Pogromcy mitów - Polski Serwis Naukowy

Prawda czy fałsz – pogromcy mitów (ang. MythBusters) – amerykański program popularnonaukowy produkowany przez australijską spółkę Beyond Television Productions nadawany pierwotnie na kanale Discovery Channel w Stanach Zjednoczonych. Z czasem serial zaczęto emitować w innych krajach, m.in. przez telewizję SBS One w Australii czy kanał Quest w Wielkiej Brytanii. W Polsce program emitują stacje Discovery Channel, Discovery Science, a także w jakości HD Discovery HD Showcase. Gospodarzami programu są eksperci w dziedzinie efektów specjalnych: Adam Savage i Jamie Hyneman, którzy przy użyciu podstawowych zasad metody naukowej sprawdzają prawdziwość licznych plotek, mitów, scen z filmów i filmików wideo oraz licznych opowieści krążących w kulturze popularnej.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
Gaz pieprzowy jest jednym z popularniejszych lakrymatorów. Substancją czynną gazu pieprzowego jest OC (oleoresin capsicum czyli kapsaicyna alkalidowa) którego ilość w gazie nie przekracza 15%. Używa się go głównie do samoobrony. Nie jest gazem paraliżującym. W Polsce nie jest sklasyfikowany jako broń, więc jest dostępny dla wszystkich, od 2005 roku jest stosowany także przez polską policję. Ponieważ gaz pieprzowy nie działa poprzez wywoływanie bólu lecz poprzez wywołanie uczucia silnego pieczenia, połączonego z trudnością oddychania i utrzymania otwartych oczu oraz dezorientację, środek ten jest także skuteczny w konfrontacji z osobami pod wpływem alkoholu, narkotyków lub pod wpływem dużej ilości adrenaliny (pobudzone). Aby później zidentyfikować napastnika gazy pieprzowe zawierają kolorowy barwnik (głównie odcienie czerwieni), który trudno jest zmyć z twarzy.

Odcinki Pogromców mitów kręcone są w San Francisco w Kaliforni, chociaż okazjonalnie fragmenty programu produkowane są w australijskim Artarmon. Planowanie oraz część eksperymentów odbywają się w warsztacie "pana z beretem" (Jamiego). Doświadczenia wymagające więcej przestrzeni lub specjalnych warunków filmowane są w innych miejscach, zazwyczaj w okolicach San Francisco Bay Area. W trakcie trzeciego sezonu kilkoro członków ekipy Adama i Jamiego, tzw. The Build Team, utworzyło nowy zespół, który obecnie zajmuje się testowaniem innych mitów niż dwójka prowadzących.

Teoria spiskowa – hipoteza postulująca, że grupa ludzi działa świadomie i w utajnieniu dokonuje aktów dążących do uzyskania korzyści własnych lub/oraz na szkodę innych grup. Częstymi przykładami mogą być: dominacja ekonomiczna, polityczna czy też militarna. W dyskusji pojęcie teorii spiskowej jest używane jako figura retoryczna mająca na celu dyskredytowanie opinii nie przystających do naszego światopoglądu.
Spray (wymowa: [sprej]) także sprej lub spraj – płyn znajdujący się, wraz z gazem nośnym, w pojemniku pod dużym ciśnieniem i przeznaczony do rozpylania. Spray to również potoczna nazwa pojemnika z tym płynem.

Historia

Jamie Hyneman i Adam Savage - główni prowadzący

Koncepcja programu została po raz pierwszy opracowana dla Discovery Channel przez australijskiego scenarzystę i producenta Petera Reesa w 2002. Według propozycji program miał nosić tytuł Tall Tales or True. Początkowo Discovery odrzuciło pomysł Reesa ponieważ w tym czasie było już zajęte realizacją serialu o tej samej tematyce. Rees postanowił skoncentrować się na testowaniu kluczowych elementów mitu niż ograniczać się tylko o opowiadania samej historii. Discovery wyraziło zgodę na opracowanie i współprodukcję trzech odcinków pilotażowych. Jamie Hyneman był jednym z ekspertów od efektów specjalnych, którego poproszono o nagranie własnej taśmy castingowej. Rees przeprowadzał z nim rozmowę kwalifikacyjną już podczas nagrywania segmentu o walkach robotów (robot combat) z programu Robot Wars dla innej produkcji Discovery, Spojrzenia w Przyszłość. Adam Savage, który współpracował z Jamiem przy produkcji reklam telewizyjnych oraz programu BattleBots opowiadającym o walkach robotów, został zaproszony przez niego do współprowadzenia programu, ponieważ zdaniem Savage'a, Hyneman uważał się za zbyt nudnego, by samemu prowadzić serial. W lipcu 2006 brytyjski kanał BBC Two rozpoczął nadawanie zmontowanej, trzydziestominutowej wersji Pogromców mitów. Odcinki emitowane przez Discovery w krajach europejskich czasami zawierają sceny nieemitowane w zwykłych odcinkach wersji amerykańskiej (niektóre z nich zostają w końcu zaprezentowane w odcinkach specjalnych).

