Polski Komisariat Plebiscytowy - Polski Serwis Naukowy

Czołowi działacze Polskiego Komisariatu Plebiscytowego na Górnym Śląsku

Zdjęcie Hotelu Lomnitz z czasów plebiscytu

Polski Komistariat Plebiscytowy (PKPleb.) był organem zajmującym się sprawami plebiscytu na Górnym Śląsku w zakresie akcji propagandowej i przygotowywania przyszłej polskiej administracji. Siedziba PKPleb. mieściła się w Hotelu "Lomnitz" przy ul. Gliwickiej 17 w Bytomiu.

Mieczysław Paluch (ur. 10 grudnia 1888 w Trzemżalu, w pow. mogileńskim, zm. 1942) – powstaniec wielkopolski i śląski, major artylerii Wojska Polskiego.

Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji śląskiej.

Działał od lutego 1920 do kwietnia 1921 (oficjalnie rozwiązany w lipcu 1921).

Rząd polski na stanowisko Polskiego Komisarza Plebiscytowego mianował Wojciecha Korfantego. Zastępcami Korfantego byli: Konstanty Wolny (CHZL), Józef Rymer (NPR) i Józef Biniszkiewicz (PPS). Szefem Wydziału Administracyjnego został prawnik Paweł Kempka. Wśród działaczy Komisariatu było też ścisłe dowództwo POW: Alfons Zgrzebniok, Mieczysław Paluch i Paweł Chrobok.

Polonia Bytom (pełna nazwa: Klub Sportowy Polonia Bytom Spółka Akcyjna) – polski klub piłkarski, występujący w rozgrywkach Ekstraklasy. Spotkania w roli gospodarza drużyna rozgrywa na Stadionie imienia Edwarda Szymkowiaka, położonym w pobliżu Śródmieścia.

Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa na Górnym Śląsku (fr. Commission Interalliée de Gouverment et de Plébiscite de Haute Silésie) działała od 11 lutego 1920 r. do czerwca 1922 r. i była powołana na mocy traktatu wersalskiego przez Radę Najwyższą Sojuszniczą w celu przeprowadzenia plebiscytu na Górnym Śląsku.

W dniu 27/28 maja 1920 r. niemieckie bojówki dokonały zbrojnej napaści na Hotel „Lomnitz”, którą jednak pracownikom komisariatu udało się odeprzeć.

Struktura organizacyjna

Polski Komisariat Plebiscytowy był organizacją bardzo rozbudowaną, liczył 27 wydziałów i sekcji:

wywiadowczą,

polityki wewnętrznej,

organizacyjną,

prasową,

aprowizacji,

szkolny,

kulturalny,

oświatowy,

administracyjny,

wychowania fizycznego,

prawny,

rolny,

kolei i poczt,

kościelny,

gospodarczy,

górniczy,

przemysłu i handlu,

reemigracyjny,

przemysłu i handlu,

centrali druku i papieru,

statystyczny,

wydawnictw,

dyplomatyczny,

propagandy zagranicznej,

zdrowia,

Polska Organizacja Wojskowa

PCK

Ponadto na terenie plebiscytowym działały powiatowe i gminne komitety plebiscytowe. Na czele powiatowych komitetów stali komisarze powiatowi, a na czele gminnych - mężowie zaufania.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Józef Rymer (ur. 9 lutego 1882 w Zabełkowie, zm. 5 grudnia 1922 w Katowicach) – jeden z przywódców III powstania śląskiego, poseł na Sejm Ustawodawczy RP, pierwszy wojewoda śląski mianowany w 1922.

Wydawnictwa

Der Weisse Adler - czasopismo24.05.2009

Inicjatywy sportowe

Ponieważ śląska młodzież trenując w niemieckich klubach była narażona na germanizację PKP wezwał do tworzenia polskich klubów sportowych na Górnym Śląsku (pierwszym polskim legalnym klubem była Polonia Bytom), latem 1920 istniało już 112 klubów zrzeszających przeszło 15 tys. polskiej młodzieży.

Paweł Kempka (ur. 4 czerwca 1886 w Brynowie, zm. 29 października 1972 w Chorzowie) – prawnik, polski działacz narodowy i samorządowy, współtwórca ustroju prawnego Autonomii Śląskiej, poseł do Sejmu Śląskiego, pierwszy prezes Stronnictwa Demokratycznego w Chorzowie.

Germanizacja – proces przyswajania języka lub kultury niemieckiej przez jednostki i grupy społeczne funkcjonujące wcześniej w ramach innych kultur. Germanizacja może zachodzić zarówno w wyniku mniej lub bardziej wyraźnego przymusu (np. administracyjnego, edukacyjnego) jak i mieć charakter względnie dobrowolny, tzn. nie wiązać się z żadną bezpośrednią presją. Często rozumiana obecnie jako proces wynarodowienia, poprzez nakłanianie lub przymuszanie ludności rdzennej określonego terenu do przyswojenia języka niemieckiego oraz kultury niemieckiej, a także proces rozprzestrzeniania się języka, kultury i ludności poprzez asymilację lub adaptacje obcojęzycznych słów.

Linki zewnętrzne

Struktura organizacyjna PKPleb.

Zobacz też

Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa na Górnym Śląsku

Plebiscyt na Górnym Śląsku

Przypisy

Witold Marcoń, Słownik biograficzny regionu tarnogórskiego, pod red. Marka Wrońskiego, Tarnowskie Góry 2009, s. 69.
Piłka jest okrągła, Katowice 1971, s.14-15.