Piwonice - Polski Serwis Naukowy

Osiedle Antyczne

Elektrociepłownia Kalisz-Piwonice

Wodociągi Kalisz Lis

Piwonice – lewobrzeżna dzielnica Kalisza, położona na południe od Zagorzynka, nad Prosną, u ujścia Piwonii, włączona do miasta w 1963; pełni funkcje mieszkaniowe i przemysłowe.

Jedna z największych pod względem powierzchni dzielnic w mieście. Liczba mieszkańców dzielnicy wynosi około 2100 (2005 r.). Do dzielnicy można dojechać autobusami KLA: 3A, 3B, 3C, 3D, 6 oraz 7 (w okresie wakacyjnym kursuje również linia 6S).

Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, niem. Kalisch) – jedno z najstarszych miast w Polsce, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej. Drugi co do wielkości i również drugi najsilniej zurbanizowany ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego. Centralne miasto aglomeracji kalisko-ostrowskiej, którą tworzy wraz z Ostrowem Wielkopolskim. Siedziba diecezji kaliskiej.

Bolesław Pobożny (ur. między 1224 a 1227, zm. 13 lub 14 kwietnia 1279) – książę wielkopolski w latach 1239–1247 (według niektórych historyków tylko książę na Ujściu w latach 1239–1241), książę kaliski w latach 1247–1249, książę gnieźnieński w latach 1249–1250, w latach 1250–1253 usunięty, książę gnieźnieńsko-kaliski w latach 1253–1257, w całej Wielkopolsce w latach 1257–1273, od 1261 roku w Lądzie, książę regent na Mazowszu w latach 1262–1264, w Bydgoszczy w latach 1268–1273, w Inowrocławiu w latach 1271–1273, od 1273 roku książę gnieźnieńsko-kaliski.

Największym osiedlem dzielnicy jest osiedle Antyczne, na którym nazwy ulic inspirowane są odkryciami archeologicznymi na tych terenach (w 2010 roku w pobliżu osiedla odbyła się Międzynarodowa Letnia Akademia Archeologii). Od 1920 roku działa w Piwonicach Orkiestra Dęta OSP Kalisz-Piwonice – obecnie jedyna tego typu orkiestra w Kaliszu. Sporadycznie wydawany jest "Notatnik Osiedla Piwonice" będący społecznościowym forum mieszkańców.

Prosna, rzeka w środkowej Polsce, w dorzeczu Odry, lewy dopływ Warty; długość: 216,8 km, powierzchnia dorzecza: 4 924,7 km², różnica wysokości między źródłem a ujściem: ~190 m.

Zagorzynek – dzielnica Kalisza położona na Wysoczyźnie Prosny w rejonie dworca kolejowego. Dzielnica jest oddzielona od miasta torami kolejowymi. Zagorzynek to dzielnica architektonicznie zróżnicowana, urbanistycznie niezorganizowana z pozostałościami typowego wiejskiego pejzażu. Po drugiej stronie linii kolejowej Kalisz-Łódź, która dzieli Zagorzynek na dwie części, powstało duże osiedle domków jednorodzinnych.

W Piwonicach urodził się Teofil Morawski, mieszkał tu także polski olimpijczyk Kazimierz Naskręcki.

Historia

W 1945 w Piwonicach stacjonował dyslokowany z Mielnika 26 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej; w tym samym roku pułk został tam rozformowany.

Piwonice od lat sześćdziesiątych XX w. stanowiły poligon badawczy dla archeologów, którzy odnaleźli na tych terenach dowody istnienia osady ze schyłku starożytności. Pierwsze wzmianki o Piwonicach znajdują się w dokumencie lokacyjnym Kalisza z XIII w. Część Piwonic została włączona do Kalisza w 1963, pozostały obszar Piwonic wszedł w skład Kalisza w 1976.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – monumentalny słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (np. Śląska); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.

Kaliskie Linie Autobusowe Sp. z o.o – spółka joint venture z udziałem miasta Kalisza i angielskiego przedsiębiorstwa Southern Vectis, powstała 1 czerwca 1994 roku.

Administracja

Samorząd

Na terenie Piwonic działa Rada Osiedla Piwonice jako jednostka pomocnicza rady miasta. Obejmuje swym działaniem rejon osiedli Piwonice i Lis. Terytorium działania rady ma 3600 km² i jest zamieszkane przez ponad 2400 mieszkańców. Siedzibą jest Dom Strażaka przy ulicy Łużyckiej. Przewodniczącym Rady Osiedla jest Wiesław Kliber, natomiast przewodniczącym Zarządu Jan Karolak.

Podział administracyjny

TERYT wyróżnia cztery części składowe dzielnicy: Piwonice, Piwonice-Kolonia, Piwonice-Wschód, Piwonice-Zachód.

Obiekty w Piwonicach

W Piwonicach znajduje się, wybudowana w 1932 roku, Elektrociepłownia Kalisz-Piwonice oraz opuszczona i zrujnowana cegielnia, należąca w przeszłości do rodziny kaliskich Żydów – Findlerów (budynek cegielni wpisany jest do rejestru zabytków). Przy ul. Księżnej Jolanty znajduje się klasztor i niewielki kościółek sióstr klarysek (księżna kaliska Jolanta wstąpiła po śmierci swojego męża właśnie do zakonu klarysek). W centrum Piwonic znajduje się Szkoła Podstawowa nr 15 im. Szarych Szeregów, której historia sięga 1903 roku. Wraz z przedszkolem nr 21. tworzą Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1. Ponadto na terenie dzielnicy funkcjonuje Giełda Kaliska, Wodociągi Kalisz "Lis" oraz OSP Piwonice.

Główne ulice

ul. Rzymska

ul. Słowiańska

ul. Nad Prosną

ul. Księżnej Jolanty

ul. Ptolemeusza

ul. Wykopaliskowa

ul. Termopilska

ul. Antyczna

ul. Prastara

Przypisy

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1963 r. w sprawie zmiany granic miasta Kalisza w województwie poznańskim (Dz. U. z 1963 r. Nr 56, poz. 300).
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 24 czerwca 1976 r. w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwach bielskim, jeleniogórskim, kaliskim, płockim i toruńskim (Dz.U. nr 24 z 1976 r., poz. 144)

Linki zewnętrzne

Piwonice w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VIII (Perepiatycha – Pożajście) z 1887 r.