Marker paintballowy stosowany do gry w paintball to urządzenie zbliżone wyglądem do tradycyjnych broni strzeleckich wykorzystujące energię sprężonego gazu (powietrza atmosferycznego bądź dwutlenku węgla) jako siły napędowej pocisku, tj. kulki. W momencie wystrzału sprężony gaz przekazuje kulce część swojej energii.
Autostrada (wł. autostrada, niem. Autobahn, fr.autoroute, ang. motorway, freeway) oznaczona symbolem A (wg Ustawy z dnia 21 marca 1985 – Ustawa o drogach publicznych, stan na 6 kwietnia 2005) – droga publiczna o ograniczonej dostępności, przeznaczona wyłącznie do ruchu pojazdów samochodowych, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków (co najmniej dwa w każdą stronę, oddzielone pasem zieleni lub barierami). Autostrada wyposażona jest w miejsca obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek, przeznaczone wyłącznie dla użytkowników drogi.

Obsada

Członkowie Build Teamu: Grant Imahara,

Kari Byron

Tory Belleci

Adam Savage i Jamie Hyneman to pierwsi Pogromcy mitów, którzy na początku serii zajmowali się badaniem wszystkich mitów wykorzystując własne doświadczenia zdobyte podczas tworzenia efektów specjalnych. Ich siedziba mieści się w warsztacie Hynemana - M5 Industries. Obaj korzystają z pomocy personelu, którego praca zazwyczaj nie jest pokazywana, ponieważ kamera skupia się przede wszystkim na działaniach Hynemana i Savage'a. Jednym z chwytów programu są interakcje pomiędzy Adamem i Jamiem, w których ten drugi pełni rolę osoby poważnej i uporządkowanej podczas gdy ,,pan z czuprynką" gra łagodzącego atmosferę komedianta. W wersji oryginalnej narratorem programu jest Robert Lee.

Miejska legenda (ang. urban legend) – pozornie prawdopodobna informacja rozpowszechniana w mediach, Internecie bądź w kręgach towarzyskich, która budzi wielkie emocje u odbiorców, zazwyczaj nieprawdziwa.
Brainiac (Brainiac: Science Abuse) – popularnonaukowy program rozrywkowy, emitowany w Polsce na kanale Discovery Science. Głównym prowadzącym pierwszych czterech serii był znany z serii Top Gear Richard Hammond, wspomagany przez Jona Tickla, Charlotte Hudson, "Profesor Myang-Li" (właściwie Rachel Grant). Twórcy starają się przybliżyć naukę zwykłym ludziom, przedstawiając ją w sposób śmieszny i za pomocą zwariowanych eksperymentów. W Polsce wyemitowano pierwsze sześć serii. Program jest dziełem Granada Productions, natomiast zleceniodawcą była brytyjska telewizja Sky. Od piątej serii głównego prowadzącego Hammonda zastąpił brytyjski komik Vic Reeves (właśc. James "Jim" Roderick Moir). Lektorem zdecydowanej większości odcinków jest Jarosław Budnik.

Wraz z rozwojem serii niektórzy członkowie ekipy Hynemana zostali przedstawieni publiczności i zaczęli regularnie pojawiać się w kolejnych odcinkach. Troje z nich, artystka Kari Byron, budowniczy Tory Belleci oraz specjalistka w dziedzinie metalurgii Scottie Chapman, utworzyło w czasie trwania drugiego sezonu programu nowy zespół Pogromców, znany jako "Build Team". Po tym jak w trzecim sezonie Chapman opuściła program z przyczyn osobistych jej miejsce zajął ekspert od elektryki i budowy robotów Grant Imahara. Kiedy w połowie 2009 Byron udała się na urlop macierzyński jej miejsce tymczasowo zajęła Jessi Combs, znana głównie ze współprowadzenia programu Spike's Xtreme 4x4. Obecnie Build Team pracuje w swoim własnym warsztacie o nazwie M7, w którym testuje mity, którymi nie zajmuje się duet Savage-Hyneman. W odcinkach, w których drużyny pracują nad różnymi mitami, widzowie na przemian obserwują poczynania duetu prowadzących oraz Build Teamu.

