Pius Weloński - Polski Serwis Naukowy

Praca Piusa Wielońskiego nad Drogę Krzyżową na Jasnej Górze trwała kilkanaście lat. Ostatecznie została ukończona w roku 1913. Stacja VIII

Tablica upamiętniająca 200-lecie Wiktorii wiedeńskiej, wmurowana w ścianę Kościoła Mariackiego w Krakowie

Pius Weloński (ur. 1849 w Kumelanach koło Suwałk, zm. 21 października 1931 w Warszawie) – polski rzeźbiarz, malarz.

Akademia Umiejętności – polska instytucja naukowa utworzona w 1872 r. w Krakowie, przy czym uroczystego jej otwarcia dokonano w roku 1873 w obecności cesarza Franciszka Józefa. Powstała z Towarzystwa Naukowego Krakowskiego działającego od 1815 r. W 1893 przekazano na jej własność zbiór Biblioteki Polskiej w Paryżu.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W latach 1868-1872 uczył się w Szkole Rysunkowej w Warszawie. Jego nauczycielami byli m.in.: Konstanty Hegel (rzeźba) i Rafał Hadziewicz (malarstwo). Odbywał praktyki także w pracowniach Faustyna Cenglera i Andrzeja Pruszyńskiego.

W latach 1872-1878 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu (dzięki stypendium Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych).

W latach 1878-1883 przebywał we Włoszech. Później wyjechał to Francji, a następnie do Niemiec.

Park Ujazdowski znajduje się pomiędzy Trasą Łazienkowską a ulicą Piękną. Powstał w 1893 r. według projektu inż. Franciszka Szaniora. Atrakcjami parku są: staw (wg projektu Williama Heerleina Lindleya) oraz wodospad (wg planów Alfonsa Grotowskiego). Otwarcie parku odbyło się 10 sierpnia 1896 r. Został wpisany do rejestru zabytków i objęty ochroną w lipcu 1965 roku. W latach 2000 – 2002 przywrócono park do dawnej świetności.

Malarstwo – obok rzeźby i grafiki jedna z gałęzi sztuk plastycznych. Posługuje się środkami plastycznego wyrazu, np. barwną plamą i linią, umieszczonymi na płótnie lub innym podłożu (papier, deska, mur), a dzieła zwykle są dwuwymiarowe lub dwuwymiarowe z elementami przestrzennymi. Twórczość malarska podlega zasadom właściwym dla danego okresu. Poszukiwanie odmiennych form wyrazu przyczynia się jednak do kształtowania nowych oryginalnych kierunków i niezwykłej różnorodności dzieł malarskich.

W 1897 roku wrócił do Warszawy. Otrzymał wówczas po Bolesławie Syrewiczu pracownię na Zamku Warszawskim. W 1901 roku otworzył fabrykę odlewów. W latach 1904-1915 był profesorem i dyrektorem Szkoły Rysunkowej w Warszawie (uczył modelowania), a od 1906 honorowym dyrektorem warszawskiego Muzeum Sztuk Pięknych. Był także członkiem korespondentem krakowskiej Akademii Umiejętności, honorowym profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, a od 1924 roku dyrektorem prywatnej Szkoły Sztuk Pięknych im. Wojciecha Gersona w Warszawie.

Zachęta Narodowa Galeria Sztuki – galeria sztuki w Warszawie, narodowa instytucja kultury. Misją Zachęty jest prezentacja i promocja sztuki współczesnej. Galeria organizuje wystawy indywidualne i zbiorowe artystów polskich i zagranicznych oraz wystawy problemowe.

Suwałki (lit. Suvalkai, biał. Сувалкі, niem. Sudauen, Suwalken) – miasto na prawach powiatu w północno-wschodniej Polsce w województwie podlaskim, położone nad rzeką Czarna Hańcza. Siedziba władz powiatu suwalskiego. Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 69 499 mieszkańców.

Twórczość

Tworzył głównie kompozycje o tematyce alegorycznej, religijnej, nagrobki oraz portrety.

W Krakowie na Plantach stoi pomnik jego autorstwa przedstawiający Bogdana Zalewskiego (Bojana). Natomiast na zachodniej ścianie Kościoła Mariackiego wmurowana jest płyta-płaskorzeźba upamiętniająca 200-lecie Wiktorii wiedeńskiej, a w północnej nawie tego samego kościoła znajduje się epitafium Pawła Popiela. W Katedrze Wawelskiej, w kaplicy Szafrańców znajduje się nagrobek kardynała Jerzego Radziwiłła z 1904 roku.

Epitafium (z gr. ἐπιτάφιος epi-taphios, "nad grobem", "na kamieniu nagrobnym") – napis umieszczony na nagrobku lub pomniku upamiętniający zmarłego, jak również sam pomnik w postaci ozdobnej płyty lub tablicy z napisem ku czci zmarłego, najczęściej nie w miejscu pochówku, lecz w innym związanym z daną osobą, np. w kościele, na ścianie, filarze lub posadzce.

Kościół archiprezbiterialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zwany także kościołem Mariackim – jeden z największych i najważniejszych, po Katedrze Wawelskiej, kościół Krakowa, od 1962 posiada tytuł bazyliki mniejszej. Należy do najbardziej znanych zabytków Krakowa i Polski.

Znaną jego rzeźbą jest Gladiator. Pierwszy jego model powstał w 1880 roku w Rzymie. Rzeźba przedstawia gladiatora rzymskiego z uniesionym ramieniem, a na postumencie ma wyryty napis: "Ave Caesar! Morituri te salutant" (Bądź pozdrowiony Cezarze! Idący na śmierć cię pozdrawiają). Następnie rzeźbę wykonywano w różnej skali i z różnych materiałów. Można ją oglądać m.in. w Parku Ujazdowskim w Warszawie i Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w krakowskich Sukiennicach.

Faustyn Juliusz Cengler (ur. 1828, zm. 29 kwietnia 1886) rzeźbiarz, był autorem licznych popiersi, posągów religijnych oraz nagrobków, utrzymanych w stylistyce akademickiego realizmu.

Kaplica Szafrańców, zwana także Doktorów, Akademicką oraz Radziwiłła, pod wezwaniem świętego Szczepana – jedna z dziewiętnastu kaplic Katedry Wawelskiej. Znajduje się w południowej nawie bocznej, pomiędzy kaplicami Wazów a Potockich. Stanowi przyziemie wieży Wikaryjskiej.

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Pius Weloński

Twórczość

Linki zewnętrzne