Plakat naukowy - Polski Serwis Naukowy

Plakat naukowy (żargonowo poster) – forma prezentacji naukowej, dla odróżnienia od plakatu reklamowego zachowuje w kręgach naukowych żargonową nazwę wywodzącą się z języka angielskiego – poster. Forma prezentacji graficznej, powstała w II połowie XX w. Spopularyzowała się na dużych konferencjach naukowych, obecnie jedna z popularniejszych form prezentowania wyników badań w trakcie konferencji naukowych.

Czasopismo naukowe – rodzaj czasopisma, w którym są drukowane publikacje naukowe. Współcześnie szacuje się, że na świecie jest wydawanych nie mniej niż 54 tys. czasopism naukowych, w których pojawia się nie mniej niż milion artykułów rocznie.

Poligrafia jest dziedziną techniki zajmującą się procesami wytwarzania druków. Na przestrzeni wieków zachodziły w niej zmiany, aż osiągnęła ona dzisiejszy etap przemysłowy, którego rozwój zachodzi w jeszcze szybszym tempie. Przemysł poligraficzny jest szczególną dziedziną produkcyjną – obejmuje on opracowywanie wzorców (form drukowych) oryginałów tekstowych i rysunkowych, i drukowanie za ich pomocą kopii, w większości na potrzeby masowego odbiorcy. Jak każdą dziedzinę produkcyjną, tak i poligrafię można określić poprzez wykorzystywane technologie, charakterystykę wyrobów i powiązania z innymi dziedzinami gospodarki.

Zadaniem posterów nie jest szczegółowa prezentacja danego zagadnienia i związanych z nim badań, a raczej krótkie obwieszczenie uzyskanych rezultatów oraz ułatwienie dyskusji z najbardziej zainteresowanymi specjalistami. Najczęściej, tak jak i inne wystąpienia wygłaszane na konferencjach, nie podlegają one także recenzji naukowej, jak ma to miejsce z publikacjami drukowanymi w czasopismach.

Konferencja naukowa - spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki. W ramach spotkania referowane są wyniki badań naukowych lub odbywa się seria krótkich wykładów monograficznych i dyskusji na określony temat. Konferencje, obok publikacji, są jedną z dwóch podstawowych form prezentowania i dyskutowania wyników badań naukowych. Wystąpienia na konferencjach naukowych, w których prezentuje się swoje wyniki badań są nazywane prezentacjami, komunikatami, doniesieniami wstępnymi, referatami. Materiały konferencji mogą być publikowane.

Prezentacja naukowa - ogólna nazwa wszelkich wystąpień na konferencjach naukowych, których celem jest prezentacja wyników swoich lub cudzych badań. Publikacje oparte na prezentacjach naukowych nie są zazwyczaj recenzowane i są naukowym źródłem wtórnym.

Postery są prezentowane podczas sesji posterowych, dla których zwykle przewidziany jest osobny czas w planie konferencji, podczas których prowadzone są dyskusje z autorem lub autorami plakatów. Tak jak w przypadku referatów i komunikatów, nieodłącznym elementem plakatu naukowego jest umieszczenie streszczenia w wydrukowanych materiałach konferencyjnych w formie abstraktu, lub czasem dłuższego streszczenia, które może nawet przybrać formę małej publikacji. Po konferencji, plakat może zostać umieszczony na uczelni lub placówce naukowej zatrudniającej autora, w celu udostępnienia szerszej grupie odbiorców.

Komunikat, przekaz informacyjny - tekst (system złożony z wyrażeń danego języka o strukturze zgodnej z regułami syntaktyki (gramatyki) tego języka, skończony zbiór zdań danego języka) z przyporządkowaną mu materialną realizacją w postaci procesu fizycznego (sygnału) w medium transmisyjnym (komunikat czynny) lub stanu układu fizycznego (zapisu) na nośniku danych (komunikat bierny), przekazany przez nadawcę (nadajnik) komunikatu odbiorcy (odbiornikowi) komunikatu, lub odebrany przez odbiorcę (odbiornik), w jednym akcie komunikacji (procesie komunikacyjnym).