Rów wodny, rów, rów melioracyjny, rów przydrożny to jest sztucznie, ręcznie lub mechanicznie wykonane, podłużne zagłębienie w ziemi służące do zbierania z okolicy nadmiernej ilości wody i odprowadzania jej do najbliższej rzeki lub zbiornika. Rowy wodne są zaliczane do sztucznych cieków wodnych. Zależnie od otoczenia oraz przewidywanej ilości prowadzonej wody, rowy mogą mieć różną szerokość oraz różne profile ścian. W miejscach gdzie przewidziano możliwość przejazdu lub zjazdu na posesję lub na pole wstawia się betonowe kręgi umożliwiające swobodny przepływ wody i równoczesny przejazd/przejście górą dla ludzi. Najbardziej typowe i najczęściej spotykane to rowy przydrożne oraz rowy melioracyjne.
Zapłon - w ogólnym znaczeniu jest to proces chemiczny, w którym energia termiczna produkowana przez daną reakcję chemiczną jest wystarczająca do podtrzymywania tej reakcji.

W programie brało w przeszłości udział dwoje stażystów, nazywanych Mythterns. Byli to zwyciężczyni konkursu Discovery Channel Christine Chamberlain oraz zwyciężczyni konkursu budowniczego Jess Nelson. Obecnie żadna z nich nie występuje w Pogromcach mitów. W pierwszym sezonie w programie pojawiały się fragmety rozmów z folklorystką Heather Joseph-Witham, która objaśniała pochodzenie pewnych mitów, oraz z ludźmi, którzy znali właśnie testowane mity z własnego doświadczenia. Z czasem te elementy zostały porzucone. Z drugiej strony Pogromcy często konsultują się z ekspertami w dziedzinach, których dotyczy mit wtedy, gdy potrzebują pomocy. Podczas badania mitów związanych z użyciem broni palnej zazwyczaj korzystają oni z pomocy porucznika Ala Normady'ego z Departamentu Policji w Południowym San Francisco, natomiast przy sprawdzaniu opowieści o eksplozjach najczęściej pomaga im emerytowany ekspert FBI ds. ładunków wybuchowych Frank Doyle oraz sierżant J.D. Nelson z Biura Szeryfa Okręgu Alameda.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Bateria z Bagdadu (Naczynie z Bagdadu, bateria bagdadzka) to naczynie gliniane znalezione w 1936 roku w Chudżat Rabua (okolice Bagdadu) przez archeologa niemieckiego Wilhelma Königa.

Nieformalnym członkiem zespołu Pogromców mitów jest Buster, manekin wypożyczony na potrzeby programu z Narodowego Biura ds. Bezpieczeństwa na Autostradach. Manekin pod względem masy, kształtu i innych cech naśladuje ciało człowieka, więc w wielu sytuacjach świetnie zastępuje właściwych, żywych aktorów. Podczas badania jednego z mitów rozpadł się na części, jednak dla potrzeb kolejnej serii Pogromcy "przywrócili go do życia" jako Buster 2.0, by dalej im służył.

Rykoszet to niecentralne zderzenie dwóch ciał w wyniku którego oba ciała (lub jedno - gdy jedno z nich ma masę pomijalnie małą w stosunku do drugiego, np. zderzenie piłki ze ścianą) zmieniają kierunek swojego ruchu (o kąt znacznie różniący się od 0° i 180°) na skutek tego, że punkt przecięcia torów ruchu nie leży na odcinku łączącym środki masy obu ciał (podobnie punkt zetknięcia obu ciał w chwili zderzenia nie leży na odcinku łączącym środki ich masy). W wyniku rykoszetu zmiana pędów obu ciał jest znacznie mniejsza niż przy zderzeniu centralnym.
IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

Forma programu

W każdym z odcinków Pogromcy mitów skupiają się sprawdzeniu kilku znanych miejskich legend, pogłosek krążących w internecie i innych mitów. Lista mitów gromadzona jest na podstawie różnych źródeł takich jak osobiste doświadczenia członków ekipy bądź personelu czy propozycje fanów programu zamieszczane na oficjalnym forum serii. Zdarza się, że produkowane są odcinki, w których kilka lub wszystkie mity są związane z tym samym zagadnieniem np. opowieści o rekinach czy piraci. Takie odcinki nazywane są w programie "Specjalnymi" ("Tematycznymi"). Do maja 2009 cztery mity wymagały tak intensywnych przygotowań i testowania, że wyłącznie im zostały poświęcone całe odcinki, natomiast cztery odcinki specjalne zostały wydłużone do dwóch części.

