Podróż Apostolska Jana Pawła II do Polski - I

Słowa papieża pod Pomnikiem Poległych Stoczniowców 1970

I pielgrzymka Jana Pawła II do Polski przebiegała pod hasłem Gaude Mater Polonia. Odbywała się w dniach od 2 czerwca do 10 czerwca 1979.

Planowana przez papieża–Polaka pielgrzymka do Polski bardzo niepokoiła komunistyczne władze. Przewidywano, że niepokorny biskup Rzymu może rozbudzić aspiracje wolnościowe Polaków. Szczególne obawy zrodził planowany termin wizyty: dziewięćsetna rocznica męczeńskiej śmierci św. Stanisława – biskupa, który zginął za nieposłuszeństwo wobec władzy świeckiej. Najbardziej niepokoił się przywódca Związku Radzieckiego Leonid Breżniew, który sugerował, by nie zezwolić papieżowi na wjazd do Polski. Napotkawszy na determinację ze strony I sekretarza PZPR Edwarda Gierka, ostrzegał: Róbcie jak uważacie, bylebyście wy i wasza partia później tego nie żałowali.

Tajny współpracownik (TW) w terminologii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL osoba świadomie, dobrowolnie i za wynagrodzeniem współpracująca ze Służbą Bezpieczeństwa.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

W sobotę 2 czerwca 1979 o godz. 10.07 samolot z Janem Pawłem II na pokładzie wylądował na lotnisku Okęcie. Oficjalne powitanie, wizyta w katedrze, a następnie w Belwederze u szefa partii Edwarda Gierka. Tego samego dnia po południu, pośród wiwatującego tłumu, papież przybył odkrytym samochodem na stołeczny plac Zwycięstwa (plac Piłsudskiego). Padły słynne później słowa: Wołam, ja, syn polskiej ziemi, a zarazem ja, Jan Paweł II, papież. Wołam z całej głębi tego Tysiąclecia, wołam w przeddzień Święta Zesłania, wołam wraz z wami wszystkimi: Niech zstąpi Duch Twój! Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!

Św. Stanisław ze Szczepanowa (ur. ok. 1030 w Szczepanowie, zm. 11 kwietnia 1079 w Krakowie) – polski duchowny katolicki, biskup krakowski, męczennik, uznany przez Kościół katolicki za świętego. Jeden z katolickich patronów Polski, patron archidiecezji krakowskiej i diecezji sandomierskiej.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Ostatnie dwa zdania tego wezwania stały się jednym z pierwszych haseł powstałej rok później "Solidarności". Słowa te miały dwa symboliczne znaczenia:

Polityczne: Chodziło tu o wezwanie do walki o zmianę ustroju z totalitarnego na demokratyczny.

Duchowe: Papież nawoływał również do nawrócenia się.

Papież odwiedził:

Warszawę (2-3 VI)

Gniezno (3-4 VI)

Częstochowę (4-6 VI)

Kraków (6 VI)

Kalwarię Zebrzydowską (7 VI)

Wadowice (7 VI)

Oświęcim (7 VI)

Nowy Targ (8 VI)

ponownie Kraków (8-9-10 VI)

W samym Krakowie do "zabezpieczenia" pielgrzymki zaangażowano 480 tajnych współpracowników, w tym przynajmniej kilkudziesięciu duchownych. Do zadań Służby Bezpieczeństwa należało m. in. przenikanie jej agentów do kierownictwa kościelnych służb porządkowych by ograniczyć liczbę uczestników spotkań z papieżem. W tym celu przechwytywano i niszczono karty wstępu na Msze święte w Warszawie i Krakowie.

Ryszard Iwon Terlecki (ur. 2 września 1949 w Krakowie) – polski historyk, nauczyciel akademicki, profesor nauk humanistycznych, dziennikarz i polityk, od 2007 poseł na Sejm VI i VII kadencji

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

Zapis dźwiękowy

I Pielgrzymka Ojca Świętego Jana Pawła II do Polski 1979 to także album wydany w wersji CD oraz audio. Stanowi ponad 70 - minutowy zapis pierwszej pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski w dniach od 2 do 10 czerwca 1979 roku.

