Pobierowo (do 1945 niem. Poberow) – wieś, nadmorska miejscowość wypoczynkowa i kąpielisko morskie w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Rewal. Jest to najbardziej wysunięta na zachód miejscowość gminy Rewal.

Według danych z 1. półrocza 2009 roku wieś miała 1084 mieszkańców.

W południowej części Pobierowa znajduje się siedziba leśnictwa.

Położenie

Wieś położona jest na Wybrzeżu Trzebiatowskim wchodzącym w skład makroregionu Pobrzeże Szczecińskie. Pas zieleni o szerokości 2 km ciągnący się w tym rejonie wzdłuż brzegu Bałtyku, chroni okolicę przed wiatrami morskimi. Pobierowo jest bardzo rozległe, pod względem powierzchni zajmuje pierwsze miejsce w gminie Rewal. Ulica Grunwaldzka, ma prawie 4 kilometry długości i łączy wschodni i zachodni kraniec tej miejscowości.

W latach 1945–1954 miejscowość należała do gminy Gostyń, a w latach 1954-1973 do gminy Świerzno.

W latach 1946–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Na południe od Pobierowa przebiega droga wojewódzka nr 102.

Sąsiednie miejscowości to:

Historia

Najstarsza informacja o Pobierowie pochodzi z 1386 r. Osada była lennem rodu von Kleist, aż do XVIII wieku, gdy rodzina sprzedała posiadłość. Od XIX w. osada zaczęła tracić rolniczy charakter, z powodu zasypywania ziemi uprawnej piaskiem z brzegu morskiego i zaczęła przekształcać się w miejscowość wypoczynkową. W roku 1820 nastąpiło oddzielenie chłopów od majątku ziemskiego należącego od lat do rodziny von Kleistów. Chłopi utworzyli gminę Małe Pobierowo, podczas gdy majątek zachował nazwę Duże Pobierowo.

W roku 1886 w księgach ziemskich zarejestrowanych było kilkudziesięciu rolników, a na początku ubiegłego stulecia zaledwie trzech. W 1896 r. majątek przeszedł w ręce niejakiego Roberta Krause. Początki kąpieli morskich w Pobierowie, określa się na około 1907 r., kiedy to rolnik Frohreich wybudował nad morzem hotel „Seeblick”. Inne rodziny osiadały się po zachodniej stronie miejscowości. W okolicy hotelu powstawały nowe budynki, m.in. powstała masarnia i piekarnia.

Około 1939 r. Krauze, ówczesny właściciel wsi przekazał berlińskiemu przedsiębiorcy Gervais około 3000 mórg lasu w Pobierowie, jako działki na sprzedaż pod budowę domków letniskowych. Pobierowo zostało podzielone w ten sposób, że na każdą morgę przypadały 3 miejsca do budowania o powierzchni 800m + 100m. Cena jednej działki wynosiła ówczesne 663 RM. Sprzedaż rozreklamowano poprzez środki przekazu. W tym samym czasie zorganizowano sieć busików przewożących pasażerów z Berlina. W ten sposób Pobierowo, z piękną plażą, stało się ulubionym miejscem wypoczynku berlińczyków. W sumie w okresie międzywojennym wybudowano ok. 1000 domków wczasowych. Na wczasach w Pobierowie przebywali wówczas Günter Eich i Theo Lingen. Po wojnie niewielkie, drewniane domki letniskowe przejął Fundusz Wczasów Pracowniczych, a wczasy w nich stanowiły nagrodę dla przodowników pracy. Później przybyło trochę ośrodków wczasowych należących do zakładów pracy.

W latach 1973–2003 w Pobierowie stacjonowała Jednostka Wojskowa nr 4126 w której stacjonował 71 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej wchodzący w skład 78 Pułku Rakietowego Obrony Powietrznej. Dywizjon uzbrojony był m.in. w przeciwlotnicze zestawy rakietowe typu S-125M Newa. Formowanie dywizjonów na linii brzegowej wiązało się z realizacją koncepcji obrony wybrzeża morskiego przez środki rakietowe. W 2003 roku Jednostka została rozformowana i przeniesiona do Mrzeżyna.

