Pokrytki - Polski Serwis Naukowy

Pokrytki – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Strzegowo.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Historia

Pierwsza wzmianka o Pokrytkach pochodzi z 1349 r. Dokument wymienia nazwę Pokrite Wodi (dzisiejsze Pokrytki) i dotyczy odgraniczenia przez księcia płockiego Bolesława III dóbr uprawnych jego matki, księżnej Elżbiety. Wymienia on dziesięć miejscowości należących do kasztelanii wyszogrodzkiej, a wśród nich Pokrytki. W XVI w. wchodziły one w skład powiatu niedzborskiego, na pograniczu ziemi płockiej i zawkrzeńskiej (Zawkrze).

Mikołaj Bartnicki (ur. ok. 1450, zm. 1516) – kustosz katedry płockiej, prałat płocki kantor, sekretarz wielki koronny i poseł do Zakonu Krzyżackiego, uczestnik misji dyplomatycznych.

Powiat mławski - powiat w Polsce (w północnej części województwa mazowieckiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Mława.

W 1502 r. roku Mikołaj Bartnicki kustosz katedry płockiej, sekretarz wielki koronny i właściciel Pokrytek wystąpił z prośbą o nadanie swej posiadłości praw miejskich. W 1503 r. król Aleksander Jagiellończyk dozwala księdzu Mikołajowi z Bartnik, swemu dworzaninowi lokować miasto w miejscu 2 wsi dziedzicznych Pokrytki, przyległych do siebie. 21 maja 1505 r. Pokrytki otrzymały miejskie prawo chełmińskie (Myedzyborze ex villa Pokrythy 1505). Nowe miasto nosiło nazwę Międzyborze (Myedziborze 1551 r.). W II połowie XVI w. nastąpiła zmiana w Niedzbórz (Niedzborz 1570 r. 1578 r.). Lokacja z 1503 r. wyraźnie dotyczyła 2 wsi Pokrytki, ale wbrew literze dokumentu jedna z tych wsi nie została włączona do nowo lokowanego miasta.

Bolesław (Bolko) III płocki (ur. pomiędzy 1322 a 1330, zm. 20 sierpnia 1351) – książę płocki od 1336, początkowo do 1340 regencja stryjów, od 1345 w Wiźnie i Sochaczewie, przez cały okres rządów formalnie lennik czeski.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

20 sierpnia 1944 r. w Pokrytkach oddziały AL stoczyły największą bitwę partyzancką na wcielonych do Rzeszy ziemiach polskich, gdy 2 bataliony AL starły się z batalionem Waffen SS wspieranym przez samochody pancerne, własowców, żandarmerię oraz artylerię i lotnictwo.

W bitwie polegli:

Województwo mazowieckie – jednostka podziału administracyjnego Polski, największe pod względem powierzchni i ludności województwo. Obejmuje obszar o powierzchni 22 892,48 km². Według danych z 2010 r. miało 5,24 mln mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Warszawa. Województwo zostało utworzone 1 stycznia 1999 r.

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

Szef wydziału operacyjnego — kpt. Czesław Wiśniewski („Wicher”)

Dowódca 2 Batalionu im. Ziemi Rypińskiej por. Józef Gumiński („Dąb”)

Dowódca plutonu — ppor. Eugeniusz Kopka („Jaszczur”)

18 września 1939 roku w Pokrytkach urodziła się posłanka na sejm II i III kadencji Anna Zalewska.

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

Anna Zalewska z domu Baranowska (ur. 18 września 1939 w Pokrytkach, zm. 4 lipca 2004) – polska polityk, nauczycielka, posłanka na Sejm II i III kadencji.

Zobacz też

Niedzbórz

Armia Ludowa

Bibliografia

Słownik Historyczno-Geograficzny Ziem Polskich W Średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk

Adam Wolff: Studia nad urzędami mazowieckimi 1370-1526, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk

Jerzy Antonowicz: Studia i materiały do dziejów ziemi zawkrzeńskiej, PWN 1971 r.

Antoni J. Nowowiejski: Płock: monografia historyczna, 1917 r.

Kwartalnik historii kultury materialnej, PAN 1953 r.

Atlas historyczny Polski, Komisja Atlasu Historycznego Polski, PAN 1930 r.

Miasta polskie w tysiącleciu, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1965 r.

Jan Pietka: Mazowiecka elita feudalna późnego średniowiecza, 1975 r.

Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987 r.

Linki zewnętrzne

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Elżbieta – imię żeńskie pochodzenia biblijnego wywodzące się od hebrajskiego słowa אלשבת eliszebeth ("Bóg mą przysięgą"). Zdrobnienia to Ela, Elka, Elcia, Elunia, Elżbietka, Elżunia, a pochodne to Halszka, Halżbieta, Izabela, Liza, Elza (germ.).

Sekretarz wielki koronny (łac. secretarius maior Regni) – najwyższy urząd centralny niesenatorski w Koronie I Rzeczypospolitej. W hierarchii urzędników dworu monarchy ustępował tylko marszałkowi nadwornemu koronnemu.