Pomnik Żołnierza 1 Armii Wojska Polskiego w Warszawie

Pomnik Żołnierza obecnie

Pomnik Żołnierza 1 Armii Wojska Polskiego, nazywany także Pomnikiem Żołnierzy 1 Armii WP lub Pomnikiem Żołnierza – pomnik w Warszawie przy ul. gen. Andersa na Muranowie w dzielnicy Śródmieście.

Konkurs na projekt pomnika rozpisano w 1959 roku, lecz nie wyłoniono zwycięzcy i nie przyznano pierwszej nagrody. Marszałek Marian Spychalski zlecił wykonanie pomnika Xaweremu Dunikowskiemu. W latach 1962-1963 Dunikowski opracował projekt pomnika, który został zrealizowany przy współpracy Józefa Galicy, Józefa Potępy, Jerzego Beresia oraz, odpowiedzialnego za cokół i otoczenie pomnika, Leona Marka Suzina. Dzieło Dunikowskiego pozostało niedopracowane z powodu postępującej choroby artysty. Było to jego ostanie dzieło przed śmiercią w 1964 roku.

Marian Spychalski, ps. Marek, Orka (ur. 6 grudnia 1906 w Łodzi, zm. 7 czerwca 1980 w Warszawie) – z wykształcenia inżynier architekt, działacz partyjny i państwowy w okresie PRL, w latach 1943–1952 poseł do Krajowej Rady Narodowej i poseł na Sejm Ustawodawczy (w październiku 1951 pozbawiony immunitetu), w latach 1957–1972 poseł na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji, członek Komitetu Centralnego i Biura Politycznego KC PZPR, przewodniczący Rady Głównej SFOS, prezydent Warszawy (1944–1945), Członek Honorowy PTTK (od 15 maja 1965), przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu (1968–1971) i przewodniczący Rady Państwa PRL (1968–1970), szef Sztabu Głównego Gwardii Ludowej (1942), szef Sztabu Głównego Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego (1944), szef Głównego Zarządu Politycznego WP (1956), minister obrony narodowej PRL (1957–1968), Marszałek Polski (od 7 października 1963). Był ostatnią osobą, której nadano ten stopień.

Ulica gen. Władysława Andersa w Warszawie – (do 1990 roku ulica Nowotki) - ulica w Warszawie w dzielnicy Śródmieście, która przez Muranów łączy Śródmieście z Żoliborzem, przechodząc w ul. Adama Mickiewicza przy dworcu PKP Warszawa Gdańska.

Odsłonięcie pomnika miało miejsce 12 października 1963 roku w 20 rocznicę bitwy pod Lenino. Rzeźba o wysokości 8 metrów wykonana w granicie przedstawia żołnierza LWP w mundurze i hełmie na głowie, z pistoletem maszynowym na piersi. Na cokole pomnika znalazł się napis: 1943 – Lenino, Warszawa, Kołobrzeg, Berlin – 1945 opisujący szlak bojowy żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.

Źródła

Paweł Giergoń: Pomnik Żołnierzy 1 Armii WP. sztuka.net. [dostęp 14.03.2008].

Aleksy Gajewski: Dwa dni w Warszawie. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1964.

Encyklopedia Warszawy. Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 669. ISBN 83-01-08836-2.

Na mapach: 52°14′53.54″N 20°59′53.6″E / 52.2482056, 20.998222

Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – nieoficjalna nazwa używana dla określenia części Wojska Polskiego utworzonej podczas II wojny światowej w latach 1943–1944 na terytorium ZSRR, a następnie wywodzących się z niej sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 1944–1952 i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1952–1989.

Bitwa pod Lenino - bitwa stoczona w dniach 12-13 października 1943 nieopodal wsi Lenino, na Białorusi pomiędzy radziecką 33 Armią pod dowództwem gen. płk. Wasilija Gordowa (Front Zachodni) i walczącą w jej składzie polską 1 Dywizją Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, a Wehrmachtem.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Pomnik Żołnierza 1 Armii Wojska Polskiego w Warszawie