Plakat – rodzaj wyrobu poligraficznego zaliczany do akcydensów. Druk jednostronny dużego formatu (co najmniej A2), o charakterze propagandowym lub reklamowym (nigdy wyłącznie informacyjnym), służący do umieszczania w stałych, publicznych miejscach (rozklejany, umieszczany w witrynach). Plakat tym różni się od afisza, że nie jest wykonany ze składu, lecz w całości stanowi formę graficzną. Zadrukowywany jest z reguły na całej powierzchni papieru i najczęściej posiada bogatą kolorystykę. Elementy graficzne co najmniej dorównują informacji tekstowej, z reguły jednak dominują. Napisy są często przetworzone artystycznie.

Rosnące znaczenie plakatu naukowego wiąże się z coraz większą specjalizacją w nauce. Na konferencji z udziałem dużej liczby uczestników, wysłuchanie wszystkich referatów i komunikatów zajęłoby kilka dni, a przy tym znaczna ich część byłaby interesująca jedynie dla wąskiego grona specjalistów zajmujących się pokrewną tematyką. Prezentacja wyników pracy w postaci posteru, ułatwia dotarcie do zainteresowanych naukowców bez angażowania pozostałych uczestników konferencji.

Format arkusza – to standardowe rozmiary arkusza papieru stosowane powszechnie w drukarniach i rysunku technicznym. Czasem pojęcie formatu stosuje się do arkuszy niepapierowych, np. format formy drukowej w drukarni offsetowej (czyli powlekanego warstwą światłoczułą arkusza blachy aluminiowej).

Publikacja naukowa – artykuł w czasopiśmie naukowym lub w formie książkowej, spełniający określone, ostre kryteria poprawności, opisujący oryginalne badania naukowe i wynikające z nich wnioski, lub zbierający w formie przeglądu wnioski z wcześniej opublikowanych prac. Publikacje naukowe są zazwyczaj naukowym źródłem pierwotnym

Poster naukowy jest zwykle wykonany w formacie zbliżonym do A1. Składa się z abstraktu i krótkiego opisu uzyskanych danych lub wyników, zwykle ilustrowanego lub wyposażonego w schematy. Metodyka badań jest przedstawiona zazwyczaj w sposób skrótowy, podobnie jak odniesienia literaturowe. Wnioski są także prezentowane schematycznie, na przykład wypunktowane.

Recenzja naukowa (ang. – peer review) – recenzja utworu naukowego (dysertacji, książki, publikacji w czasopiśmie naukowym), której celem jest ocena naukowej zawartości tego utworu.

Ponieważ w przypadku posterów nie obowiązują tak ścisłe zalecenia edytorskie jak w przypadku publikacji pisanych, często są one bogato ilustrowane, posiadają nawiązujące tematycznie tło, a układ treści jest bardzo zmienny. Kompozycja posteru jest zupełnie inna niż kompozycja tekstu pisanego czy wygłaszanego. Celem jest zwrócenie uwagi i zachęcenie do dyskusji z autorem. Poza tekstem ważną funkcję komunikacyjną pełni obraz i estetyka wykonanego plakatu.

Początkowo plakaty naukowe wykonywane były ręcznie (pismo techniczne na brystolu). W późniejszym okresie, gdy pojawiły się komputery, były przygotowywane poprzez składanie i przyklejanie fragmentów tekstu i ilustracji przygotowanych i wydrukowanych na drukarce komputerowej. Obecnie najczęściej przygotowywane są w całości na komputerze z wykorzystaniem programów biurowych lub graficznych, a następnie drukowane w zakładach poligraficznych z wykorzystaniem wydruku wielkoformatowego.

Przykłady plakatów naukowych

Przykład pierwszy

Źródła

Weiner J., Technika pisana i prezentowania przyrodniczych prac naukowych – przewodnik praktyczny. Wydanie III poprawione i uzupełnione, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, 2003.

Writing Strategies for Poster Sessions, Writing@CSU - zbiór porad jak napisać dobry plakat naukowy

Plakat naukowy (poster)

Zobacz też

komunikat

konferencja naukowa

krótkie doniesienie

referat

sesja posterowa