w sprawach w obrębie jurysdykcji bartnej. Sędzia grodzki (łac. iudex castri) – w średniowiecznej Polsce to urzędnik podporządkowany kasztelanowi. Zastępował kasztelana w sądzeniu. Po zjednoczeniu państwa, powstaniu urzędu starosty i wykształceniu starościńskiego sądu grodzkiego sędzia grodzki sądził w tym właśnie sądzie.
Podstarości (łac. vicecapitaneus) – urząd ziemski I Rzeczypospolitej w Wielkim Księstwie Litewskim. W Koronie był urzędem grodzkim. Był zastępcą i namiestnikiem starosty, przez niego dobieranym i zaprzysięganym. Posiadał pełnię władzy starosty i mógł go zastępować w sądzie grodzkim. Szlachta – stan społeczny istniejący w Królestwie Polskim, Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz na polskich, litewskich i ukraińskich ziemiach w czasie rozbiorów. Powstała z przekształcenia się stanu rycerskiego w szlachecki.
Korona Królestwa Polskiego (łac. Corona Regni Poloniae) – termin określający instytucję państwa polskiego w późnym średniowieczu, rozumianą zgodnie z koncepcją niezależności instytucji państwa od osoby monarchy. Zarazem nazwa ideologii politycznej wyrażającej się nowym sposobie postrzegania władzy, powstałej pod wpływem koncepcji płynących z Czech i Węgier.
Czy wiesz że...? beta Pisarz ziemski – urzędnik, wchodzący w skład personelu sądu ziemskiego; do obowiązków jego należała troska o księgi ziemskie, zawierające tzw. akty wieczyste, dotyczące spraw majątkowych szlachty. Wraz z sędzią i podsędkiem wchodził w skład kompletu sądowego.
Wielkie Księstwo Litewskie (WKL, lit. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, białorus. Вялікае Княства Літоўскае/Wialikaje Kniastwa Litoŭskaje, ukr. Велике Князівство Литовське/Wełyke Kniaziwstwo Łytowśke, ros. Великое Княжество Литовское/Wielikoje Kniażestwo Litowskoje, rus. Великое князство Литовское, Руское, Жомойтское и иных, łac. Magnus Ducatus Lituaniae) – państwo obejmujące ziemie (od morza do morza, od Bałtyku po Morze Czarne) dzisiejszej Litwy, Białorusi, północno-wschodniej Polski i większej części Ukrainy, zachodnich kresów Rosji od XIII w. do 1795.
Prawo bartne – mianem tym określano prawa zwyczajowe regulujące funkcjonowanie społeczności bartniczych na Mazowszu. Jednymi z pierwszych regulacji tego typu były zapisy, które znalazły się w statucie Kazimierza Wielkiego w roku 1347. W 1401 roku podobne postanowienia zostały zamieszczone w statucie księcia Janusza I Mazowieckiego. Z czasem prawa te umacniały się, doszło do powstania urzędów bartnych. Pierwsze prawo bartne spisane przez Krzysztofa Niszczyckiego, jako oddzielny dokument pochodzi z 1559 roku; nosi ono tytuł: Prawo bartne, bartnikom należące, którzy według niego sprawować się i sądzić mają [...] i obejmuje starostwa przasnyskie i ciechanowskie. Jest to kodyfikacja istniejących praw zwyczajowych, którym podporządkowane było od dawna życie Kurpiów. Drugi podobny dokument spisał w 1616 roku Stanisław Skrodzki. Był to Porządek prawa bartnego, wedle starodawnego zwyczaju i dawnych ustaw potocznych Spraw Bartnych z pośrodka bartników uchwalony i wydany [...]; prawo to objęło swym zasięgiem starostwo ostrołęckie i łomżyńskie. Porządek zawiera zwyczaje bartne bartników z łomżyńskiego spisane w 117 artykułach, w dużej mierze naśladujących Prawo bartne z 1559 roku, ale zawierających też elementy oryginalne.
Mieszczaństwo – stan społeczny składający się z obywateli miast (łac. cives), czyli osób wolnych, podlegających prawu miejskiemu, uformowany w średniowieczu. Po upadku państwa stanowego klasa społeczna, nazywana częściej burżuazją (z fr. bourgeoisie - mieszkańcy miast); rzadziej mieszczaństwem nazywa się ogół mieszkańców miast. Ze względu na ideologiczne pejoratywne nacechowanie pojęć "mieszczaństwo" i "burżuazja" współczesna socjologia używa chętniej i częściej określenia klasa średnia.
Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski). Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