Pierwotny zapis tej pielgrzymki ukazał się na dwóch płytach winylowych w Niemczech w 1979 roku. Bardzo mało Polaków mogło go jednak posiadać z uwagi na rządy władz komunistycznych w Polsce. Ów dwupłytowy album wydała niemiecka firma Polydor/Deustche Grammophon.

W 1999 roku dokumentację tej historycznej wizyty wydano na płycie CD oraz w wersji audio. Okazją do wydania płyty było 20-lecie pontyfikatu Papieża-Polaka. Na płycie znalazły się kolejno:

Częstochowa () – miasto w południowej Polsce, miasto na prawach powiatu (powiat grodzki), siedziba powiatu ziemskiego częstochowskiego. Chociaż historycznie jest częścią Małopolski, to po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.

Polydor Records – założona w 1924 roku wytwórnia płytowa z siedzibą w Wielkiej Brytanii, część Universal Music Group. Wydawała między innymi płyty Jimiego Hendriksa.

Fragmenty homilii wygłoszonej przez Papieża na placu Zwycięstwa w Warszawie (dzisiejszy plac Piłsudskiego) z 2 czerwca 1979 (18:12)
Fragment spotkania z młodzieżą przed kościołem Św. Anny w Warszawie z 3 czerwca 1979 (6:52)
Fragment homilii z Katedry Św. Wojciecha w Gnieźnie z 2 czerwca 1979 (15:02)
Akt papieskiego zawierzenia Polski Matce Boskiej Częstochowskiej na Jasnej Górze w dniu 4 czerwca 1979 (4:58)
Fragment homilii z Wadowic z 7 czerwca 1979 (2:53)
Fragment homilii wygłoszonej w Obozie Zagłady w Oświęcimiu-Brzezince z 7 czerwca 1979 (15:02)
Pożegnanie Polski i błogosławieństwo papieskie z 10 czerwca 1979 (2:20)
12 pieśni ("Liczę na Ciebie Ojcze", "Czarna Madonna", "Alleluja", "Do Polski", "Piękna wiosna", "Pieśń ludowa I", "Pieśń ludowa II", "Czerwony pas", "Do Matki Boskiej z Wybrzeża", "Sto lat", góralskie "Sto lat" i "Chrystus Królem") (11:16)

W 2009 z okazji trzydziestej rocznicy pielgrzymki zapis homilii i przemówień, udostępniony przez Radio Watykańskie, został dołączony w postaci CD do 86 numeru tygodnika katolickiego Gość Niedzielny. Na płycie znalazły się kolejno:

Pomnik Poległych Stoczniowców 1970 – monument w postaci trzech krzyży z kotwicami, upamiętniający ofiary grudnia 1970 roku i znajdujący się w pobliżu bramy drugiej, niedaleko miejsca, gdzie padli pierwsi trzej zabici, odsłonięty 16 grudnia 1980 roku.

Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego znajduje się w centrum Warszawy, pomiędzy Ogrodem Saskim a ulicami Moliera, Królewską i Ossolińskich. Na zachód od niego ciągnie się Oś Saska.

Przemówienie powitalne na lotnisku Warszawa Okęcie z 2 czerwca (3:53)
Homilia w czasie Mszy św. na placu Zwycięstwa z 2 czerwca (13:10)
Przemówienie do młodzieży akademickiej przed kościołem św. Anny z 3 czerwca (11:32)
Homilia w czasie Mszy św. na Wzgórzu Lecha w Gnieźnie z 3 czerwca (10:21)
Homilia w czasie Mszy św. przed szczytem Jasnej Góry z 4 czerwca (5:34)
Homilia w czasie Mszy św. dla pielgrzymów z Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego (8:27)
Spotkanie z młodzieżą akademicką KUL na Jasnej Górze 6 czerwca (7:26)
Homilia w czasie Mszy św. na Błoniach w Krakowie 10 czerwca (9:24)
Przemówienie pożegnalne w Krakowie-Balicach w dniu 10 czerwca (4:06)

Przypisy

Ryszard Terlecki, Miecz i tarcza komunizmu. Historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944-1990, Kraków 2007, s. 246.
I pielgrzymka Jana Pawła II do Polski "Niech zstąpi Duch Twój! 2-10.06.1979" (płyta CD). „Gość Niedzielny”. 86, 31 maja 1009. Katowice. ISSN 0137-7604.