Podgłośniowe zapalenie krtani - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy krupu jako infekcji wirusowej. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Podgłośniowe zapalenie krtani (łac. laryngitis subglottica; krup wirusowy) - stan zapalny podgłośni występujący głównie u dzieci najczęściej pomiędzy 3 miesiącem życia do 3 roku życia. Wywołany jest najczęściej przez wirusy (krup wirusowy): paragrypy, rzadziej adenowirusy, wirusa RSV. Może dochodzić także do wtórnego nadkażenia bakteryjnego. Schorzenie to występuje najczęściej jesienią lub wiosną. Częściej chorują chłopcy.

Wirus paragrypy (wirus grypy rzekomej) - to wirus zawierający jednoniciowy RNA o wielkości 150 - 250 nm, należący do rodziny Paramyxoviridae i rodzaju Paramyxovirus. Posiada otoczkę, której glikoproteiny posiadają aktywność neuraminidazy i hemaglutyniny. Istnieją 4 serotypy wirusa, onaczane 1, 2, 3 , 4. Typy 1 i 2 są przyczyną jesiennych infekcji zwłaszcza w latach nieparzystych, natomiast typ 3 odpowiada za coroczne epidemie wiosenne. Typ 4 rzadko jest stwierdzany jako czynnik etiologiczny zakażeń. Wirusy paragrypy odpowiadają za 5 - 20% infekcji dróg oddechowych u dzieci i poniżej 5% u dorosłych.

Mięsień (łac. musculus) – kurczliwy narząd, jeden ze strukturalnych i funkcjonalnych elementów narządu ruchu, stanowiący jego element czynny. Występuje u wyższych bezkręgowców i u kręgowców. Jego kształt i budowa zależy od roli pełnionej w organizmie.

Czynniki sprzyjające

przerost migdałka gardłowego i jego przewlekły stan zapalny

nawracające infekcje górnych dróg oddechowych

alergia

Etiopatogeneza

W trakcie podgłośniowego zapalenia krtani dochodzi do obrzęku podgłośni a czasami początkowego odcinka tchawicy. Powoduje to zwężenie dróg oddechowych ze wszystkimi konsekwencjami.

Alergia (popularnie stosowane synonimy uczulenie, nadwrażliwość) – patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na alergen, polegająca na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych przeciwciał, które po związaniu z antygenem doprowadzają do uwolnienia różnych substancji – mediatorów stanu zapalnego. Może się objawiać łagodnie, jak w przypadku kataru czy łzawienia, aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny i śmierć.

Bakterie (łac. Bacteriae, od gr. bakterion – "pałeczka") – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo. Są to jednokomórkowce lub zespoły komórek o budowie prokariotycznej. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia, gałąź mikrobiologii.

Objawy

Objawy najczęściej pojawiają się nagle w nocy zwykle przy pełnym zdrowiu i obejmują:

stridor - (świst krtaniowy)

duszność zwykle typu wdechowewgo

szczekający kaszel - charakterystyczny, suchy kaszel "krtaniowy"

wraz z narastaniem objawów może dochodzić do:

zasinienia wokół ust i nosa

mobilizacja dodatkowych mięśni oddechowych: nad- i podobojczykowych, przepony

wciąganie przestrzeni międzyżebrowych podczas wdechu

nasilenie ruchu skrzydełek nosa

dziecko jest niespokojne i przestraszone

głos jest czysty na początku choroby; później może dołączyć się chrypka

Objawy podgłośniowego zapalenia krtani mogą ustępować na zimnym powietrzu lub też czasami samoistnie. Wystąpienie objawów podgłośniowego zapalenia krtani może być także poprzedzone infekcją górnych dróg oddechowych przebiegającą z katarem i stanami podgorączkowymi. W skrajnych przypadkach objawy choroby mogą prowadzić do bezdechu lub utraty przytomności.

