Pojo Chinul - Polski Serwis Naukowy

Pojo Chinul (보조지눌; także 불일보조 Puril Pojo) (ur. 1158, zm. 22 kwietnia 1210) (chiń. Zhīnè; jap. Chitotsu; wiet. Tri Nột) – wybitny koreański mistrz sǒn. Usiłował na gruncie koreańskim dokonać systematyzacji i synkretyzacji nauk różnych szkół buddyjskich.

Biografia

Kulsan sa – klasztor Kulsan

Chinul – świeckie nazwisko Chǒng – urodził się w okręgu Tongju na zachód od stolicy Koryǒ – Kaesǒng. Pochodził z rodziny szlacheckiej. Od dziecka nękany był przez poważne choroby i gdy wszelkie próby wyleczenia go konwencjonalną medycyną zawiodły, ojciec postanowił błagać Buddę. Ślubował, że jeśli syn zostanie wyleczony, odda go do klasztoru buddyjskiego. Wkrótce Chinul wyzdrowiał i gdy miał siedem lat ojciec oddał go do klasztoru. W wieku 15 lat przyjął wskazania buddyjskie i otrzymał imię Dharmy Chinul, jednak później sam siebie nazywał Moguja (Pastuch Wołu). Jego nauczycielem był mistrz sǒn z klasztoru Kulsan na górze Sagul. Ta linia przekazu Dharmy wywodziła się od chińskiego mistrza chan Yanguana Qi'ana, ucznia Mazu Daoyi. Jego stosunki z nauczycielem nie były zbyt bliskie i niektórzy przypuszczają, że w ogóle nie miał stałego nauczyciela.

Sǒn (선; szkoła sǒn 선종 sǒn chong) – koreańska medytacyjna szkoła buddyjska, będąca odpowiednikiem chińskiej szkoły chan, która mimo kilkusetletnich prześladowań przetrwała do czasów obecnych.

Bodhidharma (skt बोधिधर्म; chiń Putidamo 菩提达摩; kor. Pori Dalma; jap. Bodai Daruma; wiet. Bồ-đề-đạt-ma) – na wpół legendarna postać buddyzmu mahajany. Był 28. patriarchą buddyzmu indyjskiego i pierwszym patriarchą buddyzmu chan). Za pierwszego patriarchę uważa go także buddyzm zen, będący kontynuacją chan. Tradycja mówi, że przybył z Indii do Chin, by przynieść przekaz Dharmy Buddy. Mimo że istnieją dokumenty chińskie, które wspominają mnicha buddyjskiego o takim imieniu, są też głosy negujące prawdziwość legendy.

Charakter skłaniał Chinula do życia w samotności i w odosobnieniach. Samotnie poszukiwał inspiracji studiując buddyjskie pisma i kroczył drogą sǒn. Postęp Chinula w buddyjskiej praktyce oparty był więc na użyciu pisemnych nauk do doskonalenia formalnej praktyki sǒn.

Oświecenie

Po 9 latach praktyki w Kulsan sa, Chinul udał się w 1182 r. do klasztoru Poje (zwanego także Yǒnbok sa) w Kaesǒng na egzaminy sanghi sǒn. Przeszedł przez wszystkie testy, jednak światowa atmosfera stolicy spowodowała, że zrezygnował ze wspinania się w hierarchii kościelnej i powrócił do pozycji zwykłego mnicha. Razem z kilkoma podobnymi mu mnichami postanowił założyć w przyszłości religijne towarzystwo (kor. kyǒlsa), poświęcone rozwijaniu samādhi i prajñi (정혜사 chǒnghyesa). Po okresie wędrówek po Korei zatrzymał się w klasztorze Ch'ǒngwon w Ch'angp'yǒng (płd.-zach. Korea) i tu przeżył swoje pierwsze (z trzech) przebudzenie. Stało się to podczas czytania Sutry Szóstego Patriarchy, przy zdaniu:

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Samãdhi (nie mylić z mahasamadhi) (skt समाधि, chiń. sanmade 三摩提, kor. samadi 사마디, jap. さんまい, wiet. tam-ma-địa) — w religiach dharmicznych oznacza medytacyjne pochłonięcie, stan osiągany dzięki wytrwałej praktyce medytacji (np. zazen lub innej), polegający na głębokiej koncentracji niezakłóconej zewnętrznymi bodźcami. Samadhi nie polega na izolacji od świata, tylko na takim zjednoczeniu z nim, które wolne jest od lgnięcia do zjawisk.

Własna natura takości daje powstać myśleniu. Ale nawet chociaż narządy zmysłów widzą, słyszą, czują i poznają, jest ona nieskalana przez miriady wyobrażeń. Prawdziwa natura jest stale wolna i polega na samej sobie.

To doświadczenie było jego prawdziwą inicjacją do buddyzmu.

Oświecenie (albo samourzeczywistnienie, bodhi skr. बोधि, poch. od rdzenia budh "wiedzieć", w stronie biernej "być przebudzonym") - stan umysłu (lub raczej cały szereg stanów), jaki według większości religii i filozofii Wschodu (buddyzm, zen, joga, wedanta, dżinizm, w pewnym sensie taoizm) czasami – lub na trwałe – przytrafia się albo po długotrwałej praktyce medytacyjnej, albo z nagła, bez żadnego przygotowania (spór gradualizmu z subityzmem).

Sangha (skt. saṃgha संघ; chiń. sengjia; kor. sŭngga, jap. sōgya, wiet. tăng-già) — dosł. "zgromadzenie" – nazwa wspólnoty buddyjskich mnichów. Jako trzecia część Trzech Klejnotów (pali. Tiratana) oraz Trzech Schronień (pali Tisarana) nawiązuje do Wspólnoty Świętych (pali Ariyasangha) tzn. Czterech Szlachetnych (pali Ariyapugga).

Wspólnota i drugie przebudzenie

W 1185 r. Chinul znów wyruszył w pielgrzymkę i jesienią przybył do klasztoru Pomun na górze Haga (płd.-wsch. Korea). Przebywał w nim trzy lata i w czasie praktyki używał konganu Umysł jest Buddą. Studiował także pilnie dzieło Li Tongxuana Komentarz do Sutry Huayan.

Tathagata (skt. tathãgata तथागत) — jedno z określeń Buddy. Dość powszechnie mówi się, że tathagata znaczy "ten, który przyniósł prawdę", "ten, który osiągnął prawdziwe wyzwolenie". Jednakże znaczenie tego słowa nie jest jasne, przede wszystkim dlatego, że nie występuje we wszystkich tekstach kanonu palijskiego, a tam gdzie występuje jest używane w różnych kontekstach. Np. gdy Budda mówi o sobie w trzeciej osobie, określa siebie właśnie jako tathagatę, ale w odniesieniu do arhatów również używa tego określenia.

Diamentowa Sutra (sansk.: वज्रच्छेदिका प्रज्ञापारमितासूत्र Vajracchedika Prajñāpāramitā Sūtra, chin.: 金剛般若波羅蜜多經, pinyin: Jingang bore boluomi jing (lub w skrócie jingang jing 金剛經); kor.: , kŭmgang panya paramil kyǒng (w skrócie kŭmgang kyǒng); jap.: kongō-hannya-haramitsu-kyō (w skrócie kongō-kyō); wiet. Kim cương bát-nhã-ba-la-mật-đa kinh (w skrócie Kim cương kinh) Szlachetna Sutra Wielkiej Drogi pod nazwą ‘Doskonałość Mądrości Tnąca jak Diament, Sutra Diamentowego Ostrza)

Podczas czytania fragmentu Sutry Huayan Mądrość Tathagatów jest właśnie taka jak to: jest całkowicie w ciałach wszelkich odczuwających istot. Jest w tych wszystkich zwyczajnych, głupich ludziach, którzy nie są jej świadomi i nie rozpoznają jej.

osiągnął swoje drugie przebudzenie. Już wtedy nurtowany był przez rozbicie buddyzmu na sǒn i szkoły scholastyczne i przekonany – na podstawie własnego doświadczenia – że wszelkie rozbieżności mogą być pogodzone. W 1188 r. doszło do spotkania z częścią sygnatariuszy umowy o założeniu Wspólnoty Samādhi i Prajñi. W. 1190 r. odbyło się ich wspólne odosobnienie w klasztorze Kǒjo. W tym samym klasztorze powstało jego pierwsze główne dzieło Zachęta do praktyki: założenie Wspólnoty Samādhi i Prajñi. W klasztorze tym Chinul przebywał osiem lat.

