Pożar Kopenhagi w 1728 - Polski Serwis Naukowy

Mapa Kopenhagi z 1728, wykonana przez Joachima Hassinga; spalone budynki oznaczone są kolorem żółtym

Pożar Kopenhagi w 1728 – największy pożar w historii Kopenhagi. Wybuchł 20 października 1728 roku, trwał do 23 października. Strawił około 28% miasta, 20% mieszkańców zostało bez dachu nad głową.

20 października jest 293. (w latach przestępnych 294.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 72 dni. Jest to początek miesiąca Brumaire we francuskim kalendarzu rewolucyjnym.

Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.

Prawie połowa (47%) średniowiecznych zabudowań Kopenhagi została doszczętnie zniszczona – jest to jedna z przyczyn małej liczby średniowiecznych zabytków w mieście (sytuację pogorszył jeszcze kolejny pożar w 1795).

Chociaż biorąc pod uwagę rozmiar pożaru liczba zabitych i rannych była stosunkowo niska, straty kulturowe były olbrzymie. Oprócz szeregu prywatnych kolekcji ksiąg, spłonęło też 35.000 tekstów przechowywanych w bibliotece kopenhaskiego uniwersytetu oraz w obserwatorium w Okrągłej Wieży (duń. Rundetårn) – były to między innymi prace, urządzenia i notatki Tycho Brahe i Ole Rømera.

Bezdomność - w ujęciu socjologicznym to problem społeczny (zjawisko społeczne), charakteryzujący się brakiem miejsca stałego zamieszkania (brakiem domu).

Język duński (dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.

Straty można określić z raczej dużą dokładnością, gdyż natychmiast po pożarze sporządzono kilka szczegółowych raportów. Pierwszym z nich był raport Sørena Balle, złożony 1 listopada, drugi raport sporządzony był przez władze miasta 12 grudnia. Różnice między raportami są niewielkie – dotyczą tylko rozmiaru szkód na 43 działkach; można więc z pewnością stwierdzić, że 1227 działek (a na nich 1600 budynków) zostało zniszczonych. Wg ostatniego wówczas spisu (1699) Kopenhaga składała się z około 4500 działek, zniszczone więc zostało 28% miasta (dla części średniowiecznej liczba ta wynosi 47%).

Z raportu władz miasta wynika, że 8749 osób, które straciły w pożarze dach nad głową, znalazło nowe zakwaterowanie. Ocenia się, że 15.000 ludzi pozostało bezdomnymi – tj. około 20% ówczesnej ludności miasta (70.000). Liczba zabitych i rannych jest nieznana.

Przypisy

↑ Lauring, Kåre; Byen brænder. Den store brand i København 1728; Gyldendals Boghandel 2003. ISBN 87-02-01895-0
Schou, Kai; Ukuelige menneske; Copenhagen: Forlaget Historia, 1960