Pokrój kryształu - Polski Serwis Naukowy

Pokrój kryształu – wygląd zewnętrzny kryształu uwzględniający wzajemne proporcje, wielkości i wykształcenia określonych jego ścian powstających w czasie jego wzrostu.

Wprawdzie każdy minerał krystalizuje tylko w jednym układzie, ale może wykazywać różne pokroje. Pokrój określa się nazwami oddającymi wygląd kryształu. W mineralogii jest to kształt pojedynczego kryształu minerału.

Kryształy narastają z różną szybkością w różnych kierunkach, dlatego też bryła kryształu nie musi być wielościanem geometrycznie regularnym. W kryształach tego samego minerału jedyną wielkością stałą są kąty dwuścienne między analogicznymi ścianami. Zasada ta została odkryta w 1669 r. przez Nicolasa Steno (zwanego też Nielsem Stensenem). Do pomiaru kątów na krysztale stosuje się goniometry.

Wielościan - bryła geometryczna, ograniczona przez tak zwaną powierzchnię wielościenną, czyli powierzchnię utworzoną z wielokątów o rozłącznych wnętrzach i każdym boku wspólnym dla dwóch wielokątów.

Komórka elementarna - w krystalografii - najmniejsza, powtarzalna część struktury kryształu, zawierająca wszystkie rodzaje cząsteczek, jonów i atomów, które tworzą określoną sieć krystaliczną. Komórka elementarna powtarza się we wszystkich trzech kierunkach, tworząc zamknięta sieć przestrzenną, której główną cechą jest symetria. Komórka elementarna ma zawsze kształt równoległościanu.

Jeśli oznaczy się poszczególne wymiary jako a, b i c, można wyróżnić następujące pokroje:

izometryczny – a≈b≈c, identyczne lub zbliżone wymiary w trzech kierunkach,

tabliczkowy – a≠b≠c, różne wymiary w trzech kierunkach:

listewkowy – wymiary różne w trzech kierunkach, przy czym jeden wymiar wyraźnie przeważa nad pozostałymi;

płytkowy – a≈b>c – podobne wymiary w dwóch kierunkach, zaś w trzecim jest wyraźnie mniejszy; pokrój płytkowy dzieli się dalej na:

blaszkowy,

łuseczkowy;

wydłużony – a≈b<c, jeden z wymiarów większy od pozostałych, które z kolei dzieli się na:

słupkowy – podobne wymiary w dwóch kierunkach, w trzecim zaś wymiar wyraźnie większy od dwóch poprzednich,

pozostałe – gdy trzeci wymiar bardzo znacznie przeważa nad pozostałymi:

pręcikowy,

igiełkowy,

włóknisty;

pokroje o nazwach geometrycznych.

Przykładowe pokroje kryształów

pokrój płytkowy/ blaszkowy miki

Ciało krystaliczne – rodzaj ciała stałego, w którym cząsteczki, atomy lub jony nie mają pełnej swobody przemieszczania się w objętości ciała i zajmują ściśle określone miejsca w sieci przestrzennej – mogą jedynie drgać wokół położenia równowagi.

Sieć krystaliczna - sposób wypełnienia atomami przestrzeni tak, że pewna konfiguracja atomów zwana komórką elementarną jest wielokrotnie powtarzana.

pokrój włóknisty azbestu

pokrój pręcikowy antofyllit

pokrój oktaedryczny fluorytu

dwudziestoczterościan deltoidowy (kryształ pseudoregularny, izometryczny) leucytu

Zobacz też

układ krystalograficzny