Spojrzenie w Przyszłość (ang. Beyond Tomorrow) – australijski program telewizyjny poświęcony nowoczesnym technologiom. Prezentowany w Polsce na Discovery Science.
Wulgaryzmy - wyrazy, wyrażenia lub zwroty uznawane przez użytkowników danego języka jako nieprzyzwoite, ordynarne. Ze względu na sytuacje w jakich się ich używa podzielić je można na grupy:

Metodologia badawcza

Proces testowania mitów przebiega zazwyczaj w dwóch fazach. W pierwszych odcinkach programu zostały one opisane przez Adama jako "odtwarzanie okoliczności, a następnie odtwarzanie skutków". Oznacza to, że najpierw zespół koncentruje się na odtwarzaniu okoliczności, w których rzekomo wydarzył się mit by określić, czy opisane w micie wydarzenia mają miejsce w rzeczywistości. Jeśli okaże się, że nie, zespół "modyfikuje" okoliczności w celu uzyskania opisanego w micie rezultatu. Przy okazji badania wybranych opowieści członkowie jednego z zespołów (najczęściej Hyneman i Savage) organizują przyjacielską rywalizację, aby przekonać się które z nich opracuje rozwiązanie najlepsze do odtworzenia wyników mitu. Dotyczy to zazwyczaj opowieści, w których należy zbudować jakieś urządzenie potrzebne do potwierdzenia mitu (np. błyskawiczne schładzanie piwa czy szukanie igły w stogu siana).

Paintball – rodzaj gry zespołowej, polegającej na prowadzeniu pozorowanej walki przy użyciu markerów, urządzeń zbliżonych kształtem i zasadą działania do broni pneumatycznej, które za pomocą sprężonego powietrza lub dwutlenku węgla wyrzucają kulki wypełnione farbą na bazie żelatyny spożywczej. Trafienie przeciwnika, podczas którego kulka rozbija się, pozostawiając kolorowy ślad (nazywany przez graczy splatem) na ciele, masce bądź markerze zawodnika, powoduje jego eliminację z gry.
Piwo – najstarszy i najczęściej spożywany . W znaczeniu ogólnym piwo to każdy napój otrzymany w wyniku enzymatycznej hydrolizy skrobi i białek zawartych w ziarnach zbóż i poddany fermentacji alkoholowej. W węższym znaczeniu pod pojęciem piwa rozumie się zawierający alkohol i dwutlenek węgla napój otrzymany w wyniku fermentacji alkoholowej wody, słodu i chmielu przy użyciu wyselekcjonowanych szczepów drożdży.

Chociaż zespoły nie opracowały żadnych specjalnych schematów postępowania w przypadku konieczności zastosowania fizycznych procedur, podczas badania większości mitów zazwyczaj zachodzi konieczność budowy urządzeń pomocniczych. Wykorzystując wyposażenie swoich warsztatów Pogromcy konstruują liczne urządzenia mechaniczne oraz tworzą tło wymagane do wiernego odtworzenia okoliczności podanych w micie. Aby zwiększyć bezpieczeństwo oraz zapewnić powtarzalność podczas eksperymentu czynności normalnie wykonywane przez ludzi są często imitowane przy pomocy mechanicznych środków. Sposoby testowania mitów są zazwyczaj planowane i wykonywane w taki sposób, aby poprzez zastosowanie wybuchów, płomieni oraz zderzeń pojazdów uzyskać jak najdramatyczniejsze efekty wizualne. Z tego względu opowieści, do których sprawdzania są potrzebne materiały wybuchowe, broń palna oraz kolizje pojazdów, są względnie częste.

Księżyc (, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze, niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.
Dubbing, dawniej dublaż – tworzenie ścieżki dialogowej filmu, serialu lub gry, polegające na podłożeniu ścieżki z lokalną wersją językową. Głosy podkładają często wyspecjalizowani aktorzy głosowi. Mianem dubbingu określa się również pierwotne udźwiękowianie animacji bądź gry oraz dogrywanie w studiu dialogów do już udźwiękowionego materiału w celu polepszenia jego jakości.

