Importem usług ustawodawca nazywa sytuacje, w której dochodzi do świadczenia usług, z tytułu których podatnikiem jest usługobiorca (art. 2 pkt 9 ustawy o VAT), a więc gdy polski podmiot (osoba fizyczna mająca miejsc zamieszkania w Polsce, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej) nabywa usługi od podatnika posiadającego siedzibę lub miejsce zamieszkania albo pobytu poza terytorium Polski (art. 17 ust1 pkt 4 ustawy o VAT). Chcąc ustalić, czy w danym przypadku, gdy polski podmiot korzysta z usług firmy zagranicznej, wystąpił import usług należy:

W przypadku nabycia określonych usług przez podatników polskich od zagranicznych kontrahentów, miejscem ich świadczenia jest kraj siedziby nabywcy, tj. w tym wypadku Polska. Polski podatnik jest wówczas zobowiązany do rozliczenia podatku VAT z tytułu tej transakcji na zasadzie importu usług. Rozliczenie to polega na tym, że kontrahent zagraniczny wystawia fakturę bez zagranicznego podatku VAT z adnotacją, że podatek VAT powinien rozliczyć nabywca usługi a polski nabywca wystawia fakturę wewnętrzną i wykazuje w tej samej deklaracji VAT podatek VAT należny i naliczony w tej samej wysokości. Kwotę podatku naliczonego stanowi bowiem także kwota podatku należnego z tytułu importu usług a prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy od importu usług.

W pierwszej kolejności należy więc zidentyfikować moment powstania podatku należnego, tj. moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu importu usług. Z art. 19 ust. 19 ustawy o VAT wynika, że do identyfikacji momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku importu usług należy zastosować takie same zasady, jak gdyby podatnik sam świadczył daną usługę. Zgodnie z tymi zasadami obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Jeżeli jednak wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą, to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w siódmym dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Do importu usług zastosowanie mają także inne, „szczególne” momenty powstania obowiązku podatkowego, np.

W przedmiotowej sprawie najwięcej wątpliwości interpretacyjnych dotyczy sytuacji, w których świadczenie usługi powinno być potwierdzone fakturą VAT i dla których ustawodawca nie przewidział „szczególnego” momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z ogólną zasadą przy świadczeniu usług, obowiązek podatkowy powstaje w momencie wystawienia faktury VAT, o ile jest ona wystawiona w terminie siedmiu dni od wykonania usługi. Jeżeli podatnik nie wystawi faktury w tym terminie, to mimo to obowiązek podatkowy powstanie u niego 7-ego dnia po wykonaniu usługi. Polscy podatnicy są zobowiązani do wystawienia faktury w terminie 7 dni od wykonania usług, ale rzecz jasna w przypadku usługodawcy zagranicznego kwestię tą regulują wewnętrzne przepisy kraju usługodawcy, a nie polska ustawa o VAT. W efekcie tego podatnik zagraniczny może wystawić fakturę np. miesiąc po wykonaniu usługi i dopiero po kolejnym miesiącu może ona dotrzeć do polskiego nabywcy. Dopiero wówczas nabywca wystawi fakturę wewnętrzną.

Do rozliczenia podatku w ramach importu usług obowiązani są nie tylko podatnicy w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, ale także wszystkie osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Polski oraz osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej mające siedzibę na terytorium Polski. Wyjątek stanowią usługi niematerialne, w których wypadku do importu usług dochodzi wyłącznie wówczas, gdy nabywca jest podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT. We wszystkich innych przypadkach zakup od zagranicznego podatnika usługi, jakiej miejsce świadczenia znajduje się na terytorium Polski wiąże się, co do zasady, z obowiązkiem rozliczania podatku z tytułu importu usług.

