Pogórze Rożnowskie - Polski Serwis Naukowy

Widok w Starej Wsi

Wzniesienia Rosochatki

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Pogórze Rożnowskie

Pogórze Rożnowskie (513.61) – mezoregion geograficzny w południowej Polsce.

Pogórze Rożnowskie leży bezpośrednio na północ od zachodniej części Beskidu Niskiego. Maksymalna szerokość pogórza dochodzi do 40 km, a jego powierzchnia wynosi około 800 km². Czasami zaliczane jest do Pogórza Ciężkowickiego.

Topografia

Od zachodu graniczy z Pogórzem Wiśnickim (granicę stanowi dolina Dunajca), od wschodu z Pogórzem Ciężkowickim (rozdziela je dolina Białej). Granicę północną i południową trudniej wyznaczyć jednoznacznie, dlatego umownie przyjmuje się, że granica północna przebiega wzdłuż linii kolejowej Kraków – Tarnów, a południowa linii kolejowej Grybów – Nowy Sącz. Do większych wzniesień należą:

Lubinka (412 m n.p.m.) – w większości zalesiony masyw na Pogórzu Rożnowskim sąsiadujący z Wałem (523 m n.p.m.). Na południowych stokach Lubinki leży wieś Lubinka. Nazwa wsi i góry bywa odnoszona do miejsca, na którym szczególnie lubiano polować. Po stokach Lubinki prowadzi droga lokalna z Zakliczyna przez Janowice do Tarnowa.

Ciężkowicko-Rożnowski Park Krajobrazowy jest parkiem krajobrazowym, który powstał w kwietniu 1995 roku i leży w południowo-wschodniej części województwa małopolskiego, na Pogórzu Rożnowskim i Pogórzu Ciężkowickim. Powierzchnia parku wynosi 17 634 ha. Jest częścią Obszaru Chronionego Krajobrazu Pogórza Ciężkowickiego, pełniącego funkcję otuliny. W miejscowości Polichty działa Ośrodek Edukacji Ekologicznej.

rozróg Wału (na północy),

pasmo Mogiły i Styru na osi Czchów – Gromnik,

grupa Jamnej,

masyw Rosochatki na południu.

Opis regionu

Region cechuje się urozmaiconą rzeźbą, z garbami dochodzącymi do 550 m n.p.m., głęboko wciętymi dolinami Dunajca, Białej i ich dopływów. W użytkowaniu przeważają pola uprawne i łąki, lasy zachowały się na bardzo stromych stokach.

Ciężkowice – miasto w woj. małopolskim, w powiecie tarnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ciężkowice. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnowskiego.

Tęgoborze – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łososina Dolna. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Wieś liczy 1100 mieszkańców (2003). Wieś składa się z przysiółka Stara Wieś i Just.

W obrębie regionu znajdują się dwa zbiorniki wodne: Jezioro Rożnowskie (16,9 km²) i Jezioro Czchowskie (3,5 km²), ich lokalizacje w krętej, przełomowej dolinie Dunajca nadaje regionowi szczególne walory krajobrazowe. Ważniejsze miejscowości: Tuchów i Ciężkowice nad Białą oraz Rożnów (ośrodek sportów wodnych) nad Dunajcem. Przyroda należy do średnio przekształconych w wyniku działalności człowieka. Na najlepiej zachowanych obszarach regionu utworzono Ciężkowicko-Rożnowski Park Krajobrazowy. Istnieją dwa rezerwaty przyrody: Rezerwat przyrody Cisy w Mogilnie i rezerwat przyrody Diable Skały.

Żebraczka (502 m n.p.m.) – jedno z wyższych wzniesień Pogórza Rożnowskiego na długim grzbiecie od Kąśnej Dolnej i Bobowej na wschodzie po Jezioro Rożnowskie na zachodzie. Pod szczytem znajduje się osiedle Podole-Górowa.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Turystyka

Przez Pogórze Rożnowskie przebiegają szlaki turystyczne, z których najważniejsze to: – niebieski szlak: Tęgoborze (Przełęcz św. Justa) – Znamirowice – Tabaszowa – Ostra Góra Płn. (459 m) – Ostra Góra (483 m) – Witowice Górne – Witowice Dolne – Rożnów – pd. zbocza góry Majdan (512 m) – Bartkowa-Posadowa – Przydonica – Żebraczka (502 m) – Bukowiec – Falkowa (506 m) – Bruśnik – Styrek (430 m) – Kąśna Dolna – Ciężkowice; dalej przez Pogórze Ciężkowickie do Tarnowa – szlak równoleżnikowy, udostępniający środkową część Pogórza; – zielony szlak: Czchów – Piaski-Drużków – szczyt Głowaczka – szczyt Sucha Góra – Ruda Kameralna – Mogiła (478 m) – Styr (460 m) – Sucha Góra (Budzyń) (396 m) – Sucha Góra (360 m) – Polichty – Gromnik (województwo małopolskie) – Babia Góra (327 m) – Wał (523 m) – Lubinka – Szczepanowice – Błonie – Koszyce Wielkie – Tarnów-Koszyce – szlak równoleżnikowy; – żółty szlak: Bartkowa-Posadowa – Majdan (512 m) – Ostryż (447 m) – Ostryż Płd. (417 m) – Jamna (490 m) – Rosulec (Jastrzębia Góra) (516 m) – Jastrzębia – Sucha Góra (Budzyń) (396 m) – Sucha Góra (360 m) – Brzozowa – Siemiechów – Wielkie Góry (Jurasówka) (458 m) – Wał (523 m) – Pleśna; i dalej do Tarnowa

Przypisy

↑ Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
Mieczysław Klimaszewski: Geomorfologia Polski. Warszawa: PWN, 2003. ISBN 83-01-13951-X.
↑ Pogórze Roznowskie> Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2004. ISBN 83-89165-72-5.

Linki zewnętrzne

Mapa Pogórza Rożnowskiego wydawnictwa Compass