Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Program GRAF-TECH zasili finansowo badania nad grafenemAż 60 mln złotych na opracowanie i wdrożenie innowacji opartych na wykorzystaniu grafenu przeznaczy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR). Program GRAF-TECH ma zwiększyć konkurencyjność polskiej nauki i gospodarki i wzmocnić współpracę pomiędzy jednost...
Reklama:
Planowane loty księżycowe
Czy wiesz że...?Asysta grawitacyjna – w astrodynamice pojęcie określające zmianę prędkości i kierunku lotu kosmicznego przy użyciu pola grawitacyjnego planety lub innego dużego ciała niebieskiego. Jest to obecnie powszechnie używana metoda uzyskiwania prędkości pozwalających osiągnąć zewnętrzne planety Układu Słonecznego. Została opracowana w 1959 roku w moskiewskim Instytucie Matematyki im. Stiekłowa. Język rosyjski ( русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania. Obserwatorium Jodrell Bank ( ang. Jodrell Bank Observatory) – obserwatorium radioastronomiczne należące do Uniwersytetu Manchester, położone koło Macclesfield, w hrabstwie Cheshire, w Wielkiej Brytanii. Założone w 1945 z inicjatywy sir Bernarda Lovella.
Mapa Księżyca z zaznaczonymi miejscami lądowań automatycznych sond i statków załogowych
Chronologiczna lista wszystkich sond i statków kosmicznych, których celem misji był Księżyc, lub które przelatywały w pobliżu Księżyca przy okazji wykonywania innych zadań. Uwzględniono nieudane próby startów sond księżycowych. Wielka Encyklopedia Radziecka (ros. Большая Советская Энциклопедия) – jedna z największych encyklopedii światowych w języku rosyjskim, wydawana w ZSRR w trzech edycjach (1926–1947, 1950–1958, 1969–1978). Pierwsza edycja miała 65 tomów zawierających 65 000 haseł (plus dodatkowy tom o Związku Radzieckim). Jej redaktorem naczelnym był Otto Szmidt. Druga edycja miała 50 tomów, 100 000 haseł (plus dodatkowy tom). Trzecie wydanie miało 30 tomów zawierających w sumie około 100 tysięcy haseł. W latach 1957–1990 corocznie publikowane były poprawki. Od 2000 istnieje edycja online. Lądownik - część statku kosmicznego, lub sondy kosmicznej, która po oddzieleniu się od statku macierzystego służy do lądowania na planecie. Aparatura badawcza lądownika ma za zadanie dostarczenie szczegółowych danych o składzie chemicznym i właściwościach fizycznych atmosfery i powierzchni planety.
Kursywą podane są nazwy nieoficjalne lub oznaczenia z biur konstrukcyjnych, dla sond, które nie otrzymały nazwy oficjalnej z powodu zniszczenia podczas startu.
Wszystkie daty podane są według czasu uniwersalnego (UTC).
Dla subsatelitów oraz lądowników i łazików księżycowych, które oddzieliły się od pojazdu macierzystego, w pozycji data startu podano datę początku samodzielnej fazy misji.
Skład załóg misji programu Apollo jest podany w kolejności: dowódca, pilot modułu załogowego, pilot modułu księżycowego . W misjach Apollo, które wylądowały na Księżycu, w lądowaniu brali udział dowódca i pilot modułu księżycowego, natomiast pilot modułu załogowego pozostawał na orbicie.
Opis kolorów tabeli:
Misje zakończone niepowodzeniem nie wykonały żadnego z ich głównych zadań.
Misje zakończone częściowym sukcesem wykonały niektóre, ale nie wszystkie główne zadania.
Misje zakończone sukcesem wykonały wszystkie główne zadania. W przypadku przelotów w pobliżu Księżyca i manewrów asysty grawitacyjnej, w misjach, których głównym celem nie był Księżyc, sukces oznacza powodzenie przelotu, niezależnie od powodzenia pozostałej części misji.
Uwagi
- Nazwa Łuna 1 została nadana w 1963 roku. Wcześniej w prasie radzieckiej była używana oficjalna nazwa Sowietskaja kosmiczeskaja rakieta (pol. Radziecka rakieta kosmiczna).
- Moment uderzenia Łuny 2 w powierzchnię Księżyca podany za Wielką Encyklopedią Radziecką (Ежегодники БСЭ 1957-1990гг.. Эпизоды космонавтики.)
- Nazwa Łuna 2 została nadana w 1963 roku. Wcześniej w prasie radzieckiej była używana oficjalna nazwa Wtoraja sowietskaja kosmiczeskaja rakieta (pol. Druga radziecka rakieta kosmiczna).
- Nazwa Łuna 3 została nadana w 1963 roku. Wcześniej w prasie radzieckiej była używana oficjalna nazwa Awtomaticzeskaja mieżpłanietnaja stancja (pol. Automatyczna stacja międzyplanetarna).