Unikanie opodatkowania VAT

W ramach Unii Europejskiej funkcjonuje wspólny system podatku od wartości dodanej VAT. Zadaniem prawa wspólnotowego w zakresie podatku VAT jest ujednolicenie krajowych przepisów regulujących opodatkowanie podatkiem VAT, ze szczególnym naciskiem na dążenie do unikania podwójnego opodatkowania czy nieopodatkowania towarów i usług na terenie Unii Europejskiej. Pomimo spójnych regulacji prawnych nieuczciwi przedsiębiorcy oraz zorganizowane grupy przestępcze wykorzystują mechanizmy zwrotu podatku VAT w związku z eksportem czy wewnątrzwspólnotową dostawą towarów, aby wyłudzić nienależne kwoty podatku. Niezbędne stały się nie tylko podatkowe kontrole krajowe, ale i nadzór o wymiarze międzynarodowym, ogólnoeuropejskim. Temu właśnie służyć ma sieć szybkiej wymiany informacji o podatku od towarów i usług EUROFISC, ustanowiony Rozporządzeniem Rady Nr 904/2010 z 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 268 z 12.10.2010 r. s.1).

Kraje członkowskie udostępnią sobie na żądanie informacje:

W obejmujących różne rodzaje zagrożeń polach roboczych EUROFISC uczestniczą tzw. oficerowie łącznikowi, delegowani przez poszczególne kraje członkowskie.

Krytyka podatku

Podatek od wartości dodanej w Polsce jest dość szeroko krytykowany z powodu relatywnie wysokiej stawki (która 1 stycznia 2011 została zwiększona z 22% do 23%) – jednej z wyższych w Europie (dla porównania w Niemczech 1 stycznia 2007 stawkę zwiększono z 16% do 19%; we Francji podstawowa stawka jest równa 19,6%; w Hiszpanii – 16%. W każdym z tych krajów, podobnie jak w Polsce, występują też stawki obniżone).

Podatek od towarów i usług służy opodatkowaniu konsumpcji, dlatego też niektórzy uznają, iż uderza on przede wszystkim w ludzi biednych – osoba zarabiająca niewiele większość zarobków wydaje na utrzymanie, czyli w większości towary i usługi obłożone podatkiem VAT. Osoba zarabiająca więcej może np. zakupić mieszkanie (na rynku wtórnym opodatkowane tylko podatkiem od czynności cywilnoprawnych) albo zainwestować w grę na giełdzie (podatek "Belki" o stawce 19%).

Po wejściu do Unii Europejskiej, Polska straciła w dużej części możliwość stosowania preferencyjnych stawek wobec niektórych towarów i usług, jak np. 3-procentowej stawki podatku VAT na środki produkcji rolnej. Różne kraje UE są na różnych etapach rozwoju i dla Polaków wzrost cen żywności może być bardziej znaczący niż dla obywateli bardziej rozwiniętych krajów UE.

Podatek VAT generuje znaczne koszty zewnętrzne związane ze skomplikowanym sposobem jego naliczania, fakturowania oraz odliczania przez kolejne podmioty. Koszty te, ponoszone przez przedsiębiorców, wpływają na końcową cenę produktów i usług.

W Polsce liczne problemy po stronie przedsiębiorców powoduje niezwykle skomplikowana konstrukcja prawa opisującego zasady odprowadzania podatku VAT, niejasności dotyczące klasyfikacji poszczególnych towarów i usług, a co za tym idzie stawek podatku, jakie należy do nich zastosować oraz równie niejasne, skomplikowane i często zmieniane zasady jego odliczania (np. samochody "z kratką"). Problemy te występują także w innych krajach — w Niemczech wskazywany jest przykład klasyfikacji kiełbasy na gorąco, która spożywana na stojąco jest objęta stawką 7%, a na siedząco 19%.

Niekorzystny dla przedsiębiorców jest także moment, w którym powstaje zobowiązanie podatkowe, czyli w momencie wystawienia faktury a nie w momencie wpłynięcia środków od kupującego – przedsiębiorcy muszą odprowadzić pełną wartość podatku VAT nawet jeśli kupujący zwleka z płatnością.

Dzięki istnieniu zerowej stawki VAT możliwe jest wyłudzanie nienależnych zwrotów tego podatku dla fikcyjnych "transakcji karuzelowych". W skali całej Unii Europejskiej wielkość tych wyłudzeń oceniana jest od 50 miliardów euro rocznie do 100 miliardów rocznie.

Równocześnie odliczeniowy charakter podatku VAT skutkuje istnieniem czarnego rynku "kosztów", polegającego na księgowaniu faktur VAT za niewykonane w rzeczywistości usługi w celu obniżenia należnej stawki VAT.

przejdź do podstrony: [1][2] 3