Kōan (?) - problem lub pytanie oparte na paradoksie, stosowane w buddyzmie zen. Poszukiwanie i znalezienie odpowiedzi na to pytanie ma umożliwić medytującemu osiągnięcie oświecenia.

Relikwie - przedmioty związane z czymś świętym. Najczęściej są to szczątki ciała świętych lub rzeczy z nimi związanych, a także relikwie Męki Pańskiej. Są one szczególnie rozpowszechnione w katolicyzmie i prawosławiu.

Trzecie przebudzenie

W 1197 r. Chinul odszedł z Kǒjo sa i udał się do maleńkiej świątyni Sangmuju. Przeprowadził w niej kolejne odosobnienie, podczas którego zaszło wiele cudownych wydarzeń, a Chinul osiągnął swoje trzecie i ostateczne oświecenie podczas czytania Dahui yulu.

Dajian Huineng (曹渓慧能; ur. 638; zm. 713) – chiński mistrz chan, założyciel małej szkoły chan, zwanej szkołą południową lub nagłego oświecenia. Po działaniach jego ucznia Hezego Shenhuia uznany za Szóstego Patriarchę. Stworzył ideologiczne i praktyczne podstawy w pełni rozwiniętego chanu.

Język wietnamski (tiếng Việt, tiếng Việt Nam lub Việt ngữ) jest narodowym i oficjalnym językiem Wietnamu. Wietnamski jest językiem ojczystym Wietnamczyków (người Việt / người kinh) stanowiących ok. 87% populacji tego kraju, oraz ok. dwóch milionów wietnamskich emigrantów. Jako język obcy używany jest przez mniejszości narodowe Wietnamu.

Sǒn nie polega na spokoju; nie polega na krzątaninie. Nie jest uwikłany logicznym rozróżnianiem. Pomimo tego to, co jest najważniejsze, to nie badanie sǒnu, gdy odrzuca spokój lub krzątaninę, działania codziennego życia czy logiczne rozróżnianie. Jeśli wasze oczy nagle się otworzą, wtedy sǒn jest czymś, co istnieje wewnątrz waszego prawdziwie własnego domu.

Chinul był pod wielkim wpływem chińskiego mistrza chan Dahui Zonggao (1089–1163), którego metodę huatou wprowadził do swego sposobu prowadzenia praktyki sǒn.

Klasztor (z łac. claustrum – miejsce zamknięte) – budynek, lub kompleks budynków, w którym zamieszkują zakonnicy, lub zakonnice określonej reguły, charakterystyczny dla wyznań chrześcijańskich jak i buddyzmu; w obrządku wschodnim – monaster.

Wskazania w buddyzmie oznaczają zbiór zaleceń dla osób nieoświeconych, które pozwolą im uniknąć negatywnej karmy. W różnych tradycjach buddyjskich wskazania brzmią nieco odmiennie. Często zamiast słowa "przykazania" używa się słowa "wskazania" gdyż mają one charakter dobrowolnego zobowiązania. Budda mówił że dobrze jest ich przestrzegać, jednak nikomu nie mogą być narzucane.