Przyroda

Według rejonizacji fizycznogeograficznej Polski, Pobierowo znajduje się w mezoregionie Wybrzeża Trzebiatowskiego, należącego do makroregionu Pobrzeża Szczecińskiego. Obszar mezoregionu rozciąga się wąskim pasem wzdłuż wybrzeża morskiego od cieśniny Dziwny po ujście Parsęty. Obszar miejscowości charakteryzuje się pasmowym układem głównych form geomorfologicznych o zróżnicowanych warunkach hydrogeologiczno-litologicznych, różnym sposobie użytkowania i formach ochrony, podkreślających specyfikę położenia w przestrzeni przyrodniczo-geograficznej:

Dużą rolę w powiązaniach zewnętrznych odgrywają lasy nadmorskie tworzące 2 rozległe kompleksy wzdłuż wybrzeża. Szczególną funkcją lasów jest ochrona strefy brzegowej i bardzo podatnego na degradację środowiska glebowego siedlisk wydmowych, kształtowanie mikroklimatu nadmorskiego, tworzenie ciągów ekologicznych. Wzdłuż wybrzeża morskiego wyznaczony jest pas techniczny w celu jego ochrony. Jest to strefa wzajemnego, bezpośredniego oddziaływania wód morskich i lądu.

Geomorfologia

Pobierowo znajduje się w środkowej części jednostki fizycznogeograficznej Wybrzeże Trzebiatowskie, w obrębie formy geomorfologicznej rewalska kępa wysoczyznowa, stanowiącej fragment wysoczyzny moreny dennej podciętej od północy abrazyjną krawędzią wybrzeża klifowego. Od płd. wysoczyzna ograniczona jest fragmentem marginalnej doliny Świńca. W obrębie kępy wysoczyznowej wysokości bezwzględne sięgają średnio 10–15 m n.p.m. Wysoczyznę budują gliny zwałowe i piaski lodowcowe, tworzące płaską powierzchnię moreny dennej. W Pobierowie wysoczyznę nadbudowują nadbrzeżne wały wydmowe oraz położone głębiej w ląd zespoły wydm śródlądowych, parabolicznych, tworzących wydłużone wały wydmowe o wysokości do 10 m.

Walory krajobrazowe

Pobierowo posiada charakterystyczny pasmowy układ krajobrazu. Dominantą krajobrazu jest akwen morski obrzeżony linią piaszczystej plaży, nad którą stromą krawędzią wznosi się brzeg klifowy wysoczyzny rewalskiej. Nad klifem i na jego zapleczu występuje pas wydm nadmorskich z zespołem lasów sosnowych. Pas wysokich wydm górujących nad szerokimi plażami porasta bór sosnowy z bogatym podszytem. Odmiennym elementem krajobrazu Pobierowa jest dolina przymorska. Rozległe łąki porastające torfowisko i gytiowisko wypełniające misę dawnego Jeziora Dreżewskiego stanowią obszar retencjonujący zasoby wodne.

Geologia

Obszar miejscowości znajduje się w obrębie jednostki tektoniczno-strukturalnej wału pomorskiego – antykliny Kamienia Pomorskiego. W podłożu podczwartorzędowym antykliny Kamienia Pomorskiego występują osady węglanowe jury górnej (na głębokości 30–50 m p.p.m.), piaskowce, mułowce i iłowce jury środkowej, piaszczysto-mułkowe osady trzeciorzędu – miocenu (40–80 m p.p.m.). Pokrywa osadów czwartorzędowych występuje w sposób ciągły osiągając miąższość 40–70 m. Powyżej zalegają osady zlodowaceń środkowopolskich: 2 lub 3 poziomy glin zwałowych szarych i brunatnoszarych o miąższości 15–30 m rozdzielone warstwami osadów piaszczysto-żwirowych. Osady czwartorzędowe najmłodszego piętra glacjalnego reprezentowane są przez piaski i żwiry fluwioglacjalne oraz poziom glin zwałowych fazy pomorskiej. Występującym na powierzchni glinom zwałowym towarzyszą niewielkie pagórki form szczelinowych zbudowanych z osadów piaszczysto-żwirowych, gliniastych i mułkowych. Dolinę przymorską do głębokości 15–20 m wypełniają piaszczyste osady, przykryte osadami organicznymi, powstałe w okresie zalegania w dolinie martwego lodu. Osady holoceńskie są reprezentowane przez namuły organiczne den dolinnych i zagłębień wytopiskowych (jezior), torfy wypełniające dno doliny przymorskiej i misę dawnego Jeziora Dreżewskiego oraz niewielkie obniżenia na wysoczyźnie, piaski eoliczne budujące pokrywy oraz rozległe wały i pagóry wydmowe, piaski morskie plaży i wału brzegowego, piaszczysto-gliniaste osady deluwialne i koluwialne (spływy, obrywy i osuwiska) występujące u podstawy brzegu klifowego i okresowo usuwane (abradowane) przy wysokich stanach morza.

Warunki hydrogeologiczne

Budowa geologiczna terenu miejscowości nie sprzyja występowaniu wysoko-zasobowych struktur wodonośnych wód podziemnych wysokiej jakości. Płytkie występowanie podłoża mezozoicznego z licznymi głębokimi uskokami powodującymi migrację wód zasolonych z głębszych formacji geologicznych oddziałuje hydraulicznie na czwartorzędowe warstwy wodonośne. Czwartorzędowy poziom wodonośny pozostaje w kontakcie z poziomami wodonośnymi w osadach jurajskich. Generalnie czwartorzędowy poziom wodonośny na obszarze wsi nie jest poziomem użytkowym o znaczeniu regionalnym. Podstawowe znaczenie dla zaopatrzenia miejscowości w wodę pełnią jak dotychczas ujęcia bazujące na wodach poziomu jurajskiego. Na terenie Pobierowa istnieją dwa ujęcia wodociągu komunalnego:

Poza ujęciem komunalnym na terenie Pobierowa istnieje 11 funkcjonujących okresowo studni indywidualnych.

Bogactwa naturalne

Lokalne zasoby surowców mineralnych to praktycznie wyłącznie złoża torfów i gytii, występujące w obrębie pradoliny przymorskiej:

Surowce te jako kopaliny podlegają jurysdykcji prawa geologicznego i górniczego i ich eksploatacja wymaga otrzymania koncesji na wydobycie. Złoża na terenie Pobierowa posiadają bardzo niską wartość energetyczną, jednocześnie pełnią podstawowa rolę w retencjonowaniu i procesach oczyszczania zasobów wodnych. Dlatego nie ma uzasadnienia dla podjęcia eksploatacji złóż, z wyjątkiem przypadków udokumentowania złóż torfów przydatnych do celów balneologicznych i wykorzystania ich na potrzeby lokalnej bazy uzdrowiskowej.

Klimat

Pobierowo leży w strefie klimatu morskiego, który kształtuje się pod wpływem mas powietrza atlantyckiego napływającego z kierunków zachodnich, a bezpośrednio pod wpływem oddziaływania Morza Bałtyckiego. Według podziału na krainy klimatyczne Cz. Koźmińskiego, wieś znajduje się w Krainie II – Pobrzeże Dziwnowsko-Kołobrzeskie. Wpływ morza objawia się wyrównanym profilem termicznym w wyniku jego ochładzającego wpływu w lecie i ocieplającego w zimie oraz większą wilgotnością powietrza. Średnie dzienne nasłonecznienie wynosi w roku 4,4 godz., osiągając najwyższe wartości w okresie maj – sierpień (średnio 7,3 godz.). Liczba dni pogodnych (zachmurzenie 0-20%) wynosi ok. 40 w roku, największa ich ilość przypada na koniec wiosny i lata. Liczba dni pochmurnych (zachmurzenie ponad 80%) wynosi 130-140 w roku, a miesiącami o największym zachmurzeniu są listopad i grudzień. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 7,5-8,0 °C i przez 10 miesięcy, z wyjątkiem stycznia i lutego, utrzymują się temperatury dodatnie. Najcieplejszymi miesiącami są lipiec (średnia temp. 17,0 °C) i sierpień (średnia 16,8 °C). Amplituda roczna temperatury powietrza wynosi 17,7 °C. Zima (temperatura poniżej 0,0 °C) jest stosunkowo krótka i trwa średnio 40 dni z małą liczbą dni z pokrywą śnieżną. Długość okresu bezprzymrozkowego wynosi średnio 203 dni. Przez cały rok występuje podwyższona wilgotność powietrza kształtowana pod wpływem morza. Średnia roczna wilgotność względna wynosi 82%, z maximum w grudniu – 88%, najniższa w maju i czerwcu – 77%. Z wilgotnością względną i temperaturą powietrza wiąże się zjawisko występowania mgieł we wszystkich miesiącach – średnio rocznie 39 dni, najwięcej od października do marca. Średnia roczna suma opadów wynosi 540–650 mm. W strefie wybrzeża dominują w ciągu roku wiatry z kierunków zach. i płd.-zach., najrzadziej występują z kierunku płn. Specyficzną cechą strefy nadmorskiej, oprócz częstych i silnych wiatrów związanych z ogólną cyrkulacją atmosfery, są wiatry lokalne tzw. bryza morska i lądowa. Bryza morska stanowi bardzo ważny czynnik natury balneologicznej. Jest to powietrze chłodne, nasycone aerozolem morskim zawierającym kryształki jodu i soli morskiej.