Część testów odbywa się w warsztatach Pogromców, jednak wiele badań wymaga przeprowadzania na otwartej przestrzeni. W pierwszych sezonach programu testy odbywały się na parkingu przy M5. Znajdujący się na nim kontener jest często stosowany jako pomieszczenie izolujące, wykorzystywane do przeprowadzania niebezpiecznych testów, które inicjowane są z zewnątrz. Wzrost budżetu w następnych sezonach umożliwił Pogromcom częstsze podróże do innych rejonów San Francisco oraz w okolice pobliskiej zatoki. Najczęstszymi lokacjami dla filmowania testów w okolicach Zatoki San Francisco są stare, zamknięte obiekty wojskowe (m.in. Naval Air Station Alameda, Naval Station Treasure Island, Marin Headlands, Hunters Point Naval Shipyard, Mare Island Naval Shipyard, Hamilton Air Force Base czy strzelnica w Alamedzie). Zdarza się, że niektóre odcinki, głównie specjalne, kręcone są poza Kalifornią, a nawet poza obszarem Stanów Zjednoczonych.

Refbanta – wzmocniony pas żagla umożliwiający, dzięki remizkom z przewleczonymi przez nie refsejzingami, refowanie żagla. W zrefowanym żaglu zastępuje lik, napinana jest przez refhals i refszkentlę.
BBC Two (BBC 2 – dwójka w nazwie do niedawna zapisywana była cyfrą) - drugi kanał brytyjskiej telewizji publicznej, będący odpowiednikiem polskiej TVP2. Jest nadawany przez BBC, zaś pierwszym dniem emisji był 20 kwietnia 1964. W 1967 BBC Two jako pierwszy kanał telewizyjny w Europie rozpoczęło stałe nadawanie w kolorze.

Wyniki doświadczeń mierzone są w naukowy sposób, dopasowany do przeprowadzanego eksperymentu. Czasami rezultaty mogą być mierzone przy zastosowaniu prostych liczbowych urządzeń pomiarowych, takich jak mierniki uniwersalne czy różne typy termometrów. Do mierzenia rezultatów testów, które nie dają wartości liczbowych zespoły korzystają z najróżniejszych rodzajów wyposażenia, które może zapewnić dające się zaobserwować wyniki. Ponieważ badanie fizycznych skutków niektórych mitów, które mogłoby się okazać zbyt niebezpieczne do testowania na żywej osobie, Pogromcy mitów wykorzystują analogi. W pierwszych sezonach często stosowane były manekiny z testów zderzeń samochodowych (najbardziej znanym z nich był Buster), służące do obserwacji obrażeń zewnętrznych oraz żel balistyczny do badania urazów wewnętrznych. Z czasem do mitów, w których szczególnie ważna jest symulacja budowy ludzkiego ciała, jego kości oraz organów, w programie zaczęto stosować tusze wieprzowe. W kilku przypadkach, do imitowania poszczególnych części ciała, stosowano modele prawdziwych kości umieszczone w żelu balistycznym.

Krążek stały to krążek przytwierdzony do stałego podłoża, przez który przeplata się cięgno, które z założenia nie ślizga się po krążku, lecz wprawia go w ruch obrotowy. Krążek stały umożliwia tylko zmianę kierunku siły, bez zmiany jej wartości.
The Sydney Morning Herald (SMH) - najstarsza istniejąca do dzisiaj australijska gazeta, zarazem jeden z najbardziej wpływowych i prestiżowych australijskich dzienników. Pismo zostało założone w 1831 przez trzech byłych dziennikarzy Sydney Gazette, pierwszej gazety wydawanej w Australii (jej ostatni numer ukazał się w 1842 roku). Początkowo nosiło tytuł The Sydney Herald i było tygodnikiem. W 1840 gazeta zaczęła ukazywać się codziennie. Rok później kupił ją John Fairfax, który w 1842 dodał do jej tytułu słowo Morning, co miało podkreślać, że jest dostępna dla czytelników już od samego rana (w przeciwieństwie do popołudniówek). Założona przez niego firma, aktualnie nosząca nazwę Fairfax Media, wciąż jest wydawcą gazety.

