Piz Bernina - Polski Serwis Naukowy

Piz Bernina (4049 m n.p.m.) – najwyższy szczyt masywu Berniny, a zarazem najwyższy szczyt Alp Wschodnich. Bernina jest również najdalej na wschód wysuniętym alpejskim czterotysięcznikiem i piątym szczytem Alp pod względem wybitności.

Topografia

Masyw Berniny stanowi jeden z położonych na południowym zachodzie fragmentów Alp Retyckich wchodzących w skład Wschodnich Alp Centralnych. Masyw znajduje się na granicy szwajcarsko-włoskiej, jednak sam wierzchołek znajduje się na terytorium szwajcarskim. Po południowej stronie masywu znajduje się włoska dolina Val Tellina, natomiast po północnej stronie – dolina górnego biegu rzeki Inn zwana Górną Engadyną, należąca do Szwajcarii.

Granodioryt to kwaśna skała magmowa typu głębinowego o strukturze drobnokrystalicznej lub średniokrystalicznej i barwie szarej. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF granodioryt zajmuje pole 4.

Masyw Bernina (wł. Gruppo del Bernina) — łańcuch górski położony w Alpach Wschodnich, w części Alp Retyckich, na pograniczu Szwajcarii i Włoszech, którego najwyższym szczytem jest Piz Bernina (4049 m). Do pozostałych najwyższych szczytów należą:

Geologia

Cały Masyw Berniny powstał w wyniku potężnej intruzji granodiorytowej przecinającej starsze, metamorficzne skały Alp Centralnych. Piz Bernina oraz otaczające go szczyty zbudowane są z granodiorytu – skały niemal identycznej do tej, która tworzy Tatry Wysokie.

Ostatecza rzeźba całej Grupy Berniny ukształtowana została przez czwartorzędowe lodowce, zajmujące obecnie wyższe partie masywu. Lodowce znajdują się zarówno po północne (szwajcarskiej) jak i południowej (włoskiej) stronie masywu. Niektóre z nich wypełniają polodowcowe kotły; inne – podcięte tarasy polodowcowe. Te ostatnie sprawiają dla patrzącego z dołu niesamowite wrażenie 'wiszących lodowców'. Ich przykładami są lodowce Vedretta Serscen Superiore oraz Vedretta Serscen Inferiore).

Centralne Alpy Wschodnie – pasmo górskie, część Alp Wschodnich rozciągająca się od jeziora Como i przełęczy Splügen we Włoszech i Szwajcarii w kierunku zachodnim i północno-zachodnim, aż do brzegu Alp na południe od Wiener Neustadt w Austrii Dolnej. Najwyższym szczytem Centralnych Alp Wschodnich, a zarazem całych Alp Wschodnich jest Piz Bernina, 4049 m n.p.m. w Alpach Retyckich.

Engadyna, niem. Engadin, romansz Engiadina – długa dolina górska w Gryzonii na południu Szwajcarii. Rozciąga się na przestrzeni 100 kilometrów wzdłuż rzeki Inn od jej górnego biegu przy przełęczy Maloja, w kierunku północno-wschodnim aż do miejsca, gdzie Inn wpływa na terytorium Austrii. Otoczona ze wszystkich stron wysokimi górami Engadyna słynie ze słonecznego klimatu, wspaniałych krajobrazów i tras wycieczkowych.

Drogi na szczyt

Góra została nazwana przez Johanna Coaza, który jako pierwszy osiągnął jej wierzchołek wraz z J.L. Tscharmerem i J.L. Tscharmerem w 1850 roku.

Wejście na szczyt jest trudne, wymagające umiejetności alpinistycznych i użycia specjalistycznego sprzętu. Normalna droga na szczyt wiedzie od południa (od strony włoskiej). Jej punktem wyjścia jest schronisko Rifugio Marinelli Bombardieri. Droga prowadzi przez lodowiec Vedretta Scerscen Superiore, a następnie stromym, eksponowanym, skalno-lodowym terenem na przełączkę Forcella Crast'Agűzza, gdzie znajduje się małe schronisko Rifugio Marco e Rosa, zaopatrywane z helikoptera (czas przejścia: ok. 3h, trudności: PD, miejsca II – III, duża ekspozycja). Stąd bardzo eksponowaną lodową granią wchodzi się na wierzchołek Berniny (ok. 2 h, trudności: PD).

Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

Centralne Alpy Wschodnie (niem. Zentrale Ostalpen) – pasmo górskie, część Alp Wschodnich rozciągająca się od jeziora Como i przełęczy Splügen we Włoszech i Szwajcarii w kierunku zachodnim i północno-zachodnim, aż do brzegu Alp na południe od Wiener Neustadt w Austrii Dolnej. Najwyższym szczytem Centralnych Alp Wschodnich, a zarazem całych Alp Wschodnich jest Piz Bernina, 4049 m n.p.m. w Alpach Retyckich.

Alternatywna droga, znacznie rzadziej używana, wiedzie od strony północnej (szwajcarskiej) przez potężne, strome lodowce Loch i Buch do schroniska Rifugio Marco e Rosa, gdzie łączy się z drogą od strony włoskiej.

Wielką popularnością wśród alpinistów cieszy się wspinaczkowa droga granią północną zwaną Biancograt. Jest to droga lodowa, z końcowym odcinkiem skalnym (na odcinku Piz Bianco – Piz Bernina). Biancograt uchodzi za jedną z najpiekniejszych lodowych dróg graniowych w Alpach. Punktem wyjścia jest szwajcarskie schronisko Tschierva Hűtte. Czas wejścia wynosi 6-8 h, trudności: AD/D, z miejscami IV (na ostatnim odcinku).

Alpy Retyckie (niem. Rätische Alpen, wł. Alpi Retiche) – część Centralnych Alp Wschodnich, stanowiąca zarazem najwyższą strefę w obrębie Alp Wschodnich. Najwyższym szczytem jest Piz Bernina, który osiąga wysokość 4049 m, co czyni z niego najwyższy szczyt całych Alp Wschodnich. Alpy Retyckie zajmują znaczny obszar na styku granic Szwajcarii, Włoch, Liechtensteinu i Austrii. Nazwa Alp Retyckich wywodzi się od starożytnego plemienia Retów i pochodzącej od nich nazwy rzymskiej prowincji Recji obejmującej m.in. obszar Alp Retyckich.

Znacznie mniej popularną, choć bardzo ambitną drogą jest trawersowanie trzech szczytów Berniny: Piz Roseg – Piz Scerscen – Piz Bernina. Jest to trudna, co najmniej dwudniowa wspinaczka graniowa w skale i lodzie. Trudności: D, z miejscami V, czas przejścia: ok. 12-16 h; ze względu na dużą wysokość niezbędne jest zabranie ze sobą sprzętu biwakowego.

Źródła

Piz Bernina