- Autorzy rosyjscy, w tym Borys Czertok, oraz NASA jako datę startu sondy E-3 No. 2 podają 19 kwietnia 1960 r. Częć źródeł, w tym Jonathan's Space i Encyclopedia Astronautica podają datę 16 kwietnia 1960.
- Różne źródła jako odległość przelotu Łuny 4 od powierzchni Księżyca podają 8336,2, 8451 i 8500 km.
- NPO im. S. A. Ławoczkina jako współrzędne miejsca lądowania Łuny 9 podaje 7,13°N, 64,53°W.
- Z powodu usterki układu kontroli położenia Łuna 11 nie wykonała zaplanowanych zdjęć powierzchni Księżyca.
- Wypadek ten często nie jest formalnie zaliczany do misji księżycowych. Źródła jako jego datę podają 14 lub 15 lipca 1968 r. Według różnych źródeł w wypadku zginął jeden lub trzech techników.
- W połowie 2009 roku, w związku z 40 rocznicą misji Apollo, upubliczniono nagranie sporządzone w radioastronomicznym Obserwatorium Jodrell Bank należącym do Uniwersytetu w Manchesterze, które śledziło obydwie misje - rosyjską Łuna 15 i amerykańską Apollo 11. Materiał dźwiękowy w: Roman Sidorski, Jak Rosjanie pierwsi (nie) wylądowali na Księżycu, "Histmag.org", 4 lipca 2009.
- Największe zbliżenie do Księżyca 22 grudnia 1983 r. na odległość 119,4 km. Po tym przelocie sonda ISEE-3 została przemianowana na International Cometary Explorer (ICE).
- Daty przelotów sondy Hiten w pobliżu Księżyca (w odległościach od 12000 km do 76000 km): 18 marca 1990, 10 lipca 1990, 4 sierpnia 1990, 7 września 1990, 2 października 1990, 3 stycznia 1991, 27 stycznia 1991, 3 marca 1991, 26 kwietnia 1991 i 2 października 1991.
- Brak potwierdzenia wejścia subsatelity Hagoromo na orbitę wokółksiężycową z powodu wcześniejszej awarii nadajnika pokładowego.
- Z powodu awarii po opuszczeniu orbity wokółksiężycowej misja sondy Clementine do planetoidy 1620 Geographos nie powiodła się.
- Od 1 grudnia 1994 do 17 listopada 1998 sonda Wind wykonała 19 przelotów w pobliżu Księżyca, z których największe zbliżenie, na odległość 11834 km, nastąpiło 27 grudnia 1994.
- Satelita został wystrzelony pod nazwą AsiaSat 3, w 1998 r. przemianowany na HGS-1, w 1999 r. ponownie przemianowany na PAS-22. Zbliżenia do Księżyca 13 maja 1998 na odległość 6200 km i 6 czerwca 1998 na odległość 34300 km.
- Daty przelotów sondy Nozomi w pobliżu Księżyca: 24 września 1998 i 18 grudnia 1998 (zbliżenie na odległość 2809 km).
- Przelot sondy WMAP 30 lipca 2001 w odległości 5200 km od Księżyca.
- Przelot sondy STEREO A 15 grudnia 2006 w odległości 7340 km od Księżyca. Przeloty STEREO B 15 grudnia 2006 w odległości 11776 km i 21 stycznia 2007 w odległości 8818 km.
- Sondy ARTEMIS są częścią programu THEMIS składającego się z 5 sztucznych satelitów przeznaczonych do badania magnetosfery Ziemi. Po zakończeniu głównej misji, satelity THEMIS B i THEMIS C zostały przemianowane odpowiednio na ARTEMIS P1 i ARTEMIS P2 i skierowane na orbity wokół Księżyca.
- W styczniu 2012 sondy GRAIL-A i GRAIL-B zostały przemianowane odpowiednio na Ebb i Flow. Nazwy te zostały wybrane przez NASA w ramach konkursu rozpisanego wśród uczniów amerykańskich szkół.