Migdałek gardłowy (łac. tonsilla pharyngea) lub wyrośla adenoidalne (łac. vegetationes adenoidales), migdałek trzeci – skupisko tkanki chłonnej w gardle, element pierścienia Waldeyera. Migdałek gardłowy znajduje się w części nosowej gardła, w miejscu przejścia stropu w ścianę tylną. Najbardziej rozwinięty jest u dzieci. Z wiekiem ulega zanikowi, choć u dorosłych czasami obecne są jeszcze jego resztki. Ma kształt czworoboku lub owalu, składa się z 4-6 listewek poprzedzielanych bruzdami (zatoki migdałkowe). Przypomina rozdzielone segmenty pomarańczy. W odróżnieniu od migdałka podniebiennego ma on bardziej powierzchownie ułożone grudki chłonne oraz nie posiada krypt. Pokryty jest nabłonkiem wielorzędowym migawkowym. U dzieci migdałek gardłowy ulega przerostowi – jest to zjawisko fizjologiczne. Jednak czasami przerost ten może być na tyle duży, że manifestuje się wystąpieniem objawów klinicznych (przerost patologiczny). W tym przypadku dziecko powinno być poddane adenotomii.

Laryngoskopia – metoda badania krtani wykonywana przez laryngologa. Pierwszej obserwacji własnej krtani dokonał w 1854 roku hiszpański śpiewak Manuel Garcia.

Rozpoznanie

Opiera się na typowym obrazie klinicznym. W badaniu laryngoskopowym - jeżeli jest ono u dziecka możliwe do wykonania stwierdza się wałowaty obrzęk i zaczerwienienie błony śluzowej poniżej fałdów głosowych.

Leczenie

Zależy ono od stopnia nasilenia objawów klinicznych. W przypadkach zaostrzonych z dusznością dziecko wymaga hospitalizacji na oddziale laryngologicznym. W lżejszych przypadkach- opieka ambulatoryjna. Do leków stosowanych w podgłośniowym zapaleniu krtani należą:

glikokortykosterydy drogą dożylną (przeciwobrzękowo): w lżejszych przypadkach można zastosować np hydrocortison w czopkach

leki mukolityczne

leki przeciwhistaminowe

Bardzo często w leczeniu podgłośniowego zapalenia krtani stosowane są chłodne inhalacje - para wodna (niekiedy z dodatkiem leków przeciwobrzękowych i mukolitycznych) nawilża i działa przeciwzapalnie, szybko przynosząc ulgę i zmniejszając duszność. Chłodne powietrze szybko łagodzi duszność. Ze względu na etiologię wirusową, stosowanie antybiotyków jest bezcelowe. Nie należy także podawać leków sterydowych typu budesonid (Pulmicort, Flixotide) w postaci wziewnej, gdyż nie działają one doraźnie.

Wirusy (łac. virus – trucizna, jad) – skomplikowane cząsteczki organiczne nie posiadające struktury komórkowej, zbudowane z białek i kwasów nukleinowych. Zawierają materiał genetyczny w postaci RNA (retrowirusy) lub DNA, wykazują jednak zarówno cechy komórkowych organizmów żywych, jak i materii nieożywionej.

Tchawica (łac. trachea) – narząd układu oddechowego, sprężysta cewa, stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc. Rozpoczyna się na wysokości kręgu szyjnego C6-C7, kończy zaś na wysokości kręgu piersiowego Th4-Th5. U swego dolnego końca, tchawica dzieli się na oskrzela główne prawe i lewe (łac. bronchus principalis dexter et sinister), pod kątem otwartym ku dołowi. Miejsce tego podziału tworzy rozdwojenie tchawicy (bifurcatio tracheae). W tym miejscu znajduje się także ostroga tchawicy (carina tracheae) rozdzielająca powietrze do płuc.

Piśmiennictwo

D. Dzierżanowska, D. Jurkiewicz, B. Zielnik Jurkiewicz. Zakażenia w otolaryngologii. wyd. α-medica press. Bielsko-Biała 2002. ISBN 83-88778-41-2

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.