Polska Partia Socjalistyczna - Lewica

Polska Partia Socjalistyczna - Lewica — partia socjalistów polskich powstała w 1906 r. po IX zjeździe PPS w Wiedniu. Jej działacze odrzucili program natychmiastowego odzyskania niepodległości Polski, stawiając na drogę rewolucji robotniczej w sojuszu z organizacjami rosyjskimi na rzecz obalenia caratu rosyjskiego, zbudowania republiki demokratycznej z uzyskaniem autonomii. Jej organem prasowym był: "Robotnik" oraz Głos Robotniczy.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Maksymilian Henryk Horwitz, ps. Henryk Walecki (ur. 6 września lub 27 sierpnia 1877 w Warszawie, zm. 1937 w Moskwie) – polski działacz komunistyczny i publicysta żydowskiego pochodzenia.

Rozłam w PPS

Na IX Zjeździe PPS w Wiedniu w listopadzie 1906 r. doszło do rozłamu pomiędzy częścią działaczy PPS a przedstawicielami Wydziału Bojowego PPS na tle strategii i taktyki PPS. Przedstawiciele Wydziału Bojowego usunięci z PPS utworzyli PPS Frakcję Rewolucyjną. Pozostali na IX Zjeździe delegaci wydali specjalną odezwę, w której wyjaśniając przyczyny rozłamu stwierdził:

Organizacja Bojowa Polskiej Partii Socjalistycznej (OB PPS) – utworzona przez Polską Partię Socjalistyczną w kwietniu 1904 i działająca do 1911, struktura zbrojna mająca na celu ochranianie działalności rewolucyjnej PPS, jej demonstracji i spotkań. Przeprowadzała też szereg akcji zbrojnych, likwidując funkcjonariuszy i współpracowników rosyjskich władz okupacyjnych Królestwa Polskiego, dokonując licznych ekspropriacji na potrzeby działalności niepodległościowej.

Cieszyn (czes. Těšín, łac. Tessin, niem. Teschen) – miasto powiatowe w województwie śląskim, nad rzeką Olzą, na Pogórzu Śląskim. Historyczna stolica Śląska Cieszyńskiego. Miasto leży na granicy z Republiką Czeską i do czasu wprowadzenia postanowień układu z Schengen (21 grudnia 2007) było tam zlokalizowane największe drogowe przejście graniczne południowej Polski.

Program PPS-Lewicy

W styczniu 1908 r. na X Zjeździe PPS (Lewicy) w Cieszynie partia ogłosiła swój program. W programie odrzucono wprost żądanie niepodległości Polski domagając się:

zniesienia monarchii i przekształcenia Rosji na państwo demokratyczne i republikańskie;

zniesienie biurokratycznego centralizmu państwowego. Zdecentralizowanie ustroju państwa, władz jego prawodawczych, administracyjnych i sądowych;

szeroka autonomia dla Polski, oparta na sejmie prawodawczym;

zawarowanie praw mniejszości narodowych nie wyodrębnionych w autonomiczne jednostki terytorialne;

W sprawach politycznych PPS Lewica dążyła do oparcia demokracji na następujących reformach:

Stefan Królikowski ps. Ogrodniczek, Bartoszewicz, Cyprian, Bartłomiej (ur. w 1881 roku – zm. w 1937 roku) – polski działacz socjalistyczny i komunistyczny.

Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy – działająca na przełomie XIX i XX wieku polska marksistowska partia polityczna. Początkowo nosiła nazwę Socjaldemokracja Królestwa Polskiego. Od 1900 roku Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy.

powszechne i równe bez różnicy płci prawo wyborcze od 20 roku życia;

bezpośrednie prawodawstwo ludowe (inicjatywa i referendum);

szeroki rozwój samorządu miejscowego;

wybieralność urzędników zajmujących odpowiedzialne stanowiska;

wolność sumienia i słowa; wolność prasy, zgromadzeń, stowarzyszeń i strajków; nietykalnośc osobista;

zniesienie nierówności obywateli wobec prawa; zniesienie praw upośledzających kobietę w stosunku do meżczyzny;

powszechne, bezpłatne i obowiązkowe nauczanie do lat 16l utrzymywanie na koszt ogółu dzieci szkolnych;

zniesienie armii stałej i zaprowadzenie milicji ludowej;

uznanie religii za zaprawę prywatną obywateli; całkowite oddzielenie instytucji kościelnych od państwowych; świecki charakter szkoły;

zniesienie podatków pośrednich; wprowadzenie podatku postępowego od dochodów i spadków.

W grudniu 1917 r. na konferencji w Warszawie doszło do ujawnienia się podziałów w PPS-Lewicy odnośnie postulatu niepodległości Polski.

Maria Karolina Sabina Koszutska, ps. Wera Kostrzewa (ur. 2 lutego 1876 w Główczynie, zm. 9 lipca 1939 w Moskwie) - polska działaczka socjalistyczna i komunistyczna, dziennikarka.

Polska Partia Socjalistyczna (Frakcja Rewolucyjna) – partia socjalistów polskich utworzona w 1906 w wyniku rozłamu w PPS podczas IX Zjazdu PPS w Wiedniu 19–25 listopada 1906 r. Od sierpnia 1909 r. ponownie pod nazwą Polska Partia Socjalistyczna.

W grudniu 1918 r. po XII Zjeździe, połączyła się z SDKPiL w Komunistyczną Partię Robotniczą Polski.

Większość organizacji łódzkiej i pabianickiej jako Opozycja Robotnicza PPS-Lewicy z Antonim Szczerkowskim powróciła do PPS.

Centralny Komitet Robotniczy PPS-Lewicy

Na IX (rozłamowym) Zjeździe PPS w listopadzie 1906 r. w Wiedniu w skład CKR weszli: Maksymilian Horwitz-Walecki ps. Walecki, Wit, M.Bielecki Ps. Zdzisław, dr Feliks Sachs ps. Jan, Feliks Kon ps. Bolesław, Paweł Lewinson vel Stanisław Łapiński ps. Andrzej, Bernard Szapiro ps. Witold..

na X Zjeździe PPS (Lewicy) w Cieszynie w styczniu 1908 r. w skład CKR weszli: Maria Koszutska ps. Wera Wera Kostrzewa, Paweł Lewinson vel Stanisław Łapiński ps. Andrzej, Jerzy Hasse ps. Konrad, Pinkus ps. Kuźma, Maksymilian Horwitz-Walecki ps. Wit, dr Feliks Sachs (wówczas w więzieniu wybrany warunkowo). Na konferencji w Krakowie dokooptowano Witolda Trzcińskiego ps. Kiejstut.

Na XI Zjeździe PPS (Lewicy) w Opawie w 1912 r. w skład CKR wybrani zostali: Maria Koszutska ps. Wera Wera Kostrzewa, Maksymilian Horwitz-Walecki ps. Wit, Stefan Królikowski ps. Ogrodniczek, dr Feliks Sachs ps. Jan. Paweł Lewinson vel Stanisław Łapiński ps. Andrzej, Maria Szapiro ps. Wanda, Tadeusz Rechniewski ps. Baltazar.

Komunistyczna Partia Polski – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.

Pseudonim (z gr. ψευδώνυμος pseudonymos, dosł. "pod fałszywym imieniem") – indywidualna nazwa danej osoby, inna niż oficjalne imię i nazwisko.

Przypisy

Dokumenty programowe polskiego ruchu robotniczego 1878-1984, Warszawa 1986, s. 58-59
op. cit. s. 81
W.Trzciński, Skład centralnych ciał partyjnych PPS, w: "Kronika Ruchu Rewolucyjnego w Polsce" nr 1 z marca 1935 r.

Zobacz też

Polska Partia Socjalistyczna - Frakcja Rewolucyjna