Podhajce - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta na Ukrainie. Zapoznaj się również z: Podhajce – wieś w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Łaszczów.

Ten artykuł dotyczy miasta na Ukrainie. Zapoznaj się również z: Podhajce – wieś na Ukrainie, przedmieście Łucka, w obwodzie wołyńskim.

Na mapach: 49°59′N 25°52′E / 49.983, 25.867

Mikołaj Wolski z Podhajec herbu Półkozic (1553 - 9 marca 1630), marszałek wielki koronny od 1616, marszałek nadworny koronny od 1600, dyplomata, starosta krzepicki i olsztyński, skarbnik rawski.

Teatr Na Woli im. Tadeusza Łomnickiego – teatr założony w styczniu 1976 roku z siedzibą przy ul. Kasprzaka 22 w Warszawie (w budynku biurowym ZRK, wcześniej mieszczącym też Kino Mazowsze).

Przedwojenny polski herb Podhajców

Podhajce (ukr. Підгайці – Pidhajci) – miasto na zachodniej Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, rejon podhajecki, prawa miejskie nadane przywilejem królewskim w roku 1539, dekanat halicki. 26 km na południe od Brzeżan. Ok. 3,5 tys. mieszkańców.

Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo (Szarytki, Wincentynki - fr. Filles de la Charité - Córki Miłosierdzia Św. Wincentego à Paulo) – żeńskie katolickie zgromadzenie zakonne założone przez św. Wincentego à Paulo i św. Ludwikę de Marillac.

Michał Buczacki z Podhajec, herbu Abdank (zm. 1 czerwca 1438 w m. Krasne Pole) – (Michael de Buczacz, Michael Habdank de Buczacz) wojewoda podolski (1437), oraz kasztelan halicki (1433–37), cześnik halicki (1434) i starosta; halicki (1414–36), kamieniecki i przemyski (1433–37), obrońca Podola przed Mołdawianami i Tatarami, fundator kościoła parafialnego p.w. Św. Trójcy w Podhajcach. W pobliżu Białogrodu i Oczakowa rozciągały się jego posiadłości.

Historia

W 1463 roku w Podhajcach wojewoda Jakub z Buczacza ufundował pierwszy kościół rzymskokatolicki. Miasto lokowano ok. 1539 r. Miejsce dwóch bitew wojsk polskich z Tatarami i Kozakami:

6-16 października 1667

8-9 września 1698

Do 1772 roku – na ziemiach polskich w granicach I Rzeczypospolitej. Do 1918 roku – miasto powiatowe w zaborze austriackim w Królestwie Galicji i Lodomerii. Do 1939 roku – miasto powiatowe w województwie tarnopolskim w II Rzeczypospolitej

Jan Łomnicki (ur. 30 czerwca 1929 w Podhajcach, koło Lwowa, zm. 18 grudnia 2002 w Warszawie) - polski reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych i fabularnych. Brat aktora Tadeusza Łomnickiego, ojciec reżysera Marcina Łomnickiego. Córka Jadwiga (ur. 23 września 1982 r.) studiowała w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej i pedagogikę resocjalizacyjną. Studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim i WSNS. W 1954 ukończył Wydział Reżyserii PWSTTviF w Łodzi, a w 1957 uzyskał dyplom. W latach 1989-1991 członek Komitetu Kinematografii. Zmarł po długiej i ciężkiej chorobie.

Województwo tarnopolskie – województwo II Rzeczypospolitej utworzone 23 grudnia 1920 ze stolicą w Tarnopolu. Innymi głównymi miastami województwa były Złoczów, Brody, Brzeżany i Zbaraż.

położenie na mapie województwo tarnopolskiego w roku 1939

Zabytki

Kościół św. Trójcy, ufundowany przez Michała Buczackiego. Zbudowany z kamiennych ciosów na planie krzyża. W kaplicy Potockich jest pochowany hetman wielki koronny Stanisław Rewera Potocki (ur. 1579 r.). W tym kościele podpisano pokój z Turkami w 1667 roku.

Pomnik Mickiewicza

Synagoga

Kaplica cmentarna

zamek Rewery Potockiego na przedmieściu Siółki (nie istnieje)

pałac letni w Łysej (nie istnieje)

cerkiew uspieńska

cmentarz żydowski

Pobliskie miejscowości

Zbaraż, 14 km, na płd.

Poczajów, 14 km, na zach.

Podkamień, 21 km, na zach.

Znane osoby związane z miastem

Jerzy Choróbski – polski neurochirurg i neurofizjolog, docent,

Jeremiasz Apollon Hytz – fikcyjny uczony polski, aptekarz z Podhajec,

Jan Łomnicki – polski reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych i fabularnych,

Tadeusz Łomnicki – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny, pedagog oraz założyciel i pierwszy dyrektor warszawskiego Teatru Na Woli,

Stanisław Rewera Potocki – hetman wielki koronny Rzeczypospolitej od 1654, hetman polny koronny od 1652,

Leonard Rettel – polski działacz polityczny, pisarz, poeta i tłumacz, pierwszy polski hispanista, belwederczyk, kapitan – żołnierz-ochotnik powstania listopadowego, orator, emigrant na Wielkiej Emigracji,

Marta Wiecka – polska szarytka, błogosławiona katolicka ze zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia, wyniesiona na ołtarze 24 maja 2008 r. we Lwowie,

Mikołaj Wolski – marszałek wielki koronny Rzeczypospolitej od 1616, marszałek nadworny koronny od 1600, dyplomata, starosta krzepicki i olsztyński, skarbnik rawski.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Podhajce

Bogata strona o dawnych i współczesnych Podhajcach

O Podhajcach w dziale Genealogia

Powiat podhajecki w przewodniku z 1929 roku

(pol.) Podhajce w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VIII (Perepiatycha – Pożajście) z 1887 r.

zdjęcia z Podhajec (pol.)

strona Podhajców (ang.)

Photos of Pidhaytsi Zdjęcia (ang.)

galeria zdjęć (ang.)

historia żydów podhajeckich (ang.)

genealogiczna, żydowska (ang.)

historia żydów podhajeckich (ang.)