Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku,

Czerniak złośliwy jest często występującym nowotworem złośliwym skóry. Niestety wyniki leczenia czerniaka w Polsce należą do najgorszych w Europie. Niezrozumiałe pozostają przyczyny późnego rozpoznawania czerniaka skóry, którego diagnostyka jest najprostszą i najtańszą w całej onkologii.

Kierujemy do Ciebie prośbę o wypełnienie anonimowej ankiety, która pozwoli na ocenę naszej wiedzy o czerniaku skóry, a w szczególności o profilaktyce i leczeniu tej choroby.
Czas jaki to zajmie - około 10-15 minut.

Czy chcesz pomóc w badaniach naukowych - odpowiedzieć na nasze pytania?

TAK, wypełniam
NIE, odmawiam

Zebrane informacje wykorzystane zostaną wyłącznie do celów naukowych
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Śląski - dialekt czy język regionalny?
21 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego UNESCO, ustanowiony dla chronienia zanikających języków. W polskim Sejmie toczy się właśnie dyskusja na temat nadania statusu języka regionalnego dialektowi śląskiemu. Poseł...
 
OBOP: tragedia smoleńska bez wpływu na świadomość historyczną Polaków
Tragedia smoleńska nie zwiększyła wśród Polaków popularności poglądu o martyrologii narodu polskiego - wynika z sondażu TNS OBOP, przeprowadzonego w miesiąc po katastrofie prezydenckiego samolotu. O Polakach sądzi się, że mają do swej przeszłości stosunek apologetyczny...
 
Jean Lilensten zdobywa pierwszą nagrodę Europlanet za wybitność
Dr Jean Lilensten z Laboratoire de Planétologie de Grenoble we Francji zdobył pierwszą nagrodę Europlanet za wybitne osiągnięcia na polu angażowania społeczeństwa w nauki planetarne. Infrastruktura badawcza Europlanet jest programem o budżecie 6 mln EUR w części ...
 
Wiek diamentów
W Australii Zachodniej odkryto diamenty sprzed czterech miliardów lat. Dzięki Temu odkryciu poszerzy się wiedza współczesnej nauki na temat wczesnego kształtowania się skorupy ziemskiej. Diamenty z tak odległej...
 
Babyboom: najlepszy wiek na pierwsze dziecko zdaniem kobiet
W latach 90. średni wiek, w którym kobiety rodziły pierwsze dziecko wynosił 20-24 lata. Ostatnie dane GUS (Rocznika Demograficznego 2009 GUS) pokazują, że najwięcej urodzeń w 2008 r. było wśród kobiet w wieku 25-29 lat - 151 894 żywe urodzenia. Znacznie więce...

Reklama:


Plejada - literatura francuska

Czy wiesz że...?
Farsa – odmiana komedii oparta na błahych konfliktach, karykaturze i komizmie sytuacyjnym. Przenośnie: rzecz niepoważna, niedorzeczność, głupstwo, kpina.

Oda – utwór liryczny, który charakteryzuje się wzniosłością tematu i stylu, sławi ideę, wydarzenie lub czas. Zwykle cechuje ją także zbiorowy podmiot wypowiedzi. Należała do najpopularniejszych form poezji klasycznej.

Moralitet – gatunek dramatyczny, o tematyce religijnej, ukształtowany w XIV wieku na północy Europy[1]. Moralitety ukazywały dzieje jednostkowego bohatera, wybierającego pomiędzy złem a dobrem, potępieniem a zbawieniem[2].
Pierre de Ronsard
Joachim du Bellay

Plejada (fr. la Pléiade) - grupa poetów zebranych wokół Pierre'a de Ronsarda i Joachima du Bellaya, działająca we Francji w XVI wieku. Jej koncepcja poezji i roli poety poważnie przyczyniła się do dalszego rozwoju literatury francuskiej oraz upowszechniła stosowanie języka francuskiego w literaturze pięknej tego kraju.