Próba syntezy

Te trzy główne duchowe doświadczenia Chinula pokierowały jego późniejszą systematyzacją doktryny buddyjskiej i próbą jej zsynkretyzowania. Jednocześnie stały się one w jego pracach trzema głównymi sposobami buddyjskiej praktyki: równoczesny rozwój samādhi i prajñi, wiary i zrozumienia całkowitych i nagłych nauk oraz skrótowa metoda hwadu (chin. huatou). Dochodziło do tego jeszcze śpiewanie Sutry Diamentowej tak preferowanej przez Huinenga. Tymi ekumenicznymi działaniami ustalił typ praktyki sǒn w koreańskich klasztorach szkoły chogye. Po trzech latach w Sangmuju am Chinul opuścił świątynię i w 1200 r. przybył do klasztoru Kilsang, który stał się miejscem pobytu Wspólnoty Samādhi i Prajñi. Na okazję zakończenia prac budowlanych w Kilsang sa przygotował Upomnienia dla początkujących uczniów, które porównywalne były z Baizhang qing-gui i pomogły ustalić reguły koreańskiego sǒnu oraz zaakceptowane zostały jako wzorzec prowadzenia się dla wszystkich klasztorów sǒn.

Mazu Daoyi (właściwie Jiangsi Daoyi; ur. 709, zm. 13 marca 788) (chiń. 馬祖道一); (kor. Majo Toil (마조 도일) | jap. Baso Dōitsu ( ) | wiet. Ma Tô Đao Nhât) – chiński mistrz chan, założyciel szkoły hongzhou, jeden z najbardziej wpływowych i poważanych mistrzów w historii zenu.

Koniec życia

W Kilsang sa Chinul przebywał do końca swego życia, chociaż udawał się często do kilku pustelni, które wybudował w okolicznych górach. W 1207 r. ukończył swą kolejną pracę Wybór z komentarzy do Avatamsaka sūtra.

W 1209 r. ukończył Wybór ze zbiorów Dharmy i ksiąg specjalnych praktyk.

Jak to bywa u mistrzów zen, Chinul dokładnie znał datę swej śmierci na miesiąc wcześniej.

Śmierć

Wraz z jutrzenką spytał Cóż to za dzień dziś mamy? Ktoś odparł Dziś jest 27 dzień 3. miesiąca (22.4.1210). Mistrz umył się wtedy, opłukał i wdziewając swą ceremonialną szatę rzekł Te oczy nie są oczami moich przodków; ten nos nie jest nosem moich przodków. Te usta nie są ustami zrodzonymi z mojej matki. Następnie zarządził aby uderzono w klasztorny dzwon wzywający mnichów wspólnoty i niosąc kij z sześcioma pierścieniami, poszedł do sali Dharmy. Tam zapalił kadzidełko, wszedł na podwyższenie i kontynuował wszelkie zwykłe formalności. Następnie stuknął kijem i [...] rzekł Cudowna skuteczność Dharmy sǒn jest niepojęta. Przyszedłem tu dziś, ponieważ chcę wyjaśnić ją w pełni wszystkim wam w tym zgromadzeniu. Jeśli spytacie mnie jasno, nieprzywiązanymi pytaniami, ten stary człowiek da wam jasną, nieprzywiązaną odpowiedź. Popatrzył na prawo i lewo, i, pocierając swą szyję dłońmi, rzekł Życie tego górskiego mnicha jest teraz całkowicie w waszych rękach. Możecie wywlec mnie stąd lub też ściągnąć na dół. Pozwalam każdemu, kto ma kości i ścięgna wystąpić. Następnie wyciągnął swe nogi i siedząc odpowiadał na różne zadawane pytania. Jego słowa były precyzyjne, a treść szczegółowa; mowa była pełna siły [...]. W końcu jakiś mnich spytał Nie jestem pewien, czy minione ukazanie choroby Vimalakirtiego z Vaiśali i dzisiejsza choroba Moguja z Chogye są tym samym, czy różnią się? Mistrz odpowiedział Nauczyłeś się tylko podobieństwa i różnicy! Następnie uniósł swój kij, uderzył nim kilka razy i rzekł Wszystkie tysiąc rzeczy i dziesięć tysięcy przedmiotów są właśnie tu. W końcu pozostał siedząc nieporuszenie wspierany przez swój kij i spokojnie zmarł.

Król Hŭijong nadał mu pośmiertny tytuł Narodowego Mistrza Puril Pojo (Słońce Buddy Świecące Powszechnie) a stupę, w której umieszczono relikwie po kremacji mistrza nazwał Kamno t'ap (Stupą Słodkiej Rosy).

