Polikondensacja - Polski Serwis Naukowy

Polikondensacja – reakcja polimeryzacji, przebiegająca stopniowo i z wydzieleniem niskocząsteczkowego produktu ubocznego (np. wody, metanolu, glikolu). Obecnie od tego terminu stopniowo się odchodzi, stosując zamiast niego termin polimeryzacja stopniowa. Jest on jednak wciąż popularny w przemyśle.

Fenoplasty – tworzywa sztuczne, które otrzymuje się w wyniku polikondensacji fenoli z aldehydami. Używa się ich jako klejów, a w postaci stałych wyrobów znajdują zastosowanie w przemyśle mechanicznym oraz elektrotechnicznym. W zależności od właściwości fenoplasty można podzielić na:

Aldehyd mrówkowy lub formaldehyd (wg nomenklatury IUPAC metanal) – organiczny związek chemiczny, pierwszy w szeregu homologicznym aldehydów o wzorze HCHO (inny zapis – H2CO). Został odkryty przez rosyjskiego chemika Aleksandra Butlerowa w 1859.

Tworzywa sztuczne wytwarzane przez polikondensację

Ważniejsze polimery otrzymywane przez polikondensację to:

Żywice epoksydowe — rodzaj jedno- lub dwuskładnikowych żywic syntetycznych, które są zdolne do tworzenia nietopliwych i nierozpuszczalnych tworzyw sztucznych na skutek reakcji sieciowania z udziałem ugrupowań epoksydowych.

Aminoplasty - to grupa syntetycznych tworzyw termoutwardzalnych, otrzymywanych w reakcji polikondensacji związków aminowych (zawierających grupy aminowe) (-NH2) np. mocznik, melamina, anilina, dicyjanodiamid głównie z formaldehydem (aldehydem mrówkowym). Powstają na bazie żywic mocznikowych i melaminowych. Cząsteczki aminoplastów połączone są mostkami metylenowymi (-NH-CH2-NH-) i dimetylenoeterowymi (-NH-CH2-O-CH2-NH-). Kondensację prowadzi się na ogół w obecności katalizatorów kwaśnych, jak kwasy mineralne, kwas szczawiowy, kwas winowy itp. Aminoplasty można dokładnie odbarwić.

poliamidy – tworzywa o dość wysokiej temperaturze mięknięcia, stosowane jako włókna i tworzywa lite.

niektóre poliestry – stosowane jako tworzywa do opakowań, materiał budowlany, lepiszcza i włókna.

żywice fenolowo-aldehydowe (fenoplasty, m.in. bakelit) – otrzymuje się przez polikondensację fenoli i aldehydów. Zależnie od zawartości składników i warunków, w jakich przebiega reakcja, oraz od rodzaju katalizatora można otrzymywać żywice fenolowo-aldehydowe zarówno w postaci materiałów termoutwardzalnych, jak i termoplastycznych

żywice epoksydowe – są produktem kondensacji fenoli i epitlenków. Odznaczają się doskonałą przyczepnością do metali i szkła, odpornością chemiczną i własnościami elektroizolacyjnymi. Są używane jako składniki klejów, np. epidianu.

żywice mocznikowo-formaldehydowe (aminoplasty) – są produktem polikondensacji mocznika i formaldehydu. Wykazują własności termoplastyczne. Są bezbarwne, lecz dają się zabarwiać na różne kolory. Mają dobre własności elektroizolacyjne

żywice anilinowo-formaldehydowe (np. tekstolit)- są produktami kondensacji aniliny i formaldehydu. Żywice tego typu wykazują w pewnym stopniu własności termoplastyczne, mają bardzo dobre własności elektroizolacyjne oraz znaczną odporność na działanie wilgoci

żywice silikonowe i polisiloksany – składają się z cząsteczek o skomplikowanej budowie, zawierających atomy krzemu, węgla, wodoru i tlenu. Wykazują one doskonałe własności elektroizolacyjne i dużą odporność na działanie podwyższonej temperatury.

Zobacz też

poliaddycja