Rondoukład stroficzny, który narodził się w średniowiecznej poezji francuskiej. Posiada od 8 do 15 wersów, dwa rymy i refren, powtarzający pierwsze słowa utworu dwu- lub trzykrotnie na końcu każdej zwrotki, lecz nierymujący się z resztą wersów. Najczęściej stosowano ronda 13- i 15-wersowe, których wersy rozciągały się na 8 lub 10 sylab.

Chansons de geste (ze starofrancuskiego "pieśni o czynie", łac. gesta) – poezja epicka, która pojawiła się u początków literatury francuskiej. Mianem tym określamy powstałe między XI a XIII wiekiem poematy rycerskie mówiące o przygodach (czynach) historycznych i legendarnych bohaterów. Początkowo funkcjonowały one w przekazach ustnych, ale od około XII wieku zaczęto je zapisywać.

Historia

Poeci tworzący późniejszą Plejadę byli studentami w Kolegium Coqueret oraz w Kolegium Boncourt, gdzie ich poglądy formowały się pod kierunkiem wykładowców-latynistów Jeana Dorata oraz Marca Antoine'a de Mureta. Podstawą istnienia grupy było wspólne przekonanie o konieczności stosowania w poezji języka francuskiego i przyczyniania się tym samym do jego rozwoju, w miejsce pisania tradycyjnie po łacinie. Grupa głosiła równocześnie konieczność upowszechniania kultury antycznej, co miało przyczyniać się do krzewienia kultury w szerszych kręgach społecznych.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Dialekt (gr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp. Każdy posiada pewną liczbę wyrazów nie znanych innym odmianom, różnice leksykalnie mogą wynikać z odmiennych warunków przyrodniczych i kulturowych.

Grupa działała początkowo pod nazwą Brygady, a za swój manifest traktowała wydaną w 1549 i podpisaną przez du Bellaya pracę polemiczną Obrona i uświetnienie języka francuskiego. Zawarte w niej wątki rozwijał następnie Skrót sztuki poetyckiej Ronsarda. Od 1556 poeci używali nazwy Plejada, którą zapożyczyli od Plejady aleksandryjskiej jako wyraz podziwu dla kultury antycznej. Członkami grupy byli Pierre de Ronsard, Joachim du Bellay, Jacques Peletier du Mans, Rémy Belleau, Antoine de Baïf, Pontus de Tyard oraz Étienne Jodelle. Po śmierci du Mansa jego miejsce zajął Jean Dorat.

Pierre de Ronsard (ur. 11 września 1524, zm. 27 grudnia 1585) - poeta francuski, główny przedstawiciel renesansowej poezji francuskiej, przywódca Plejady, nazywany księciem poetów.

Obrona i uświetnienie języka francuskiego (oryg. fr. La Deffence, et Illustration de la Langue Francoyse) - manifest literacki sygnowany przez Joachima du Bellaya, wydany po raz pierwszy w 1549.

Poglądy

Członkowie Plejady głosili konieczność gruntownego zreformowania francuskiej poezji, co miało dokonać się poprzez zerwanie zarówno z tradycją średniowieczną, jak i z nurtem neołacińskim. W Obronie i uświetnieniu języka francuskiego uznali za przestarzałe popularne gatunki średniowieczne jak rondo, virelai, pieśń, ballada, chanson de geste, farsa czy moralitet. W koncepcji Plejady ich miejsce miały zająć gatunki wymagające od piszącego większej dbałości formalnej, jak sonet, epos, elegia, eklog, epigram, oda czy list poetycki, natomiast w dramacie - komedia oraz tragedia oparta na wzorcach antycznych. Jako zalecaną tematykę wierszy poeci Plejady wskazywali miłość, śmierć, naturę oraz przemijanie, zalecając w ogólności poruszanie tematów poważnych i niejednoznacznych w miejsce układania wierszy w celach czysto rozrywkowych, związanych z bieżącą polityką, lub dla popisania się swoją erudycją i talentem.

Elegia (gr. elegeia – pieśń żałobna) – utwór liryczny o treści poważnej, refleksyjny, utrzymany w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, dotyczący spraw osobistych lub problemów egzystencjalnych (przemijanie, śmierć, miłość); wyróżnia się elegie miłosne i patriotyczne. Należy do najbardziej charakterystycznych form liryki bezpośredniej.

Plejada, plejada aleksandryjska to grupa 7 dramaturgów z Aleksandrii, działających tam w III wieku p.n.e. Z ich twórczości dochowały się tylko fragmenty.

Równocześnie Plejada wzywała do porzucenia tłumaczeń z łaciny i greki na rzecz swobodnego adaptowania utworów autorów antycznych na grunt francuski, co miało przyczynić się do rozwoju literatury Francji poprzez zaszczepienie w niej doskonałych wzorów. Inspiracją dla nich była również działalność poetów włoskich (głównie Petrarki) Choć poeci z kręgu Ronsarda i du Bellaya przyznawali, że język francuski jest ubogi leksykalnie w porównaniu z łaciną, twierdzili, że dzięki odpowiednim działaniom samych literatów sytuację tę można zmienić. Głosili konieczność tworzenia w języku francuskim neologizmów o źródłosłowie greckim i łacińskim, wprowadzania do języka literackiego wyrazów pochodzących z języka mówionego i dialektów lokalnych.

Epigramat, epigram (gr. ἐπίγραμμα epigramma – "inskrypcja") – wywodzący się z napisów informacyjnych w Starożytnej Grecji krótki, przeważnie dwuwierszowy utwór poetycki pisany dystychem elegijnym. Z czasem wykształciło się kilka rodzajów epigramu: wotywny, nagrobkowy, okolicznościowy. Odmianą epigramatu były popularne w epoce odrodzenia fraszki.

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Odrzucając dotychczasową koncepcję poezji, członkowie Plejady zachowywali wcześniejszą wizję poety jako "tłumacza Bogów", człowieka obdarzonego szczególnym darem odkrywania przed ludźmi tajemnic świata nadprzyrodzonego. Ronsard w swoim Skrócie sztuki poetyckiej porównywał poetę do proroka i mistyka, twierdził jednak również, że swoją misję może on w pełni zrealizować tylko pod warunkiem ciągłego uczenia się i poszerzania swojej wiedzy, a także z godnością przyjmować niezrozumienie i biedę, jakie mogą stać się jego udziałem. Poeta w wizji Plejady jest równocześnie vates, doctus i philosophus - natchnionym, uczonym i filozofem. W ten sposób członkowie Plejady kwestionowali średniowieczne miejsce twórców literatury w społeczeństwie, odrzucając w szczególności wizję poety jako człowieka zabawiającego tłum czy dostarczającego rozrywek w czasie uczt i turniejów rycerskich.

Francesco Petrarca, pol. Franciszek Petrarka (ur. 20 lipca 1304 w Arezzo, zm. 19 lipca 1374 w Arqua) – jeden z pierwszych renesansowych poetów pochodzący z Italii. Pisał zarówno po włosku (nazywanym wówczas volgare – językiem pospolitym), jak i po łacinie.

Sielanka (bukolika, idylla, ekloga, skotopaska, pasterka) – gatunek literacki. Utwór poetycki, przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego. Wysnuta z piosnek pasterskich stała się świadomie kreowanym obrazem utęsknionej, szczęśliwej natury – zdaniem badaczy gatunek jest specyficznym wytworem kultury miasta i ujawnia znużenie światem cywilizacji. Idylla odsłania beztroskie, spokojne i pogodne życie, spełnione przez miłość. Sielanka ma najczęściej kształt lirycznego monologu, poprzedzonego lub przeplecionego opisem bądź dialogiem. Gatunek często ukazuje świat mitologiczny. Nierzadko też ujawnia się w utworach sielankowych temat śmierci, zwłaszcza w formie słynnego toposu "Et in Arcadia ego". ("I ja w Arkadii" to napis na grobowcu.)

Idee Plejady, chociaż spotykały się z krytyką ze strony poetów neołacińskich, ostatecznie stały się głównym czynnikiem kształtującym francuską poezję renesansową i miały istotny wpływ na dalszy rozwój literatury francuskiej.

Bibliografia

  • K. Dybeł, B. Marczuk, J. Prokop, Historia literatury francuskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, ISBN 83-01-14551-X
  • Marie Anne Bernolle, La Pléiade et le renouvellement de la poésie (fr.)





  • Czy wiesz że...? beta

    Sonet – kunsztowna kompozycja poetyckiego utworu literackiego, która złożona jest z 14 wersów zgrupowanych w dwóch czterowierszach (tetrastychach), rymowanych zwykle abba abba i dwóch trójwierszach (tercynach). Pierwsza zwrotka zwykle opisuje temat, druga odnosi go do podmiotu wiersza, a tercyny zawierają refleksję na jego temat.
    Ballada – wierszowana opowieść, łącząca w sobie cechy liryki (nastrojowość, emocjonalność), epiki (fabuła, narrator) i dramatu (dialogi, akcja), której tematem są niezwykłe wydarzenia. Jest gatunkiem synkretycznym. Jej nazwa pochodzi od włoskiego ballare (tańczyć), co wskazuje na włosko-prowansalskie początki. Romantyczna ballada nawiązuje jednak do ludowych pieśni, które między XII a XIV w. pojawiły się w Danii i Szkocji. Pod koniec XVIII w. odkryli je miłośnicy folkloru. Wkrótce ballada stała się ulubionym gatunkiem poetów. Jej forma romantyczna wyróżnia się śpiewnością wiersza, nastrojowością, tajemniczością niejasno zarysowanych zdarzeń z interwencją złowrogich sił nadzmysłowych. Uwydatnieniu sensacyjności sprzyja konstrukcja narratora – zdziwionego światem – który przedstawia.
    Tragedia (łac. tragoedia, z gr. τραγῳδία tragodia, od wyrazów τράγος tragos - kozioł i ᾠδή ode - pieśń) - obok komedii i dramatu właściwego, jeden z trzech podstawowych gatunków dramatu. Tragedia to utwór dramatyczny, w którym ośrodkiem akcji jest nieprzezwyciężalny i kończący się nieuchronną klęską, konflikt wybitnej jednostki z siłami wyższymi - losem, fatum, prawami historii, prawami moralnymi, prawami społecznymi itp. Konflikt ten określa się jako konflikt tragiczny, stanowi on występujący w większości tragedii model sytuacji człowieka, zarazem jako kategoria estetyczna tragizmu stanowiąc o estetycznej wymowie tragedii. Konflikt tragiczny stanowi przeciwieństwo dwóch racji równowartościowych - dlatego też mający dokonać między nimi wyboru musi ponieść klęskę, a jego działania kończą się katastrofą.
    Virelai – jeden z typów poezji i muzyki fracuskiej charakterystyczny dla okresu średniowiecza. Wywodzą się one z rondeau truwerów. Występują dwa rodzaje virelai:
    Komedia (łac. comoedia, z gr. κωμῳδία komodia, od wyrazów κῶμος komos – pochód i ᾠδή ode – pieśń) – jeden z trzech, obok tragedii i dramatu właściwego, gatunków dramatycznych. Komedie cechuje pogodny nastrój, komizm, najczęściej żywa akcja i szczęśliwe dla bohaterów zakończenie. Komedia rozwijała się już w starożytnej Grecji i Rzymie. Przedstawia komicznie sytuacje i wady bohaterów.
    Neologizm (z gr. νεος + λογός – nowe słowo) – środek stylistyczny; nowy wyraz utworzony w danym języku, aby nazwać nieznany wcześniej przedmiot czy sytuację lub osiągnąć efekt artystyczny w utworze poetyckim.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.