Chinul był tak wpływowym mistrzem, że w jego linii przekazu Dharmy było 16 patriarchów koreańskiego sǒnu.

Dzieła

Kwǒnsu chǒnghye kyǒlsamun (1190). (Zachęta do praktyki: założenie Wspólnoty Samādhi i Prajñi)

Kye ch'osim haginmun (1205). (Upomnienia dla początkujących uczniów)

Susim kyǒl (1203-1205). (Sekrety uprawiania umysłu)

Chinsim chiksǒl (1205). (Prosta mowa o Prawdziwym Umyśle)

Hwaǒmnon chǒryo (1207). (Zestawienie komentarzy do sutry Huayan – Avatamsaka Sutra

Pǒbbogi Tangyǒng pal. (Postscriptum do Sutry Ołtarzowej Szóstego Patriarchy)

Yǒmbul yonmun lub Yǒmbul inyukyǒng. (Zasadnicze elementy praktyk Czystej Krainy)

Wǒndon sǒngbullon. (Całkowite i nagłe osiągnięcie stanu Buddy)

Kanhwa kyǒrŭiron. (Rozwianie wątpliwości o spełnieniu hwadu)

Pǒpjip pyǒrhaengnok chǒryo pyǒngip sagi (Wyjątki ze Zbioru Dharmy i Ksiąg Specjalnych Praktyk wraz z osobistymi uwagami).

Linia przekazu Dharmy

Pierwsza liczba oznacza ilość pokoleń mistrzów od 1 Patriarchy indyjskiego Mahakaśjapy.

Druga liczba oznacza ilość pokoleń od 28/1 Bodhidharmy, 28 Patriarchy Indii i 1 Patriarchy Chin.

Trzecia liczba oznacza początek nowej linii przekazu w danym kraju.

35/8. Mazu Daoyi (707-788) Chiny; szkoła hongzhou

36/9. Yanguan Qi'an (752-842)

37/10/1. Pǒmil (810-889) (znany także jako P'umil) Korea; szkoła sagul san

38/11/2. Pohyǒn Kaech'ǒng

39/12/3. Odae Sin'gyǒng

40/13/4. Taeŭn Tojang

41/14/5. Saja Chihyu

42/15/6. Chǒnghak Tojam

43/16/7. Tut'a Ŭngjin

44/17/8. Tansok Chihyǒn

45/18/9. Changsu Tamjin

46/19/10. Ch'ǒnch'uk Nŭngin

47/20/11. Sin'gwang Chonghwi

48/21/12. Pojo Chinul (1158-1210)

49/22/13. Hyesim Chingak (1179-1234)

50/23/14. Mongyǒ Ch'ǒngjin (zm. 1252)

51/24/15. Honwon Chinmyǒng (1191-1271)

52/25/16. Ch'ǒnyǒng Chajin Wǒno (1215-1286)

53/26/17. Ch'ungji Won'gam (1226-1292)

54/27/17. Chajǒng

55/28/18. Chagak

56/29/19. Tamdang

57/30/20. Manhang Myonmyǒng Hyegam (1249-1319)

58/31/21. Myoǒm Chawon

59/32/22. Hyegak

60/33/23. Pugu Kagǒm Kakchin (1270-1355)

61/34/24. Puam Chǒnghye

62/35/25. Hungjin

63/36/26. Ilmyǒng Chisung Kobong Pǒpchang (1350-1428)

Przypisy

Robert E. Buswell: The Korean Approach to Zen (...). Str. 23
Ibid. Str. 24
Ibid. Str. 28
Ibid. Str. 33

Bibliografia

Robert Buswell. The Korean Approach to Zen: the Collected Works of Chinul'. 1983

Mu Soeng Sunim. Thousand Peaks. Korean Zen – Traditions & Teachers. Primary Point Press. Cumberland, 1991 ISBN 0-942-795-02-4

Robert E. Buswell, Jr. The Zen Monastic Experience. Princeton University Press. Princeton, 1992 ISBN 0-691-07407-0

Maciej St. Zięba. Chinul. w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, t. 2: C-D. PTTA. Lublin 2001, s. 112b-114b.