Zarówno ze względów wizualnych, jak i do określania rezultatów testów, stosowane są kamery do zdjęć zwolnionych, robiące zdjęcia w ekstremalnie szybkim tempie. Stosowanie ich do kręcenia poruszających się obiektów na wprost skali z podziałką do określania prędkości przedmiotów stało się znakiem firmowym serii.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.
Minnesota – stan leżący na środkowym zachodzie Stanów Zjednoczonych, ze stolicą w mieście Saint Paul. Zajmuje obszar 225 365 km² (12. pod względem wielkości), który zamieszkuje 5 167 101 mieszkańców (21. pod względem ludności). Powstała ze wschodnich obszarów Terytorium Minnesota, gdy 11 maja 1858 roku została przyłączona do USA jako 32. stan. Minnesota, która znana jest jako „Kraina 10 000 jezior” lub „Stan Gwiazdy Północnej”, oferuje mieszkańcom oraz turystom liczne możliwości rekreacji.

Faza testowania widziana w telewizji jest często modyfikowana ze względu na ograniczenia czasowe jakie niesie ze sobą odcinek telewizyjny. Wielokrotnie może się wydawać, że zespoły ogłaszają wyniki na podstawie mniejszej liczby powtórzeń oraz mniejsze liczby danych niż w rzeczywistości. W odcinku specjalnym, zawierającym nieemitowane wcześniej sceny, Pogromcy wyraźnie podkreślili, że tak naprawdę każdy mit analizują bardzo dogłębnie, a eksperymenty wielokrotnie powtarzają w wielu różnych konfiguracjach, ale nie są w stanie pokazać ich wszystkich w jednym odcinku programu. Począwszy od piątego sezonu każdy odcinek zawiera wskazówkę dla widzów radzącą im odwiedzenie strony internetowej serii, na której można obejrzeć wersje testów nieprezentowane w emitowanym odcinku lub inne aspekty danego mitu. Adam Savage przyznał, że nie zawsze są w stanie uzyskać satysfakcjonująco dużą ilość rezultatów, by definitywnie rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące mitów.

Kari Elizabeth Byron (ur. 18 grudnia 1974 w San Francisco) - prezenterka występująca w programie Pogromcy mitów na kanale Discovery Channel i rzeźbiarka.
Paralizator - jest to broń elektryczna, która z założenia nie ma zabić przeciwnika. Wytwarza napięcie elektryczne rzędu 20 000 - 500 000 V, jednak o bardzo małym natężeniu. Poraża to układ nerwowy napastnika, czyniąc go niezdolnym do dalszej walki. Stan ten trwa około kilkudziesięciu minut[potrzebne źródło]. Wyróżniane są paralizatory tradycyjne (wymagające bezpośredniego kontaktu z ciałem przeciwnika), jak i te wystrzeliwujące elektrody (o zasięgu ok. 5 m) - np. taser.

W odpowiedzi na krytykę, jaka na nie spadła za ich metody oraz otrzymane dzięki nim wyniki zespoły nakręciły kilka odcinków Myths Revisited, w których ponownie zajmowały się mitami, by ustalić czy uwagi widzów miały podstawy. Odcinki te doprowadziły do zmiany werdyktów nad niektórymi opowieściami, jak i utrzymania ocen dotyczących innych mitów, które już w przeszłości udało im się obalić.

Pistolet (fr.) - krótka, ręczna broń palna do walki (zarówno ataku jak i obrony) na niewielką odległość (do 50 m) a także do wymuszania posłuszeństwa na polu walki. Charakteryzuje się krótką lufą, małymi gabarytami i chwytem (rękojeścią) przystosowanym do strzelania z jednej ręki. Podstawową grupę stanowią pistolety wojskowe. Wyróżnia się także pistolety policyjne, kieszonkowe, sportowe, sygnałowe i inne. Masa pistoletu wojskowego nie przekracza na ogół 1 kg, długość lufy - 125 mm, długość całkowita - 220 mm, szybkostrzelność praktyczna - 25-40 strz/min. Kaliber broni waha się w granicach 4,6 mm - 12,7 mm. Najczęściej stosowany jest kaliber 9 mm.
Good Morning America (GMA) – poranny program amerykańskiej telewizji emitowany przez telewizje ABC od 3 listopada 1975. W dni powszednie program trwa dwie godziny, a na antenie ABC News Now od 2007 roku jest nadawana dłuższa wersja – trzygodzinna. Od 2004 jest emitowany jednogodzinny program w weekendy.

