Plan głodowy - Polski Serwis Naukowy

"Plan głodowy" (niem. Hungerplan, także Backe-Plan) – potoczna nazwa nadana przez historyków niemieckim planom ekonomicznej eksploatacji okupowanych terytoriów ZSRR. Tak zwane "Polityczno-gospodarcze wytyczne dla organizacji na Wschodzie", opracowane wiosną 1941 r., przewidywały, iż na opanowanych przez Wehrmacht terytoriach ZSRR konfiskowane będą wszystkie "nadwyżki" żywności – z przeznaczeniem na wyżywienie walczących oddziałów oraz cywilnej ludności Rzeszy. Przyjmując ten plan, niemieckie władze wojskowe i cywilne świadomie przyjęły założenie, że w wyniku jego realizacji 30 milionów obywateli ZSRR umrze z głodu.

Klęska głodu (także: głód) - rozpowszechniony na pewnym obszarze niedobór żywności, powodujący niedożywienie lub śmierć głodową dużej liczby ludności.
Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie wschodniej, głównie na Ukrainie (także w krajach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich.

Założenia Planu

Genezy "Planu głodowego" należy doszukiwać się już we wstępnej fazie przygotowań do niemieckiej inwazji na Związek Radziecki. Dla niemieckich sztabowców opracowujących założenia planu "Barbarossa" szybko stało się jasne, że ogromne odległości do linii frontu i niedostateczna sowiecka infrastruktura transportowa nie pozwolą na dostarczenie niemieckim żołnierzom odpowiedniej ilości zaopatrzenia z Rzeszy. W związku z powyższym, 2 maja 1941 r. główny wydział gospodarczy Wehrmachtu przygotował dokument, w którym przyjęto założenie, iż do przełomu 1941 i 1942 r. "cała armia niemiecka" będzie "żywić się na koszt Rosji". W tym samym czasie służby logistyczne Wehrmachtu miały skupić większość sił i środków na zapewnieniu dostaw amunicji dla walczących oddziałów. Niemieccy sztabowcy stwierdzili bez ogródek, iż: "dziesiątki milionów ludzi z pewnością umrą z głodu, jeśli zabierzemy wszystko, czego potrzebujemy".

Siodło — część rzędu końskiego stanowiąca siedzenie przeznaczone dla jeźdźca. Rusztowanie siodła to tzw. stelaż (lub terlica), wykonany z drewna, metalu lub plastyku. Jego pokrycie to część wykonana z wyściółki (najczęściej z plastykowej pianki, dawniej ze słomy lub filcu i obciągnięta skórą lub sztucznym materiałem. Chroni ona kręgosłup konia przed urazami oraz umożliwia mu swobodę poruszania. Kształt i wyprofilowanie siodła wpływa na dosiad i sylwetkę jeźdźca. Siodła są wytwarzane w różnych rozmiarach oraz ciężarach, tak, aby pasowały do różnych rodzajów koni i jeźdźców.
Blokada Leningradu - okres oblężenia Leningradu (obecnie Sankt Petersburg) w czasie drugiej wojny światowej przez wojska niemieckie, które trwało od 8 września 1941 do 18 stycznia 1944 i pochłonęło około miliona ofiar.

Nazistowskim przywódcom plan ten wydał się jednak za mało ambitny. Oczekiwali oni jak najszybszego rozpoczęcia gospodarczej eksploatacji podbitych ziem, która pozwoliłaby zniwelować skutki gwałtownego przerwania współpracy ekonomicznej z ZSRR, którą Rzesza owocnie prowadziła od momentu zawarcia paktu Ribbentrop-Mołotow. Z tego powodu, 23 maja 1941 r. główny wydział gospodarczy Wehrmachtu przygotował nowy dokument, zatytułowany: "Polityczno-gospodarcze wytyczne dla organizacji na Wschodzie". Tym razem założono, iż sowieckie zasoby żywnościowe posłużą nie tylko do wykarmienia walczących na Wschodzie dywizji, lecz również do zaopatrywania cywilnej ludności Rzeszy.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
Zboża lub rośliny zbożowe – rośliny uprawne z rodziny traw (Poaceae). Ich owoce wytwarzają nasiona o wysokiej zawartości skrobi, są one wykorzystywane do celów konsumpcyjnych (mąki, kasze, oleje, syropy), pastewnych i przemysłowych (piwowarstwo, młynarstwo, gorzelnictwo, farmaceutyka).

Wspomniane "żywienie się na koszt Rosji" miało w pierwszym rzędzie polegać na konfiskacie "nadwyżek" żywności z najbardziej produktywnych rolniczo, południowych regionów ZSRR (gł. Ukrainy). Słowo "nadwyżki" odnosiło się w tym kontekście do żywności, która w normalnych warunkach była przeznaczona na wykarmienie ludności miejskiej oraz populacji mniej wydajnych rolniczo, północnych regionów ZSRR. Niemcy planowali, iż do końca 1941 r. do samej tylko Rzeszy trafi 7 milionów ton zboża.

Bitwa pod Moskwą (bitwa o Moskwę, obronna operacja moskiewska, operacja "Tajfun") – główna bitwa początkowego okresu wojny między Niemcami a ZSRR, trwająca od października 1941 do stycznia 1942, która zakładała zdobycie stolicy ZSRR. Uważana jest za jedną z najważniejszych operacji strategicznych II wojny światowej.
Kaloria (łac. calor – ciepło) — historyczna jednostka ciepła, obecnie gdy ciepło jest utożsamiane z energią jest pozaukładową jednostką energii (skrót cal); często używana jest jednostka wielokrotna kilokaloria (skrót kcal); 1 kcal = 1000 cal.

Eksperci Wehrmachtu ocenili, iż realizacja "Wytycznych..." przyniesie śmierć głodową 30 milionom obywateli ZSRR, stąd historycy ochrzcili później ten dokument mianem "Planu głodowego". Wojskowe i cywilne władze III Rzeszy świadomie i bez większych oporów zaakceptowały ten ludobójczy projekt. Martin Bormann mówił: "Miliony ludzi muszą umrzeć z głodu", a Marszałek Rzeszy Hermann Göring dworował sobie, iż "Ukraińcy będą musieli zjadać siodła kozackie".

Jeniec wojenny – zatrzymana osoba, zdefiniowana w artykule 4 i 5 Konwencji Genewskiej o traktowaniu jeńców wojennych przyjętej 12 sierpnia 1949 jako ten, kto angażował się w działania bojowe pod rozkazami swojego rządu i został zatrzymany przez siły zbrojne strony przeciwnej. Osoba taka nazywana jest kombatantem posiadającym immunitet wynikający z międzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych.
Amunicja – ogół rakiet, nabojów artyleryjskich, min, bomb lotniczych, torped, bomb głębinowych, granatów ręcznych oraz naboje do broni strzeleckiej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)