Polska Niepodległa - Polski Serwis Naukowy

Polska Niepodległa (PN) – polska wojskowo-cywilna organizacja konspiracyjna działająca w okresie od jesieni 1939 r. do połowy 1945 r. na obszarze większości okupowanej Polski

Organizacja została utworzona 1 listopada 1939 r. w Warszawie z inicjatywy inż. Jerzego Sulińskiego ps. "Zawisza", który został jej pierwszym komendantem głównym. W jej skład weszli początkowo pracownicy Zarządu Warszawy i podporządkowanych mu jednostek organizacyjnych oraz byli członkowie ochotniczych batalionów robotniczych broniących stolicy we wrześniu 1939 r. W późniejszym okresie dołączyli ludzie z innych środowisk, chociaż PN zachowała swój apolityczny charakter. Prowadziła ona działalność w zakresie wydawania i kolportażu własnej prasy podziemnej (m.in. tygodnik "Jutro", miesięcznik "Głos Wolny, Wolność Ubezpieczający"), szkolenia wojskowego, samoobrony, akcji sabotażowo-dywersyjnych.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.

Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej - organizacja powstała w 1989 r. skupiajaca byłych żołnierzy Armii Krajowej. Wydaje miesięcznik Biuletyn Informacyjny AK. Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej zrzesza członków Armii Krajowej i innych organizacji zbrojnych podporządkowanych w czasie wojny legalnemu Rządowi RP na emigracji, które walczyły o odzyskanie niepodległości Polski. Grupuje również członków organizacji, które kontynuowały tę walkę po rozwiązaniu AK, a także - jako członków nadzwyczajnych - osoby wyznające ideały AK i działające na rzecz ich utrwalenia w społeczeństwie polskim. Na początku lat dziewięćdziesiątych XX w., po zorganizowaniu środowisk, kół i okręgów Związek liczył ponad 80 tys. członków, w roku 2008 – ok. 35 tys.

W skład Komendy Głównej PN wchodziło 6 Wydziałów: Organizacyjny, Wojskowy, Informacji, Propagandy i Prasy, Skarbowy, Cywilny. Od 1942 r. istniało 8 Okręgów w terenie: I Warszawa, II Woj. Warszawskie, III Lublin, IV Łódź, V Kielce, VI Kraków, VII Białystok, VIII Poznań. Najniższą jednostką była 5-osobowa sekcja, dalej występowały drużyna, pluton, placówka i zgrupowanie.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Organizacja w szczytowym okresie liczyła ok. 15-20 tys. członków. W I poł. 1940 r. wchodziła w skład Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Niepodległościowych. Z 7 na 8 stycznia 1941 r. został aresztowany przez Niemców J. Suliński i osadzony na Pawiaku. Jednakże nadal kierował on organizacją zza krat. 18 października udało mu się zbiec ze szpitala zakaźnego. W 1942 r. PN pod względem wojskowym została podporządkowana KG AK.

Komitet Porozumiewawczy Organizacji Niepodległościowych (albo Komitet Porozumienia Organizacji Niepodległościowych) – utworzona 21 kwietnia 1940 roku platforma współpracy części organizacji konspiracyjnych, które nie podporządkowały się Związkowi Walki Zbrojnej.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

29 marca 1944 r. J. Suliński popełnił samobójstwo przy próbie aresztowania w Piastowie. Nowym komendantem głównym został Karol Mroczkowski ps. "Korczak". W lipcu 1944 r. cywilna część PN współtworzyła Zjednoczenie Demokratyczne.

Członkowie PN wzięli udział w powstaniu warszawskim w szeregach jednostek AK, m.in. Eugeniusz Rutkowski ps. "Goraj" (kompania "Goraj" na Czerniakowie), Zygmunt Skowron ps. "Rafał", dowódca placówki powstańczej na Pradze.

20 września 1945 r. rozkazem komendanta K. Mroczkowskiego organizacja została rozwiązana.

Zjednoczenie Demokratyczne (ZD) – polska konspiracyjna organizacja polityczna powołana w lipcu 1944 w wyniku połączenia Stronnictwa Demokratycznego ze Związkiem Odbudowy Rzeczypospolitej, Polską Niepodległą i Polskim Stronnictwem Demokratycznym (grupa Henryka Józewskiego).

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Obecnie istnieje Środowisko "Polska Niepodległa" przy Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Bibliografia

Franciszek Wojciechowski, Polska Niepodległa: organizacja konspiracyjna, Warszawa 1997

Artur Wójtowicz, Ród Sulińskich, Bytom 2009