Istnieją pewne rodzaje mitów, których badania Pogromcy odmawiają. Zjawiska paranormalne, takie jak duchy czy kosmici nie są przedmiotem zainteresowania programu, ponieważ nie nadają się do badania metodami naukowymi. Jedynym wyjątkiem wśród tej kategorii była piramida mocy. Zespoły wyraziły również niechęć wobec badania teorii spiskowych, takich jak zabójstwo Johna Kennedy'ego czy zamach terrorystyczny z 11 września, chociaż zgodziły się na podjęcie się udowodnienia nieprawdziwości części teorii spiskowych dotyczących lądowania na Księżycu. Twórcy programu starają się unikać eksperymentów szkodliwych dla zwierząt, chociaż w jednym odcinku wykorzystali karaluchy oraz inne laboratoryjne owady do bombardowania ich zabójczymi dawkami promieniowania. Zespół realizatorski wyjaśnił później, że te zwierzęta były specjalnie karmione do wykonywania eksperymentów i prawdopodobnie i tak by zginęły. Książka „MythBusters: The Explosive Truth Behind 30 of the Most Perplexing Urban Legends of All Time” podaje listę tuzina mitów, których zbadanie wydaje się szczególnie mało prawdopodobne (w ostateczności przetestowano cztery z nich). Adam przyznał, że ciężko jest sprawdzać mity, które wymagają udowodnienia od nich nieprawdziwości ogólnych prawideł ze względu na nieodłączną trudność dowodzenia zaprzeczenia. W wyniku tego celem Pogromców podczas badania takich mitów jest udowodnienie nieskuteczności metod, które są uważane za konieczne do odtworzenia rezultatów. Oprócz tego niektóre mity nie są testowane ze względu na obiekcje stacji Discovery Channel lub jej reklamodawców.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
JATO - akronim od angielskiego Jet Assisted Take Off używany w lotnictwie zamiennie z RATO (Rocket Assisted Take Off) do określania sposobu startu przeładowanego samolotu z pomocą systemu małych dodatkowych silników rakietowych wspomagających ciąg głównych jednostek napędowych.

Wyniki eksperymentów

Wraz z końcem testowania każdy z mitów zostaje uznany za „obalony”, „prawdopodobny” lub „potwierdzony”.

Obalony (Busted)

Wyniki opisywane w micie nie są możliwe do osiągnięcia, ani przy zastosowaniu danych parametrów, ani przy ich wyraźnej modyfikacji. W przypadku, gdy mit zostaje uznany za obalony, Pogromcy często podejmują się zadania osiągnięcia efektów podanych w micie niezależnie od tego, że badana przez nich opowieść okazała się być nieprawdziwa. W programie takie podejście nazywane jest "sposobem pogromców mitów" ("the MythBusters way"), i często prowadzi do wykazania, że okoliczności konieczne do wiernego odtworzenia obalonego mitu są fizycznie niemożliwe (wymagają sprzętu, który nie istnieje lub warunków, które fizycznie nigdy nie wystąpią), wysoce nieprawdopodobne (wymagające tak wiele czasu/wyposażenia, że mit chociaż teoretycznie możliwy staje się zbyt niepraktyczny, by mógł się wydarzyć) lub prowadzą do śmierci lub poważnych urazów u uczestnika danej opowieści.

Materiał wybuchowy to pojedynczy związek chemiczny lub mieszanina kilku związków chemicznych, która jest zdolna w odpowiednich warunkach do gwałtownej reakcji chemicznej o charakterze egzotermicznym, której towarzyszy wydzielenie wielkiej ilości produktów gazowych w postaci wybuchu (detonacji lub deflagracji).
Potwór - samo słowo wywodzi się od "po tworzeniu" czyli ma to być istota "stworzona już po właściwym dziele stworzenia" (choć bardzo często określenie to odnosi się do istot pochodzących jeszcze sprzed niego, istoty wtórnie stworzone/zmienione zwąc raczej "mutantami") (łac. monstrum zły omen, cud) – popularne określenie szerokiej grupy fikcyjnych stworzeń występujących w mitologii, legendach, wierzeniach ludowych, oraz literaturze grozy. Stworzenia takie zwykle cechują się przerażającym wyglądem, a także prymitywnym, agresywnym zachowaniem, często utożsamianym z wcieleniem zła. Zbliżonym znaczeniowo terminem jest bestia, choć z założenia, wygląd "bestii" ma przywodzić na myśl istniejący organizm(y) (zwykle kręgowca - gada, ssaka, płaza, względnie rybę lub ptaka), podczas gdy "potwór" ma stanowić zupełnie nową jakość - istotę niepodobną do żadnego znanego ludzkości organizmu.