Przypisy
- NASA: Pioneer 0/Able 1 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-1/1 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Pioneer 1/Able 2 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- Encyclopedia Astronautica: Pioneer 0-1-2 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-1/2 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Pioneer 2 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-1/3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Pioneer 3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 1 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Luna 1 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Pioneer 4 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-1A/5 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 2 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Luna 3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Pioneer P-3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-3/1 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-3/2 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Pioneer P-30 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Pioneer P-31 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ranger 3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ranger 4 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ranger 5 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-6/2 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-6/3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 4 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ranger 6 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-6/6 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-6/5 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ranger 7 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ranger 8 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Kosmos 60 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ranger 9 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-6/8 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 5 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 6 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Zond 3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 7 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 8 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 9 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-9" (ros.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Kosmos 111 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 10 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-10" (ros.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Surveyor 1 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Surveyor 1 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Explorer 33 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Lunar Orbiter 1 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 11 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-11" (ros.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Surveyor 2 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 12 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-12" (ros.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Lunar Orbiter 2 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 13 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-13" (ros.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Lunar Orbiter 3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Surveyor 3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Surveyor 3 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Lunar Orbiter 4 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Surveyor 4 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Explorer 35 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Lunar Orbiter 5 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Surveyor 5 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Surveyor 5 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: 7K-L1/4L (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Surveyor 6 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Surveyor 6 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: 7K-L1/5L (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Surveyor 7 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Surveyor 7 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-6LS/112 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 14 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-14" (ros.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: 7K-L1/7L (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- Mark Wade: Soyuz 7K-L1 (ang.). Encyclopedia Astronautica. [dostęp 2011-12-05].
- Anatoly Zak: Russia's manned lunar program (ang.). RussianSpaceWeb.com, 2011-08-31. [dostęp 2011-12-04].
- NASA: Zond 5 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Zond 6 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Apollo 8 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: 7K-L1/13L (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-8/201 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: 7K-L1S/3S (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Apollo 10 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-8-5/402 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: 7K-L1S/5L (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 15 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-15" (ros.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Apollo 11 Command and Service Module (CSM) (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Apollo 11 Lunar Module / EASEP (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Zond 7 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Kosmos 300 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Kosmos 305 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Apollo 12 Command and Service Module (CSM) (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Apollo 12 Lunar Module / ALSEP (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Ye-8-5/405 (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA - NSSDC: Apollo 13 Command and Service Module (CSM) (ang.). [dostęp 2011-09-22].
- NASA: Luna 16 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-16" (ros.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA: Zond 8 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA: Luna 17/Lunokhod 1 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-17" (ros.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA - NSSDC: Apollo 14 Command and Service Module (CSM) (ang.). [dostęp 2011-12-18].
- NASA - NSSDC: Apollo 14 Lunar Module / ALSEP (ang.). [dostęp 2011-12-18].
- NASA - NSSDC: Apollo 15 Command and Service Module (CSM) (ang.). [dostęp 2011-12-18].
- NASA - NSSDC: Apollo 15 Lunar Module / ALSEP (ang.). [dostęp 2011-12-18].
- ↑ Bettye B. Burkhalter, Mitchell R. Sharpe: Lunar Roving Vehicle: Historical Origins, Development, and Deployment (ang.). Journal of the British Interplanetary Society, tom 48, s. 199-212, 1995. [dostęp 2011-12-18].
- NASA - NSSDC: Apollo 15 Subsatellite (ang.). [dostęp 2011-12-18].
- NASA: Luna 18 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-18" (ros.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA: Luna 19 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-19" (ros.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA: Luna 20 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-20" (ros.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA - NSSDC: Apollo 16 Command and Service Module (CSM) (ang.). [dostęp 2011-12-18].
- NASA - NSSDC: Apollo 16 Lunar Module / ALSEP (ang.). [dostęp 2011-12-18].
- NASA - NSSDC: Apollo 15 Subsatellite (ang.). [dostęp 2011-12-18].
- NASA: 7K-LOK/6A (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA - NSSDC: Apollo 17 Command and Service Module (CSM) (ang.). [dostęp 2011-12-18].
- NASA - NSSDC: Apollo 17 Lunar Module / ALSEP (ang.). [dostęp 2011-12-18].
- NASA: Luna 21/Lunokhod 2 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-17" (ros.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA: Explorer 49 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA - NSSDC: RAE-B (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA: Mariner 10 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- Arizona State University: Mariner 10 Encounters (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA: Luna 22 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-22" (ros.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA: Luna 23 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-23" (ros.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA: Ye-8-5M/412 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA - NSSDC: Luna 24 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NPO im. S. A. Ławoczkina: Автоматическая станция "Луна-24" (ros.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA - NSSDC: ISEE 3 (ang.). [dostęp 2011-12-17].
- NASA: Galileo (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- JAXA: HITEN (MUSES-A) (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- Jonathan McDowell: Jonathan's Space Report No. 150 (ang.). 1993-04-19. [dostęp 2011-12-29].
- NASA - NSSDC: Geotail (ang.). [dostęp 2011-12-07].
- JAXA: GEOTAIL (ang.). [dostęp 2011-12-07].
- NASA: Clementine (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA: Wind (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA: Asiasat 3/HGS-1 (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA: Lunar Prospector (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA/Ames Research Center: Lunar Prospector Home Page (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA: Nozomi (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- Jonathan McDowell: Jonathan's Space Report No. 458 (ang.). 2001-08-08. [dostęp 2011-12-29].
