Podstawowe zabiegi resuscytacyjne - Polski Serwis Naukowy

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne (ang. Basic life support − BLS) − forma opieki medycznej udzielana pacjentom z chorobami lub obrażeniami zagrażającymi ich życiu, zanim zostaną objęci pełną opieką medyczną. Może być udzielana przez personel medyczny (głównie przez ratowników medycznych) lub osoby fizyczne, które posiadają wiedzę z zakresu BLS i przeszły podstawowy trening. BLS jest generalnie wykorzystywany w warunkach przedszpitalnych, a co najważniejsze, może być udzielany bez sprzętu medycznego.

Reanimacja – zespół zabiegów, których celem jest doprowadzenie nie tylko do przywrócenia krążenia i oddychania, ale także do powrotu czynności OUN łącznie z powrotem do świadomości.

Płuco (łac. pulmo) - pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy kręgowców oddychających powietrzem atmosferycznym. Do kręgowców tych zaliczane są też - prócz płazów, gadów, ptaków i ssaków - ryby dwudyszne, które w niesprzyjających warunkach atmosferycznych oddychają pojedynczym, workowatym płucem, powstałym z przekształconego pęcherza pławnego. W ciągu rozwoju rodowego kręgowców z przedniego odcinka jelita powstają dwa różne narządy oddechowe – płuca i skrzela. U ryb ulegają degeneracji płuca (z wyjątkiem wspomnianych już ryb dwudysznych), a u zwierząt lądowych - skrzela. Przypuszczalnie płuca pochodzą z aparatu hydrostatycznego podobnego do pęcherza pławnego ryb (według niektórych pęcherz pławny ryb jest zdegenerowanym płucem). Występują jednak wątpliwości, gdyż pęcherz pławny powstaje po stronie tylnej (grzbietowej) cewy jelitowej, płuca natomiast po stronie przedniej (brzusznej). Bez wątpienia można jednak powiedzieć, że wykształcenie płuc zostało wywołane przez wzmożone zapotrzebowanie na tlen zwierząt lądowych. Również ich rozwój (coraz silniejsze fałdowanie) ma ścisłe powiązanie z zapotrzebowaniami energetycznymi organizmów (zwiększeniem tempa metabolizmu). Listkiem zarodkowym, z którego powstają płuca jest endoderma.

Reanimacja

Wiele państw posiada unormowane zasady, dotyczące przeprowadzania podstawowych zabiegów resuscytacyjnych. Zostały one spisane przez grupę profesjonalistów medycznych w każdym z tych krajów. Ogólny zarys tych zasad zawiera procedurę postępowania w przypadku różnych wydarzeń np. zatrzymanie akcji serca, utonięcia, czy uduszenia.

Krótkofalówka – (krótkofalowa radiostacja ręczna lub nasobna 3-30 Mhz) urządzenie radiowe nadawczo-odbiorcze przesyłające informacje głosowe drogą radiową w paśmie fal krótkich. Potocznie jednak (i w związku z tym nieprawidłowo) określenie to używane jest na oznaczenie ręcznego nadajnika-odbiornika (radiotelefonu, transceivera) pracującego w paśmie fal ultrakrótkich. Do przekazywania informacji drogą radiową potrzebne są następujące elementy: nadajnik i odbiornik radiowy oraz antena nadawcza i odbiorcza. Pomiędzy antena nadawczą i odbiorczą tworzy się tor łączności radiowej. Fala nośna wytworzona przez nadajnik, przed wypromieniowaniem musi być zmodulowana. Rozróżniamy kilka rodzajów modulacji np.:

Dwutlenek węgla (CO2, nazwa systematyczna: ditlenek węgla lub tlenek węgla(IV)) – nieorganiczny związek chemiczny, tlenek węgla na IV stopniu utlenienia.

Generalnie BLS nie zawiera metod opartych na używaniu medykamentów czy działań inwazyjnych, gdyż są one zastrzeżone tylko dla zaawansowane podtrzymywanie życia (ALS). Większość osób może posiąść wiedzę dotyczącą BLS po ukończeniu krótkiego kursu. Wymagane jest zazwyczaj, aby strażacy oraz policjanci mieli ukończone takie kursy. Umiejętności związane z BLS są również niezwykle przydatne dla wielu innych prefesji, np. dla nauczycieli czy pracowników ochrony.

Nagłe zatrzymanie krążenia, w skrócie nzk (po ang. cardiac arrest) – nagły stan chorobowy, w którym dochodzi do zatrzymania czynności mechanicznej serca powodującego ustanie krążenia krwi. Następnie występuje wtórne zatrzymanie oddechu, i w konsekwencji dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu. Właściwym postępowaniem po rozpoznaniu nzk jest rozpoczęcie resuscytacji.

