Polska Nowa Wieś - Polski Serwis Naukowy

Polska Nowa Wieś (dodatkowa nazwa w j. niem. Polnisch Neudorf, w latach 1914-1945 Neudorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Komprachcice.

Od 1950 miejscowość należy administracyjnie do województwa opolskiego.

Z Opola dojazd autobusami miejskimi linii nr 8.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Powiat opolski - powiat w Polsce (w środkowej części województwa opolskiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Opole.

Na terenie wsi znajduje się lotnisko sportowe. Na lotnisku w 1984 wydarzyła się katastrofa lotnicza, w której zginęło 12 osób.

Historia

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1456. Używano wówczas nazw Neudorf i Polnisch Neudorf, nastomiast ciekawostką jest forma polska – Nowawieś Polska wskazująca że pierwotnie wieś była założona przez Polaków. Starej polskiej nazwy używano jeszcze w XX wieku, z kolei na polskich przedwojennych mapach pojawia się nazwa Nowawieś Opolska.

Gmina Komprachcice (niem. Gemeinde Comprachtschütz) – gmina wiejska w województwie opolskim, w powiecie opolskim. Od 1950 gmina położona jest w województwie opolskim.

Dwujęzyczne nazewnictwo geograficzne w Polsce — zgodnie z ustawą z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym na terenach zamieszkanych przez mniejszości narodowe, etniczne lub posługujące się językiem regionalnym, istnieje możliwość wprowadzenia nazewnictwa geograficznego w językach mniejszości.

W 1666 wzniesiono tu wtedy drewniany kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, który jednak przez następne kilkadziesiąt lat nie był konsekrowany.

W 1783 we wsi mieszkało 221 mieszkańców, w roku 1845 było już ich 840. Oprócz kościoła funkcjonowała szkoła, a zabudowa liczyła 119 domów. Pod koniec XIX wieku Polska Nowa Wieś miała już ponad 1000 mieszkańców, ale w następnych latach, głównie z powodu I wojny światowej liczba ich spadła. Po I wojnie światowej przybyło wielu mieszkańców z głębi Niemiec i kolonii.

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

Województwo opolskie — jedno z 16 ) stanowi zachodnią część . Zachodnia część obecnego województwa (ponad 20 procent powierzchni) obejmuje dwa powiaty historycznego Dolnego Śląska: Brzeg oraz Namysłów.

Stara pieczęć gminna

Podczas plebiscytu w 1921 w Neudorf 629 głosów padło za Niemcami, a 259 za Polską. Pod względem religijnym na 1431 katolików przypadało 29 ewangelików i 4 żydów. W latach 30. wybudowano we wsi lotnisko – Fliegerhorst Neudorf O/S – oficjalnie sportowe, a w praktyce przeznaczone do szkolenia wojskowego.

Polska Cerekiew (Polskie Nowe Cerekwi[potrzebne źródło], niem. Polnisch Neukirch, od 1914 Gross Neukirch) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Polska Cerekiew.

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Po II wojnie światowej, w latach 1949 – 1953 wzniesiono nową, murowaną świątynię, w stylu typowym dla okresu lat 30. XX wieku. Budowano wtedy dużo świątyń, po pierwsze by uspokoić nastroje społeczne a po drugie by dotrzeć do wiernych bezpośrednio. Dotychczasowy drewniany i zbyt mały kościół przeniesiono w 1960 do Szczepanka. Z dawnej świątyni pozostał w Polskiej Nowej Wsi barokowy obraz Wniebowzięcia NMP, barokowa chrzcielnica, rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego oraz barokowy feretron.

Feretron – przenośny, obustronnie namalowany obraz religijny w ozdobnych ramach, obustronna płaskorzeźba lub figura świętej postaci na podstawie. Obnoszony w czasie procesji w Kościele katolickim.

Podział administracyjny Polski 1957-1975. W artykule przedstawione są zmiany administracyjne, które nastąpiły w okresie 1957-1975, wraz ze szczegółowym podziałem administracyjnym Polski z 1965 (na szczeblu wojewódzkim) oraz 1973 roku (na szczeblu powiatowym) .

Z innych interesujących obiektów na uwagę zasługują liczne budynki mieszkalne i gospodarcze z przełomu XIX i XX wieku oraz kaplica pod wezwaniem św. Rocha z 1857.

Urodzeni w miejscowości

W 1867 roku w Polskiej Nowej Wsi urodził się Michał Przywara badacz folkloru Śląska opolskiego, etnograf oraz ksiądz.

Zobacz też

Polska Cerekiew, Polska Wieś

Przypisy

Przedwojenna mapa WiG
"Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny", PWN, Warszawa 1984, ISBN 8301015209, TOM II hasło Michał Przywara str.260

Opolagra. Doroczna wystawa zwierząt hodowlanych w Polskiej Nowej Wsi (2008)

Linki zewnętrzne

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi