Pościg za Goeben i Breslau – operacja morska, prowadzona przez okręty Floty Śródziemnomorskiej Royal Navy na Morzu Śródziemnym w pierwszych dniach I wojny światowej. Miała na celu przechwycenie dwóch krążowników niemieckiej Eskadry Śródziemnomorskiej (niem.: Mittelmeerdivision): liniowego SMS "Goeben" i lekkiego SMS "Breslau", zdążających do Konstantynopola. Wskutek błędów i nieporozumień wśród dowódców brytyjskich obydwa dotarły bezpiecznie do miejsca przeznaczenia. Ich obecność w Turcji i formalne wcielenie do tureckiej marynarki wojennej miały doniosłe konsekwencje, z włączeniem się tego kraju do działań wojennych po stronie państw centralnych.

Obecność niemiecka na Morzu Śródziemnym

W 1912 roku, wobec nasilającego się napięcia w stosunkach międzynarodowych pomiędzy państwami bałkańskimi, dowództwo Kaiserliche Marine podjęło decyzję o utworzeniu Eskadry Śródziemnomorskiej, mającej reprezentować i zabezpieczać niemieckie interesy w regionie. Powstała ona wbrew opinii admirała Tirpitza, który chciał zatrzymać całość sił Hochseeflotte na Morzu Północnym, ale dzięki poparciu cesarza Wilhelma II. W jej skład weszły: najnowszy krążownik liniowy SMS "Goeben" i mający stanowić jego osłonę krążownik lekki SMS "Breslau". Okręty opuściły Kilonię 4 listopada 1912 roku i 15 tegoż miesiąca zawinęły do Konstantynopola.

Podczas obydwu wojen bałkańskich niemiecka eskadra nie angażowała się bojowo, zajmując się raczej prezentowaniem bandery cesarskiej w portach basenu Morza Śródziemnego. Wśród odwiedzonych znalazły się między innymi: Wenecja, Neapol, Pola i porty Lewantu. W okresie od kwietnia do września 1913 roku do dwóch dotychczasowych okrętów dołączyły krążowniki lekkie SMS "Dresden" i "Straßburg", ale po zakończeniu II wojny bałkańskiej powróciły na wody macierzyste. Od 23 października 1913 roku dowódcą Eskadry Śródziemnomorskiej został mianowany kontradmirał Wilhelm Souchon.

W 1914 roku na SMS "Goeben" nastąpiła awaria kotłów, co znacznie ograniczyło prędkość krążownika. Początkowo planowano jego powrót na remont do Niemiec, ale ostatecznie, w związku z narastającym napięciem międzynarodowym po zamachu w Sarajewie, przeprowadzono go w Poli, z udziałem niemieckich specjalistów. Krążownik opuścił stocznię 28 lipca 1914 roku, w dniu wypowiedzenia przez Austro-Węgry wojny przeciwko Serbii, po czym admirał Souchon postanowił niezwłocznie opuścić łatwy do zablokowania Adriatyk i po spotkaniu z przebywającym wówczas w Durazzo SMS "Breslau" skierował się przez Brindisi do Mesyny.

Planując swoje posunięcia na wypadek wojny, dowódca Eskadry Śródziemnomorskiej brał pod uwagę kilka możliwości. Najbardziej efektywnym sposobem wykorzystania bojowego podlegających mu krążowników był atak na francuskie linie komunikacyjne przecinające zachodnią część Morza Śródziemnego i porty na wybrzeżu Afryki Północnej. Aby uniknąć prawdopodobnego starcia z okrętami Floty Śródziemnomorskiej Royal Navy, mógł skierować się do adriatyckich portów Austro-Węgier i połączyć z ich flotą, co jednak oznaczałoby operacyjne podporządkowanie się dowództwu w Wiedniu i prawdopodobne zablokowanie na zamkniętym akwenie Adriatyku. Obawy te wzmacniało ogłoszenie 2 sierpnia przez rząd włoski całkowitej neutralności kraju w toczącym się konflikcie. Kolejną możliwością był rejs na wschód, do neutralnej, ale przychylnej Niemcom Turcji, gdzie Souchon był fetowany podczas oficjalnej wizyty jego eskadry w maju 1914 roku.