Pokój w Lodi - Polski Serwis Naukowy

Pokój w Lodi - układ pokojowy podpisany w lombardzkim mieście Lodi 9 kwietnia 1454. Położył kres walkom między Wenecją a Mediolanem i ich sojusznikami, które trwały od początku XV w.

Italia w 40 lat po pokoju w Lodi z granicami, które zasadniczo odzwierciedlają postanowienia traktatu

Tło

Od kiedy Imperium Osmańskie swoją ekspansywną polityką zaczęło zagrażać posiadłościom i handlowi Wenecji na Wschodzie, ta zwróciła się bardziej ku Półwyspowi Apenińskiemu. Próbując podporządkować sobie najbliższe jej ziemie, Republika Wenecka starała się stworzyć strategiczne zaplecze surowcowe jak i bufor pomiędzy samym miastem a granicami Republiki. Tej polityce sprzeciwił się Mediolan, który po okresie niepewności politycznej, który nastąpił po śmierci Gian Galeazzo Viscontiego, znowu zaczął rosnąć w siłę pod władzą Filippo Marii Viscontiego.

Ferrara - miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Ferrara, ok. 50 km na NNW od Bolonii, nad rzeką Pad, która płynie 5 km na północ od centrum. Wg danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 130 461 osób, 322,9 os./km².

Liga Włoska (1454) - było to międzynarodowe porozumienie zawiązane w Wenecji 30 sierpnia 1454, które było następstwem pokoju w Lodi zawartego kilka miesięcy wcześniej, kończącego okres wojen włoskich i porządkującego północne Włochy pod względem przynależności określonych terytoriów do poszczególnych państw. W porozumieniu tym uczestniczyły Wenecja, Mediolan i Florencja. Układ został uroczyście podpisany 2 marca 1455, a przystąpili do niego oprócz wymienionych państw papież Mikołaj V władający Państwem Kościelnym, Alfons V król Aragonii i Neapolu oraz władcy mniejszych państw włoskich. Układ przewidywał respektowanie ustalonych granic, wzajemną pomoc w przypadku ataku na którekolwiek z państw członkowskich oraz 25-letni rozejm między tymi państwami. Po okresie sporów Franciszek I Sforza, który poślubił córkę Filippo Marii Viscontiego, został uznany za spadkobiercę i dziedzica Viscontich.

Decydujące starcie między dwoma państwami miało miejsce pod Maclodio 12 października 1427. Zwycięsko wyszła z niego Wenecja wspomagana przez Florencję i Sabaudię. Dowódcą zjednoczonych wojsk był Francesco Bussone, zwany conte di Carmagnola. Zwycięstwo Wenecji, które dało jej władzę nad ziemiami sięgającymi aż do rzeki Adda, nie położyło kresu walkom między dwoma państwami. Trwały one aż do 1454.

Franciszek I Sforza, wł. Francesco I Sforza (ur. 23 lipca 1401, zm. 8 marca 1466), książę Mediolanu w latach 1450-1466, pierwszy władca z dynastii Sforzów.

Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

Traktat pokojowy

W Lodi Florencja i Wenecja z jednej strony oraz Mediolan i Neapol z drugiej, po długich pertraktacjach podpisały traktat pokojowy, ratyfikowany następnie przez pozostałych sojuszników. Północ Włoch została w praktyce podzielona między strefy wpływów dwóch głównych państw-sygnatariuszy (Mediolan i Wenecję), z zachowaniem niektórych mniejszych (Sabaudia, Genua, Mantua rządzona przez ród Gonzaga oraz Ferrara i Modena rządzone przez ród D'Este). Spośród szczegółowych ustaleń traktatu należy wymienić ustalenie sukcesji Francesca Sforzy w Mediolanie, ustanowienie granicy między Mediolanem a Wenecją na rzece Adda, ustawienie znaków granicznych wzdłuż całej granicy oraz zapoczątkowanie przymierza, którego zwieńczeniem była Liga Włoska.

Republika Wenecka (wł. Serenissima Repubblica di Venezia) – północnowłoska republika kupiecka istniejąca od VIII wieku do 1797. Najdłużej nieprzerwanie istniejące państwo o ustroju republikańskim w historii. W średniowieczu jedna z największych potęg handlowych i politycznych w basenie Morza Śródziemnego.

Lombardia – kraina historyczna i region administracyjny w północnych Włoszech, między Szwajcarią na północy a rzekami: Pad na południu, Ticino na zachodzie, Mincio na wschodzie. Jej nazwa pochodzi od germańskiego plemienia Longobardów, którzy w VI wieku podbili północne Włochy i założyli swoje królestwo z ośrodkiem w lombardzkim mieście Pawia - początkowo słowo "Lombardia" oznaczało wszystkie części Italii pod panowaniem Longobardów, następnie znaczenie słowa zawężyło się do obszarów wokół ich stolicy (zob. Romania).

Skutki traktatu

Pozytywnym efektem pokoju w Lodi było ustanowienie nowego porządku polityczno-instytucjonalnego we Włoszech, który zagwarantował pewną równowagę i ograniczył partykularne ambicje. Traktat zapoczątkował 40-letni okres względnego pokoju, który stał się dla Italii złotą epoką rozkwitu renesansowej kultury i rozwoju gospodarczego. Pokój przerwała dopiero inwazja wojsk francuskich w roku 1494, która zapoczątkowała krwawe zmagania o hegemonię w Europie Zachodniej, zwane wojnami włoskimi.

Filippo Maria Visconti (ur. 23 września 1392 r., zm. 13 sierpnia 1447 r.) - syn księcia Mediolanu Gian Galeazzo Viscontiego i Katarzyny Visconti, ostatni książę Mediolanu z rodu Viscontich.

Renesans lub odrodzenie – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).