Niektóre z tych mitów zostają potem zbadane ponownie, o ile widzowie są niezadowoleni z wyników, i zostają uznane za „Ponownie obalone” (Re-Busted) jeśli rezultaty drugiego podejścia do mitu okażą się zdaniem zespołu porażką.

Prawdopodobny (Plausible)

Mit zostaje uznany za prawdopodobny pod kilkoma warunkami:

Opisane w micie rezultaty są możliwe do odtworzenia dzięki zmianom niektórych parametrów o rozsądny i realistyczny margines. Może być to spowodowane faktem, że z biegiem czasu opowiadanie mitu może doprowadzić do lekkich modyfikacji jego faktycznej treści. Poza tym, w niektórych przypadkach pewne materiały mogą okazać się konieczne do zastąpienia innymi w trakcie testowania mitu, ale pod warunkiem, że nowe materiały są bardzo podobne do stosowanych poprzednio i, zazwyczaj, łatwo dostępne, by nie okazały się zbyt kosztowne bądź niepraktyczne.

Jeśli brak jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej mitu, a mimo to Pogromcy są w stanie odtworzyć jego rezultaty w sposób bliski znanej wersji mitu, np. mit głoszący, że piraci nosili opaski na oczy, by poprawić widzenie w ciemności.

W przypadku, kiedy rezultaty opisane w micie są osiągalne, jednak w sposób bardzo niebezpieczny lub mniej efektywny niż bardziej popularne metody, którymi można osiągnąć pożądany efekt. Przykładem takiej sytuacji była opowieść „Samochód kontra deszcz”). Pogromcy uznali mit za prawdopodobny, ale nie zalecany ze względu na ryzyko jakie niesie ze sobą szybka jazda samochodem po mokrej jezdni, chociaż sam mit był całkowicie prawdziwy.

Niekiedy mit zostaje sklasyfikowany jako prawdopodobny pod warunkiem, że opisany przebieg mitu odnosi efekt podobny, ale o mniejszej intensywności, od opisanego w opowieści.

Potwierdzony (Confirmed)

Pogromcy mitów są w stanie odtworzyć całkowicie lub w bardzo dużym stopniu opisany w micie rezultat przy zachowaniu danych okoliczności.

Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 lipca 2010 zawiera informacje o 460297 filmach, 32874 serialach i 1273718 ludziach filmu).
Kalifornia (ang. California) – najludniejszy, najbogatszy oraz trzeci co do wielkości (po Alasce i Teksasie) stan USA. Położony na zachodnim wybrzeżu USA, nad Oceanem Spokojnym. Na północy graniczy ze stanem Oregon, na wschodzie ze stanem Nevada, na południowym wschodzie z Arizoną, a na południu z meksykańskim stanem Baja California. Cztery największe miasta stanu to: Los Angeles, San Francisco, San Diego i San José. W Kalifornii znajduje się aż osiem z pięćdziesięciu największych miast USA. Stan znany jest ze zróżnicowanego środowiska przyrodniczego i klimatu, a także z powodu wielorasowego i wielokulturowego społeczeństwa.

Jeśli mit nie posiada dokładnie sprecyzowanego opisu wydarzeń, Pogromcy wybierają jego wszystkie sensowne warianty. Aby mit został uznany za potwierdzony wystarczy, by choć jeden z jego wariantów został potwierdzony. Przykładem takiej sytuacji był mit mówiący, że łatwo jest zastrzelić rybę w beczce; chociaż trafienie ryby pociskiem było trudne okazało się, że sama zmiana ciśnienia wywołana przez strzał jest w stanie ją zabić. Z tego powodu mit został uznany za potwierdzony. Podczas pierwszego sezonu stosowany był termin "Prawda".

Beczka to cylindryczne, wyoblone pośrodku naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, najczęściej dębowych, spiętych metalowymi obręczami z taśmy zwanej bednarką. Rzemieślnik wytwarzający beczki nazywany jest bednarzem. Przemysłowa wytwórnia beczek to beczkarnia. Kształt beczki zapewnia jej wytrzymałość i pozwala stosunkowo łatwo przetaczać i manipulować nią przy przeładunku.
Ciało ludzkie – fizyczny komponent ). Główne części ciała to: głowa, szyja, tułów oraz kończyny: górna i dolna. Pod względem stopnia organizacji składniki ciała dzielone są na układy (np. układ nerwowy, układ krwionośny), organy, tkanki i komórki. Poznaniem budowy ciała ludzkiego zajmuje się anatomia człowieka i antropologia fizyczna.

Mity obalone

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)