Pocałunek - Polski Serwis Naukowy

Pocałunek – Francesco Hayez

Pocałunek, 1896

Pocałunek – akt polegający na kontakcie ust z ciałem innej osoby (np. ustami, policzkiem, dłonią) lub przedmiotem.

Znaczenia gestu

W wielu kulturach pocałunek służy wyrażaniu różnych uczuć.

Ludzki gest szacunku – dotyczy on wszystkich ludzi, np. dzieci całują rodziców i odwrotnie, całuje się osoby starsze i z rodziny
Pocałunek w miłości młodzieńczej. Powoduje, iż może narastać pożądanie zmysłowe u chłopca czy dziewczyny.
Pocałunek w miłości narzeczeńskiej – jest wyrazem i potwierdzeniem miłości.
Pocałunek małżeński – to wyraz czułości i miłości oraz szacunku dla współmałżonka.

Różny jest jednak stosunek poszczególnych kultur do publicznego całowania się. O ile w europejskim kręgu kulturowym publiczny pocałunek jest najczęściej akceptowanym zachowaniem, w Indiach czy Japonii bywa traktowany raczej jako element gry wstępnej i ograniczany do sfery prywatnej.

Dystans intymny - jeden z dystansów personalnych. Rozciąga się w promieniu ok. 45 cm wokół naszego ciała (obrazowo można powiedzieć, że jest to strefa na wyciągnięcie łokcia). Obszar przestrzeni bardzo bliski naszego ciała, w którym prawie zawsze dochodzi do kontaktu fizycznego z rozmówcą. Dlatego jest to odległość zarezerwowana jedynie dla bardzo bliskich osób (małżonek, partner, dziecko). Naruszenie tej strefy przez inną osobę odbierane jest jako agresja terytorialna (zobacz też: terytorialność), co jest przeżywane jako nieprzyjemne zarówno przez osobę, której strefa jest naruszana jak i przez intruza. To podnosi gotowość do zachowań agresywnych (zobacz także: przegęszczenie). Naruszenie dystansu intymnego wywołuje także szereg reakcji fizjologicznych. Następuje zahamowanie zdolności wydalania moczu, zmienia się odruch skórno-galwaniczny, potliwość dłoni, akcja serca, EEG, napięcie mięśni.

Francesco Hayez (ur. 11 lutego 1791 w Wenecji, zm. 11 lutego 1882 w Mediolanie), włoski malarz romantyczny. Jeden z czołowych artystów romantycznych połowy XIX wieku. Zasłynął ze swych wyniosłych obrazów historycznych oraz alegorycznych, a także wyjątkowych portretów.

Ponieważ pocałunek jest formą bardzo intymnego kontaktu, wzbudza silne emocje. Dlatego pozwalamy sobie na całowanie jedynie osób bardzo bliskich, zaprzyjaźnionych i tych z którymi jesteśmy w dobrych relacjach. W innych przypadkach pocałunek jest obwarowany szeregiem norm kulturowych: tylko niektóre sfery ciała mogą być całowane i tylko w odpowiedni sposób. Na przykład mężczyzna może pocałować poznawaną kobietę w rękę, ale niedozwolone jest całowanie np. w szyję.

Kultura (z łac. colere = "uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie") – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri ("uprawa ziemi"), interpretuje się go w różny sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).

Ciało ludzkie – fizyczny komponent ). Główne części ciała to: głowa, szyja, tułów oraz kończyny: górna i dolna. Pod względem stopnia organizacji składniki ciała dzielone są na układy (np. układ nerwowy, układ krwionośny), organy, tkanki i komórki. Poznaniem budowy ciała ludzkiego zajmuje się anatomia człowieka i antropologia fizyczna.

W związku z tym rodzaj i sposób całowania niesie znaczenia kulturowe, nie związane bezpośrednio z seksualnością, może na przykład oznaczać pozdrowienie. W zależności od kontekstu, stopnia znajomości osób czy pokrewieństwa osób, które wymieniają ze sobą pocałunek, może on być oznaką szacunku, przyjaźni lub sposobem powitania lub pożegnania. Ten ostatni rodzaj pocałunku zazwyczaj wiąże się z krótkim kontaktem ust ze skórą policzka lub tylko z pozorowanym pocałunkiem, polegającym na zbliżeniu się osób "całujących" policzkami. Ten rodzaj powitania czy pożegnania jest powszechny w wielu krajach europejskich i w krajach Ameryki łacińskiej. Rzadziej wiąże się z zetknięciem ust (bez kontekstu seksualnego) – głównie na wschodzie Europy (szczególnie często przywoływana była w tym kontekście fotografia pocałunku powitalnego przywódców komunistycznych Breżniewa i Honeckera). Całowanie w rękę lub noszony przez dostojników religijnych pierścień oznacza szacunek lub podporządkowanie. Znamienny był również w chrześcijaństwie pocałunek symbolizujący zdradę – pocałunek, którym Judasz zdradził Jezusa (Obraz pt. "Pocałunek Judasza").

Pocałunek to jedno z najbardziej znaczących dzieł Gustava Klimta oraz jedno z najlepiej rozpoznawalnych dzieł secesji wiedeńskiej. Obraz ten doczekał się wielu form reprodukcji. Dzieło powstało w latach 1907-1908 w czasie oznaczanym jako "złoty okres" Klimta. Już w roku 1908 został zakupiony przez Österreichische Galerie Belvedere w Wiedniu i znajduje się w jej kolekcji do dziś.

Wargi ust (łac. labia oris) – struktury okalające szparę ust u zwierząt. Wargi mają znaczenie przy spożywaniu pokarmów oraz artykulacji głosek. U człowieka występują dwie wargi:

28 grudnia został ustanowiony Międzynarodowym Dniem Pocałunku.

Całowanie nie jest zachowaniem wyłącznie ludzkim, u wielu zwierząt naczelnych zaobserwowano podobne zachowania.

Zobacz też

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Pocałunek

Zobacz hasło pocałunek w Wikisłowniku

dystans intymny

francuski pocałunek

malinka

Pocałunek (obraz Gustava Klimta)