Mapa pokazująca przybliżone kursy zespołów floty niemieckiej i brytyjskiej w dniach 4−10 sierpnia 1914

Brytyjczycy spodziewali się kolejnego rejsu Niemców przeciwko francuskim konwojom, stąd też admirał Milne zgromadził niemal wszystkie siły na zachód od Mesyny. Wschodni kierunek patrolował jedynie samotny "Gloucester" oraz 1. Eskadra Krążowników kontradmirała Troubridge'a. Zgodnie z otrzymanymi wcześniej rozkazami, uwzględniającymi zawarte 2 sierpnia tajne przymierze niemiecko-tureckie, eskadra admirała Souchona wyszła z Mesyny po południu 6 sierpnia i skierowała się w stronę Konstantynopola, obierając początkowo kurs na Adriatyk, czym zupełnie zmyliła ścigającego ją kontradmirała Troubridge'a. Był to doskonały plan niemieckiego dowódcy, który wykorzystał słabą widoczność w cieśninie Otranto oraz dużą szybkość swych okrętów i w zapadającym zmierzchu niezauważenie zmienił kurs, wymykając się pogoni.

Po zrozumieniu swego błędu kontradmirał Troubridge wysłał "Dublin" i dwa niszczyciele celem doścignięcia Niemców i przeprowadzenia ataku torpedowego, ale w zapadających ciemnościach okazało się to niemożliwe do zrealizowania. Mając na uwadze przewagę ogniową i szybkości niemieckiej eskadry, kontradmirał Troubridge zaprzestał pościgu rankiem 7 sierpnia. Kontynuował go jedynie "Gloucester". Ponieważ jego dystans do "Goeben" stale się zwiększał, po południu dowodzący krążownikiem komandor Howard Kelly (jego brat John był w tym czasie dowódcą HMS "Dublin") wydał rozkaz otwarcia ognia do znajdującego się bliżej "Breslau", licząc, że przeciwnik wezwie na pomoc większy z okrętów. Jeden z pocisków był celny, ale nie spowodował szkód na niemieckim krążowniku. Były to jedyne strzały strony brytyjskiej podczas całego pościgu. Ostatecznie dowódca "Gloucester" zrezygnował z pogoni, gdy Niemcy minęli przylądek Matapan, a jemu samemu zagroził brak paliwa.

W tym samym czasie krążowniki liniowe admirała Milne'a uzupełniały zapasy węgla na Malcie i były gotowe do wypłynięcia w morze po północy 8 sierpnia. Wtedy dowódca Floty Śródziemnomorskiej otrzymał depeszę z Admiralicji, informującą go o stanie wojny z Austro-Węgrami. Wobec tego zdecydował się on na patrolowanie okolic cieśniny Otranto, aby zapobiec niezauważonemu wyjściu okrętów nowego przeciwnika na Morze Śródziemne. Jednak wiadomość stwierdzała nieprawdę, ponieważ wojna została wypowiedziana dopiero 12 sierpnia. Pomyłkę sprostowano po kilku godzinach, a 9 sierpnia admirał Milne otrzymał wyraźny rozkaz od Admiralicji, aby podjąć pościg za "Goeben" i "Breslau", które w tym czasie minęły już przylądek Matapan i zaopatrzyły się w węgiel z wysłanego wcześniej na wody greckie niemieckiego statku.

10 sierpnia po południu krążowniki admirała Souchona dotarły bezpiecznie na wody wciąż neutralnej Turcji i przeprowadzone przy udziale miejscowych pilotów poprzez zaminowane Dardanele wpłynęły następnego dnia do Konstantynopola. Wobec protestów Wielkiej Brytanii i Francji, żądających internowania i rozbrojenia krążowników, rząd turecki oświadczył, że zakupił obydwie jednostki w miejsce przejętych przez Royal Navy dwóch budowanych w stoczniach brytyjskich pancerników ("Reshadiye" i "Sultan Osman I") i w oficjalnej ceremonii, która odbyła się 16 sierpnia 1914 roku, przyjęto je w skład marynarki tureckiej. SMS "Goeben" otrzymał nazwę "Yavuz Sultan Selim" i został jednocześnie okrętem flagowym floty, SMS "Breslau" zaś "Midilli". Na obydwu okrętach zatrzymano niemieckie załogi (chociaż marynarze otrzymali tureckie mundury i fezy), zaś admirał Souchon został 23 września mianowany głównodowodzącym marynarki tureckiej w randze wiceadmirała (w Kaiserliche Marine pozostawał wciąż jako kontradmirał).

Konsekwencje

SMS "Breslau" już jako "Midilli"

Najważniejszą konsekwencją ucieczki niemieckich krążowników do Konstantynopola było przystąpienie Turcji do działań wojennych po stronie państw centralnych. 29 października 1914 roku "Yavuz Sultan Selim" i "Midilli", pomimo trwającej wciąż neutralności Turcji, ostrzelały cele na czarnomorskim wybrzeżu Rosji a w drodze powrotnej zmusiły do samozatopienia załogę stawiacza min "Prut". Materialne efekty ataku poza utratą stawiacza min były niewielkie, ale jego polityczny wydźwięk olbrzymi: 2 listopada Rosja wypowiedziała wojnę Turcji.

Obecność na Morzu Marmara silnie uzbrojonego krążownika liniowego zmusiła Royal Navy do utrzymywania w rejonie dużych sił morskich, przesuniętych siłą rzeczy z innych teatrów działań wojennych, oraz do uwzględniania ewentualnych wrogich działań przy planowaniu operacji wojskowych, przede wszystkim w cieśninie Dardanelskiej. "Yavuz Sultan Selim" górował również siłą ognia i prędkością nad każdym z pięciu przeddrednotów, którymi dysponowali Rosjanie na Morzu Czarnym w 1914 roku.

Admiralicja uznała, że dowódcy Floty Śródziemnomorskiej (z chlubnym wyjątkiem komandora Howarda Kelly'ego) skompromitowali się nieudanym pościgiem. Admirał Milne został odwołany z funkcji dowódcy Floty Śródziemnomorskiej i do odejścia na emeryturę w 1919 roku nie powierzano mu żadnych poważniejszych funkcji dowódczych. Kontradmirał Troubridge stanął przed sądem, oskarżony o niewykonanie rozkazów. Ostatecznie został oczyszczony z zarzutów i później został szefem brytyjskiej misji wojskowej w Serbii i dowódcą Flotylli Dunajskiej. Po wojnie był przewodniczącym międzynarodowej komisji nadzorującej swobodę żeglugi na Dunaju. Krytyka spotkała również dowódcę francuskiej floty na Morzu Śródziemnym, admirała Augustina Boué de Lapeyrère, który nie włączył się do pościgu, koncentrując się wyłącznie na ochronie transportów wojska.