- ESA: SMART-1 Home Page (ang.). [dostęp 2011-12-07].
- NASA - NSSDC: SMART 1 (ang.). [dostęp 2011-12-07].
- Johns Hopkins University / Applied Physics Laboratory: Twin APL-Built Spacecraft Swing Past Moon, Preparing for 3-D Solar Studies (ang.). 2007-01-23. [dostęp 2011-12-31].
- UC Berkeley: Artemis Home Page (ang.). [dostęp 2011-12-31].
- NASA: ARTEMIS (ang.). [dostęp 2011-12-31].
- JAXA: KAGUYA (SELENE) (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA - NSSDC: Kaguya (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA - NSSDC: Chang'e 1 (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- ISRO: Chandrayaan-1 Home Page (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA - NSSDC: Chandrayaan 1 Lunar Orbiter (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA: Lunar Reconnaissance Orbiter Home Page (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA: Lunar Reconnaissance Orbiter (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA: LCROSS Home Page (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA - NSSDC: Lunar Crater Observation and Sensing Satellite (LCROSS) (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA - NSSDC: Chang'e 2 (ang.). [dostęp 2011-12-29].
- NASA: Gravity Recovery And Interior Laboratory (ang.). [dostęp 2011-09-21].
- NASA: LADEE (strona oficjalna misji) (ang.). [dostęp 2011-12-01].
- NASA: LADEE (ang.). [dostęp 2011-12-01].
- ↑ Chinese launch schedule (ang.). NASASpeceflight.com, 2011-12-02. [dostęp 2011-12-04].
- Anatoly Zak: Luna-Glob (ang.). RussianSpaceWeb.com, 2011-06-13. [dostęp 2011-12-01].
- Anatoly Zak: Lunar exploration plans in 2012 (ang.). RussianSpaceWeb.com, 2012-04-10. [dostęp 2012-04-14].
- Anatoly Zak: Luna-Resurs (ang.). RussianSpaceWeb.com, 2011-06-12. [dostęp 2011-12-01].
- Chris Bergin: Exploration Mission 1: SLS and Orion mission to the Moon outlined (ang.). NASASpaceFlight.com, 2012-02-29. [dostęp 2012-03-02].
- Chris Bergin: Building the Roadmap for SLS – Con Ops lays out the LEO/Lunar Options (ang.). NASASpaceFlight.com, 2011-12-15. [dostęp 2011-12-21].
Bibliografia
Asif A. Siddiqi: Deep Space Chronicle: A Chronology of Deep Space and Planetary Probes 1958–2000. NASA SP-2002-4524 (ang.). Monographs in Aerospace History; No. 24, 2002. [dostęp 2011-12-21].
Richard W. Orloff: Apollo by the Numbers: A Statistical Reference (ang.). NASA SP-2000-4029, wydanie poprawione: wrzesień 2004. [dostęp 2011-12-21].
Jonathan McDowell: Launchlog (ang.). Jonathan's Space Report. [dostęp 2011-12-21].
Samuel Lawrence: LROC Coordinates of Robotic Spacecraft (ang.). 2010-04-05. [dostęp 2011-12-21].
Mark Wade: Encyclopedia Astronautica (ang.). [dostęp 2011-12-21].
Program Apollo – seria amerykańskich lotów kosmicznych w latach 1961- 1972. Celem programu było lądowanie człowieka na Księżycu, a następnie jego bezpieczny powrót na Ziemię. Zadanie zostało zrealizowane w 1969 roku, w czasie misji Apollo 11. Program był kontynuowany do roku 1972 w celu przeprowadzenia dokładniejszej naukowej eksploracji Księżyca.
Uniwersalny czas koordynowany, UTC ( ang. Universal Time Clock lub Coordinated Universal Time, fr. Temps Universel Coordonné) – wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI ( fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego. By zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem zerowym o godz. 12:00 UTC, z dokładnością nie mniejszą niż 0.9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. przestępna sekunda. Operację tę przeprowadza IERS (International Earth Rotation Service).
Czy wiesz że...? beta
Statek kosmiczny - pojazd poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki napędowe. Współczesne statki kosmiczne wynoszone są w górę dzięki napędowi rakietowemu, który wytwarza siłę odrzutu. Wyróżnia się kilka rodzajów statków kosmicznych:
Borys Czertok ( ros. Борис Евсеевич Черток; ur. 1 marca 1912 w Łodzi, zm. 14 grudnia 2011 w Moskwie) – rosyjski konstruktor rakiet i jeden z głównych twórców radzieckiego programu kosmicznego. Był konstruktorem systemów sterowania do radzieckich rakiet nośnych, a przez wiele lat zastępcą Naczelnego Konstruktora, Siergieja Korolowa.
|