Krwotok, krwawienie (łac. haemorrhagia) - gwałtowna utrata krwi w jej pełnym składzie na skutek choroby (na przykład gorączki krwotocznej) lub urazu naczyń krwionośnych.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa prowadzona na miejscu zdarzenia pozwala zaoszczędzić czas na przyjazd służb medycznych oraz rozpoczęcie opieki ALS. Z tego właśnie powodu bardzo ważnym jest, aby każda osoba rozpoczynająca resuscytację również uzyskała wsparcie ALS poprzez wezwanie pomocy przez radio bądź telefon, używając odpowiedniego numeru ratunkowego.

Defibrylacja, defibrylacja elektryczna – zabieg medyczny, stosowany podczas reanimacji. Polega na zastosowaniu impulsu elektrycznego prądu stałego o określonej energii, zewnętrznie poprzez powierzchnię klatki piersiowej w celu wygaszenia najpoważniejszych zaburzeń rytmu serca - migotania komór (łac. fibrillatio ventriculorum) oraz częstoskurczu komorowego bez tętna.

112 jest jednolitym ogólnoeuropejskim numerem alarmowym używanym w sieci telefonów stacjonarnych w Unii Europejskiej jak również w sieci GSM (telefonów komórkowych) na całym świecie. Został wprowadzony w 1991, a jest regulowany przez europejską dyrektywę o usłudze powszechnej.

Dużą pomocą przy udzielaniu BLS jest dostępność zewnętrznego i zautomatyzowanego defibrylatora, który może być użyty do defibrylacji serca. Zastosowanie takiego urządzenia w przypadku zatrzymania akcji serca znacznie zwiększa szanse ofiary na przeżycie.

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne zawierają techniki ratujące życie i są skupione wokół:

Serce (łac. cor, gr. kardia) – centralny narząd układu krwionośnego strunowców i niektórych bezkręgowców. Zbudowany jest z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej sercowej. Zazwyczaj narząd ten otoczony jest osierdziem (pericardium).

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (w skrócie RK-O lub CPR) (ang. Cardio-Pulmonary Resuscitation) – zespół zabiegów, których zadaniem lub skutkiem jest przywrócenie podstawowych funkcji życiowych, tj. co najmniej krążenia krwi i oddychania. Nazywana jest także podstawowym podtrzymaniem życia (PPŻ).

Wentylacji: ochrona i utrzymanie czystego korytarza dla gazów (głównie tlenu i dwutlenku węgla) w celu wymiany gazowej pomiędzy płucami i światem zewnętrznym.

Oddychania: wdech i wydech powietrza z płuc (respiracja).

Cyrkulacji: zapewnienie odpowiedniej dostawy krwi do ciała, głównie najważniejszych organów (np. serca). Pozwala to na dostarczenie odpowiedniej ilości tlenu do wszystkich komórek i jednocześnie wydalenie dwutlenku węgla.

Zdrowi ludzie powinni posiadać podstawy o BLS. W sytuacjach kryzysowych, np. z powodu urazu czy traumy, ludzie często zapominają o swych umiejetnościach i będąc w szoku nie są w stanie pomóc ofierze. Należy pamiętać, iż dla zachowania odpowiedniej wentylacji trzeba zachować odpowiedni kąt przechyłu głowy, a w miarę możliwości użyć elementów pomocniczych dla nosa czy ust pomagających utrzymać drożne drogi oddechowe. Jeżeli ofiara nie oddycha, koniecznym jest zastosowanie sztucznego oddychania. Dla zachowania ciągłości obiegu krwi należy zachować kontrolę nad krwotokami lub wykonać resuscytację krążeniowo-oddechową. Na każdym kursie BLS ratownik jest uczony, jak rozpoznawać podstawowe problemy i, w miarę możliwości, radzić sobie z nimi.

Pierwsza pomoc — zespół czynności wykonywanych w razie wypadku, urazu lub nagłego ataku choroby w celu ochrony życia lub zdrowia poszkodowanego oraz zminimalizowania niekorzystnych następstw, zanim możliwe będzie udzielenie specjalistycznej pomocy medycznej (po przewiezieniu do szpitala).

Uduszenie gwałtowne (łac. suffocatio) – rodzaj śmierci gwałtownej, która nastąpiła na skutek niedostatecznego zaopatrzenia tkanek w tlen wywołanego przez uniemożliwienie wymiany gazowej w płucach.

Zobacz też

Reanimacja

Pierwsza pomoc

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa