Pomnik Bitwy pod Oliwą - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 54°32′34.5″N 18°32′52.5″E / 54.542917, 18.547917 Pomnik Bitwy pod Oliwą – nieistniejący już pomnik, znajdujący się niegdyś na Oksywiu w Gdyni przed gmachem Dowództwa Floty na wysepce obecnego ronda Bitwy pod Oliwą. Upamiętniał zwycięską bitwę pod Oliwą stoczoną ze Szwedami w 1627. Został odsłonięty 10 lutego 1934, w dniu święta Marynarki Wojennej, przez dowódcę floty, kontradmirała Józefa Unruga. Fundatorem byli oficerowie, podoficerowie i marynarze Marynarki Wojennej RP.

Józef Unrug (ur. 7 października 1884, zm. 28 lutego 1973) – polski wiceadmirał i morski oficer pokładowy okrętów podwodnych. Podczas I wojny światowej był dowódcą okrętu podwodnego i flotylli okrętów podwodnych w niemieckiej flocie. Następnie wstąpił do odrodzonej polskiej Marynarki Wojennej. Od 1925 do 1939 dowodził Flotą i Obszarem Nadmorskim, a w trakcie kampanii wrześniowej Obroną Wybrzeża. Po wyjściu z niewoli niemieckiej pod koniec II wojny światowej zajmował stanowisko I zastępcy szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej.

Gdynia () – miasto na prawach powiatu położone w północnej Polsce, nad Zatoką Gdańską (odnogą Morza Bałtyckiego), w województwie pomorskim, wchodzące w skład Trójmiasta (wraz z Gdańskiem i Sopotem). Szerzej, (również z Pruszczem Gdańskim, Redą, Rumią i Wejherowem) jest elementem aglomeracji gdańskiej; jako jedna z gmin wchodzi także w skład Komunalnego Związku Gmin "Dolina Redy i Chylonki".

Pomnik składał się z monumentu o wysokości 5 m zbudowany na planie kwadratu o boku 1,5 m, na którym umieszczona była tablica z napisem: Na pamiątkę zwycięskiej Bitwy pod Oliwą – marynarze Polski Odrodzonej 1627–1927. Umieszczono również tablicę z nazwiskami poległych marynarzy w czasie wojny polsko-bolszewickiej. W dwie ściany monumentu (wschodnią i zachodnią) wmurowane zostały kamienne dzioby okrętów, po trzy na ścianie, jeden nad drugim. Niedaleko monumentu znajdowały się dwie armaty wydobyte z dna Zatoki Gdańskiej oraz kule armatnie i kotwica pochodzące z czasów bitwy. Armaty zostały wkomponowane w bramę Dowództwa Floty w specjalnych wnękach i znajdują się tam do dziś.

Oksywie (kaszb. Òksëwié, niem. Oxhöft) – nadmorska dzielnica Gdyni granicząca z następującymi dzielnicami tegoż miasta: Babie Doły (od północy), Obłuże (od zachodu) oraz Śródmieście (od południa), a także z Morzem Bałtyckim od wschodu.

Do wybuchu wojny, przed pomnikiem odbywały się różne uroczystości. Pomnik został zniszczony w 1939 przez hitlerowców, po zdobyciu Oksywia.

Bibliografia

Na Oksywiu stanie pomnik bitwy morskiej pod Oliwą, Dziennik Gdyński, 23 sierpnia 1929
Pomnik bitwy pod Oliwą, Dziennik Gdyński, 11 marca 1934
Mieczysław Filipowicz. Wspomnienia z Oksywia. „Rocznik Gdyński”. nr 6, s. 203, 1985.
Robert Hirsh: Przewodnik po zabytkach Oksywia. Gdynia: Urząd Miasta Gdyni, 2006, s. 11. ISBN 83-907114-2-7.

Linki zewnętrzne

Pomnik we wrześniu 1939, niezniszczony po zdobyciu Oksywia